Recenzje

Książka „Marka osobista w czasach AI i generatywnego wyszukiwania” skupia się na tym, jak budować wizerunek profesjonalisty, który będzie poprawnie interpretowany przez nowoczesne algorytmy i modele językowe. Polecam tę pozycję każdemu kto jest ekspertem, konsultantem, przedsiębiorcą lub twórcą i chce, aby jego dotychczasowe osiągnięcia oraz wiedza były zauważone i poprawnie zinterpretowane przez nowoczesne algorytmy oraz modele językowe. Chce zrozumieć, dlaczego w dobie AI same deklaracje typu „jestem profesjonalistą” na własnej stronie to już za mało, i dlaczego teraz kluczowy stał się „język dowodów” oraz zewnętrzne wzmianki. Ma poczucie, że jego wizerunek w sieci jest „rozmyty” lub niespójny, co sprawia, że dla systemów takich jak ChatGPT czy Google AI staje się osobą nieczytelną lub źle zakwalifikowaną.

Czy można napisać jeszcze coś nowego o Marii Skłodowskiej-Curie? Przyznam, że przed lekturą miałam pewne wątpliwości. W końcu to jedna z najbardziej znanych postaci w historii nauki. Okazało się jednak, że Dava Sobel znalazła bardzo ciekawy sposób, by opowiedzieć tę historię na nowo. „Pierwiastki Marii Skłodowskiej-Curie” nie są zwykłą biografią skupioną wyłącznie na życiu słynnej noblistki. Oczywiście poznajemy jej drogę do wielkich odkryć, ogrom pracy włożonej w badania nad promieniotwórczością, walkę z ograniczeniami narzucanymi kobietom oraz cenę, jaką płaciła za swoją pasję. Autorka przypomina, jak niezwykłym osiągnięciem były dwa Noble zdobyte w czasach, gdy kobietom często odmawiano nawet prawa do studiowania. Największym atutem tej książki jest jednak coś innego. Dava Sobel pokazuje Marię nie tylko jako wybitną uczoną, ale także mentorkę i inspirację dla wielu innych kobiet. Poznajemy badaczki, które pracowały u jej boku, rozwijały własne kariery i korzystały z drogi, którą wcześniej przetarła Skłodowska-Curie. Dzięki temu książka staje się opowieścią nie o jednej osobie, ale o całym pokoleniu kobiet walczących o miejsce w świecie nauki. Bardzo podobało mi się również to, że autorka nie tworzy pomnika. Maria jest tutaj człowiekiem – niezwykle zdolnym i ambitnym, ale także zmęczonym, obciążonym odpowiedzialnością i zmagającym się z przeciwnościami losu. To sprawia, że jej historia staje się jeszcze bardziej inspirująca. Autorka w bardzo naturalny i płynny sposób splotła wątki osobiste z naukowymi Noblistki. Ciekawie i intrygująco napisała o pasji, pracowitości i talencie a cała historia jakże bogatego życia została wzbogacona czarno-białymi fotografiami. Jeśli lubicie biografie, książki historyczne lub po prostu opowieści o ludziach, którzy zmieniali świat mimo przeszkód stojących na ich drodze, zdecydowanie polecam tę lekturę. To jedna z tych książek, po których zostaje nie tylko podziw dla bohaterki, ale także refleksja nad tym, jak wiele może zmienić jedna odważna osoba.

Gdy sięgałam po książkę Davy Sobel “Pierwiastki Marii Skłodowskiej-Curie: Jak blask radu oświetlił drogę kobietom w świecie nauki”, myślałam, że historię Marii Skłodowskiej-Curie znam całkiem dobrze. Odkrycia polonu i radu, mąż Pierre Curie, laboratorium, Paryż – to przecież jedna z najbardziej znanych biografii człowieka nauki na świecie. Mimo wszystko Dava Sobel znalazła sposób, żeby przybliżyć historię polskiej noblistki z nieco innej strony. Książka skupia się na dość szczegółowej i inspirującej biografii Marii Skłodowskiej-Curie. Towarzyszymy Marii od młodości, którą poświęcała między innymi na naukę, poprzez trud emigracji i studiów w Paryżu, przez małżeństwo z Pierrem Curie, z którym założyła laboratorium i wykonała ogrom pracy, by odkryć nowe pierwiastki, przez zostanie lauretką Nagrody Nobla, wczesne wdowieństwo po profesurę na uniwersytecie i dalsze prace nad promieniotwórczością w laboratorium. Następnie razem z nią przeżywamy założenie Instytutu Radowego, publikację kolejnych prac naukowych, godzenie wychowania dwóch córek z pracą naukową, co w jej czasach było rzadkością, a w jej przypadku – wręcz ewenementem. Czytamy również o jej kontaktach ze światem nauki zdominowanym ówczas przez mężczyzn, współpracy z Debirene’m, Becquerelem, Rutherfordem, Einsteinem, niesprawiedliwościach ze strony Akademii Nauk i uczestnictwie w Kongresach Solvaya, a także o sławie, która Marię wciąż peszyła. Co jednak odróżnia tę opowieść od innych biografii? Otóż autorka, skupiając się na historii Madame Curie, nie zapomina i daje głos kobietom-badaczkom, które ze Skłodowską współpracowały, będąc jej podopiecznymi w Laboratorium Curie. Poznajemy zatem młode dziewczyny, m.in. Kanadyjkę Harriet Brooks, farmaceutkę i chemiczkę Ellen Gleditsch z Norwegii, Lucie Blanquies i Jadwigę Szmidt – studentki fizyki Madame Curie i May Sybil Leslie z Anglii. Młode badaczki pod okiem noblistki miały okazję badać rozwijającą się wówczas promieniotwórczość, a dzięki Curie dostały niezwykłą szansę na rozwój. W książce Sobel ich losy oraz kariera naukowa zostały zręcznie wplecione w historię Marii Skłodowskiej. Autorka nie odżegnuje się też od wątków prywatnego życia Madame Curie, dzięki czemu dowiadujemy się wiele o jej życiu rodzinnym, małżeństwie z ukochanym Pierrem, historii jej córek, relacji z siostrą Bronisławą Dłuską (o której pisaliśmy tutaj), a nawet o skandalicznym romansie z żonatym fizykiem Paulem Langevinem. Dzięki temu otrzymujemy wielowymiarowy, ludzki i absolutnie nie suchy portret kobiety, która jako pierwsza na świecie nie tylko została profesorem na Sorbonie, ale też otrzymała Nagrodę Nobla (i była pierwszą osobą, która została wyróżniona dwukrotnie). Książka jest napisana dość przystępnym językiem, który łączy popularnonaukowość z prozą literacką. Niejednokrotnie ilość szczegółów i osób przewijających się przez historię Marii jest wielka; niektórych czytelników może ten fakt zniechęcić. Jednak pomimo wielości szczegółów, osoba zainteresowana historią noblistki będzie w stanie wyciągnąć wiele niezwykłych historii. Na pewno nie jest to książka dla osób szukających bardzo technicznego omówienia chemii i fizyki promieniotwórczości. Pozycja jest opatrzona zdjęciami a także imponującą ilością przydatnych dodatków takich jak: uwagi, spis specjalistów od radioaktywności, słowniczek użytych w książce terminów fizycznych, układ okresowy pierwiastków, szeregi rozpadu promieniotwórczego, źródła cytatów i bibliografia. Widać więc, że publikacja została bardzo solidnie opracowana, na plus jest także redakcja naukowa prof. dr hab. T. Pospiesznego z Wydziału Chemii na UAM. Podsumowując, to barwna i literacka biografia Marii Skłodowskiej-Curie oraz jej pracy, która wpływała na naukową karierę wielu innych kobiet. Pozycję doceni każdy, kto interesuje się wkładem kobiet w świat nauki oraz biografiami, które dzięki dość przystępnej narracji, popularyzują naukę w ciekawy i niebanalny sposób.

Maria inspirowała całe pokolenia badaczy i badaczek tajemnic natury 🌿 Prof. dr hab. Tomasz Pospieszny, współzałożyciel Piękniejszej Strony Nauki, jest konsultantem naukowym polskiego wydania książki „Pierwiastki Marii Skłodowskiej-Curie” autorstwa Dava Sobel, wydanej przez wydawnictwo Helion. Profesor od wielu lat zajmuje się badaniami nad życiem i dorobkiem Marii Skłodowskiej-Curie, jest autorem jej biografii oraz licznych publikacji poświęconych historii nauki i kobietom, które ją tworzyły. Tym bardziej cieszy nas, że jego wiedza i doświadczenie zostały wykorzystane przy przygotowaniu polskiego wydania tej wyjątkowej książki. Na skrzydełku znalazł się również jego rekomendacyjny blurb, w którym napisał m.in.: „Książka «Pierwiastki Marii Skłodowskiej-Curie» Davy Sobel to świadectwo tego, jak swoją pracą Maria inspirowała całe pokolenia badaczy i badaczek tajemnic natury. […] Dzięki pracom madame Curie, a później jej uczennic – między innymi Alicji Dorabialskiej, Marguerite Perey i Harriet Brooks – nauka o pierwiastkach radioaktywnych w XX wieku dynamicznie się rozwijała, kładąc fundamenty pod współczesną technologię jądrową i medycynę.”

Czy Maria Skłodowska – Curie jest dla Was przede wszystkim wybitnym naukowcem, czy inspirującą kobietą, która przełamała społeczne bariery swojej epoki? „Pierwiastki Marii Skłodowskiej Curie” to opowieść o niezwykłej determinacji, odwadze i pasji do odkrywania nieznanego. Na kartach książki poznajemy Marię jako wybitną badaczkę, pierwszą kobietę nagrodzoną Nagrodą Nobla i pierwszą osobę wyróżnioną nią dwukrotnie w różnych dziedzinach. Jednocześnie widzimy ją jako matkę, nauczycielkę, patriotkę i kobitę, która nie bała się przekraczać granic wyznaczanych przez swoją epokę. Autorka zabiera czytelnika do świata pionierskich badań nad promieniotwórczością, pokazując zarówno wielkie odkrycia, jak i cenę, jaką płacili naukowcy za poszerzanie granic wiedzy. To także fascynująca opowieść o środowisku naukowym początku XX wieku oraz o kobietach, które dzięki Marii Skłodowskiej Curie mogły zaistnieć w laboratoriach i na uniwersytetach. Dava Sobel opiera narrację na prywatnych zapiskach Marii Skłodowskiej Curie, jej listach i pamiętnikach, dzięki czemu tworzy intymny portret uczonej. Równolegle prowadzi czytelnika przez proces badawczy, wplatając go w szerokie tło świata fizyki i chemii pierwszych dekad XX wieku. W efekcie powstaje historia, w której naukowe przełomy przeplatają się z życiem osobistym. Obok wielkich sukcesów pojawia się także wymiar emocjonalny, miłość, strata i samotność po odejściu najbliższego współpracownika i życiowego partnera. „Pierwiastki Marii Skłodowskiej Curie” to poruszająca opowieść o niegasnącej pasji i ciekawości świata, która wykracza poza laboratorium i naukowe odkrycia. #pierwiastkimariesklodowskiecurie #mariasklodowskacu