Wyobrażasz sobie brak dostępu do banku internetowego albo sklepu online? I to mimo opłaconego internetu i braku awarii? Stoisz przed ścianą, która blokuje Ci wejście — a co dziwniejsze, nie każdy ją widzi.

Programiści, projektanci i redaktorzy stron internetowych mogą tworzyć przeszkody nie do przejścia dla części użytkowników. Na pierwszy rzut oka są niewidoczne — żeby je zauważyć, trzeba rozumieć różne sposoby korzystania z internetu.

W usuwaniu takich barier pomagają standardy tworzone przez organizację W3C. Już w 1998 roku pojawiły się wytyczne WCAG, które zwiększają dostępność stron dla osób z niepełnosprawnościami. Co ważne — korzystają na tym wszyscy. Na przykład napisy w wideo przydają się nie tylko osobom niesłyszącym, ale też wtedy, gdy oglądasz coś w pociągu albo w bibliotece.

Dyskryminacja i wykluczenie to nie jedyne konsekwencje?

Prawo wymaga dostępności od instytucji publicznych, a coraz częściej także od firm prywatnych. W USA kary za brak dostępności są wysokie, a w Unii Europejskiej również można już nakładać sankcje finansowe.

Niewidoczna ściana wyklucza i uniemożliwia korzystanie ze stron. W Polsce żyje około 5,4 mln osób z niepełnosprawnościami, w tym 3,4 mln z orzeczeniem. To ogromna grupa użytkowników, którą można stracić przez zwykłą niewiedzę.

Czasem konsekwencje są poważniejsze — np. źle zaprojektowane animacje mogą wywołać epilepsję.

W 1997 roku w Japonii ponad 600 dzieci potrzebowało pomocy medycznej przez szybko migające obrazy w filmie animowanym Pokémon. Twórcy nie byli świadomi skutków i musieli tłumaczyć się przed prokuraturą.

Skąd się biorą bariery?

Najczęściej z prostych błędów: w kodzie, artykule, załączniku czy projekcie graficznym. W większości przypadków nie potrzeba specjalnych rozwiązań — wystarczy trzymać się standardów.

To, że widzisz przycisk, nie oznacza, że każdy może go użyć. Osoba korzystająca tylko z klawiatury może w ogóle nie mieć do niego dostępu. To wyklucza m.in. osoby niewidome, słabowidzące czy z ograniczeniami ruchowymi.

Podobnie: oznaczenie błędu w formularzu tylko kolorem nie pomoże osobie z zaburzeniami rozpoznawania barw.

Osoby z niepełnosprawnościami to bardzo różne grupy. Każda z nich napotyka inne problemy — np. osoby niesłyszące nie skorzystają z materiałów wideo, które są bez napisów.

Z dostępności korzystamy wszyscy — i będziemy korzystać coraz częściej, choćby ze względu na starzejące się społeczeństwo. Dlatego Unia Europejska wprowadza nowe wymagania, m.in. dla banków. Znaczenie WCAG będzie tylko rosło.

Gdzie szukać wiedzy?

Dobrym punktem startowym jest książka „WCAG. Dostępność cyfrowa stron internetowych i aplikacji” wydana przez Helion w 2026 roku. Na 300 stronach znajdziesz omówienie potrzeb użytkowników, wymogów prawnych i praktycznych wskazówek dla zespołów IT.

Jak wygląda sytuacja w praktyce?

W 2026 roku Uniwersytet w Utah opublikował analizę miliona najpopularniejszych stron na świecie. Badanie przeprowadzono automatycznym narzędziem, które wykrywa tylko część problemów — dlatego testy manualne nadal są niezbędne.

Strony z domeną „.pl” mają średnio 67 błędów na stronie głównej. W kategorii e-commerce jest to już 71 błędów — a to oznacza realne straty użytkowników i klientów.

Najczęstsze problemy:

 

  • niewystarczający kontrast,
  • brak opisów grafik,
  • źle przygotowane formularze,
  • nieprawidłowa struktura nagłówków,
  • błędne linki.