Zaawansowane modele finansowe z wykorzystaniem Excela i VBA

Zastosowania Excela wykraczają poza sporządzanie prostych zestawień i wykonywanie trywialnych obliczeń. W rękach specjalisty Excel staje się potężnym narzędziem przydatnym w analizie skomplikowanych zagadnień finansowych.

Ta wyjątkowa książka dowodzi, że Excel i Visual Basic for Applications mogą odgrywać istotną rolę w objaśnianiu i wdrażaniu metod ilościowych w dziedzinie finansów. Dysponując wydajnym kodem i funkcjami VBA w ciągu kilku sekund, a nawet ułamków sekund, możemy wykonywać w Excelu obliczenia, które dotąd były przeprowadzane jedynie przy użyciu specjalnych pakietów i języków.

Wszystkie modele opracowano zarówno w postaci arkuszy kalkulacyjnych pomocnych w nauczaniu finansów, jak również w formie zdefiniowanych przez użytkownika funkcji napisanych w VBA, a stanowiących bibliotekę przenośnych funkcji gotową do zastosowania w Excelu. Książka przeznaczona jest zarówno dla magistrantów, jak i dla studentów ostatnich lat studiów licencjackich.

• Zaawansowane funkcje i procedury Excela
• Podstawy programowania w VBA
• Tworzenie własnych funkcji w VBA
• Optymalizację portfela akcji
• Wycenę aktywów
• Mierzenie efektywności
• Zagadnienia związane z opcjami na akcje
• Drzewa dwumianowe i formułę Blacka-Scholesa
• Zagadnienia związane z opcjami na obligacje

• Poznaj zaawansowane funkcje Excela
• Naucz się pisać programy w języku Visual Basic for Applications
• Zarządzaj portfelem przy pomocy Excela i analizuj efektywność zarządzania
• Poznaj metody analizy związane z opcjami na akcje i obligacje

• 1.1. Geneza finansów jako dziedziny nauki (12)
• 1.2. Założenia do wyceny aktywów (12)
• 1.3. Problemy matematyczne i statystyczne (13)
• 1.4. Metody ilościowe (13)
• 1.5. Rozwiązania w Excelu (14)
• 1.6. Przedstawione zagadnienia (14)
• 1.7. Zamieszczone arkusze Excela (17)

• 2.1. Korzystanie z funkcji Excela (21)
• 2.2. Funkcje matematyczne (23)
• 2.3. Funkcje statystyczne (24)
• 2.3.1. Zastosowanie funkcji CZĘSTOŚĆ (25)
• 2.3.2. Zastosowanie funkcji KWARTYL (27)
• 2.3.3. Zastosowanie funkcji Excela rozkładu normalnego (28)
• 2.4. Funkcje wyszukiwania (29)
• 2.5. Inne funkcje (32)
• 2.6. Narzędzia inspekcji (33)
• 2.7. Tabele danych (34)
• 2.7.1. Tworzenie tabel danych z jedną zmienną wejściową (34)
• 2.7.2. Tworzenie tabel danych z dwiema zmiennymi wejściowymi (35)
• 2.8. Wykresy XY (37)
• 2.9. Udostępnianie analizy danych i Solvera (40)
• 2.10. Stosowanie nazw zakresów (40)
• 2.11. Regresja (42)
• 2.12. Narzędzie Szukaj wyniku (44)
• 2.13. Algebra macierzy i związane z nią funkcje (46)
• 2.13.1. Wprowadzenie do teorii macierzy (46)
• 2.13.2. Transpozycja macierzy (46)
• 2.13.3. Dodawanie macierzy (47)
• 2.13.4. Mnożenie macierzy (47)
• 2.13.5. Odwracanie macierzy (49)
• 2.13.6. Rozwiązywanie układów równoważnych równań liniowych (50)
• 2.13.7. Podsumowanie funkcji macierzowych w Excelu (51)
• Podsumowanie (51)

• 3.1. Korzyści ze znajomości VBA (53)
• 3.2. Zorientowane obiektowo cechy VBA (55)
• 3.3. Zaczynamy pisać makra w VBA (57)
• 3.3.1. Kilka przykładowych procedur VBA (57)
• 3.3.2. Interakcja z zastosowaniem MsgBox (58)
• 3.3.3. Edytor kodu źródłowego (59)
• 3.3.4. Wpisywanie kodu i wykonywanie makr (60)
• 3.3.5. Rejestrowanie naciśnięć klawiszy i edytowanie kodu (61)
• 3.4. Elementy programowania (63)
• 3.4.1. Zmienne i typy danych (63)
• 3.4.2. Zmienne tablicowe VBA (64)
• 3.4.3. Struktury sterujące (66)
• 3.4.4. Sterowanie procedurami powtarzalnymi (67)
• 3.4.5. Stosowanie w kodzie funkcji Excela oraz funkcji VBA (69)
• 3.4.6. Ogólne uwagi na temat programowania (69)
• 3.5. Komunikacja między makrami a arkuszem (70)
• 3.6. Przykładowe procedury (74)
• 3.6.1. Wykresy (74)
• 3.6.2. Wykres prawdopodobieństwa normalnego (77)
• 3.6.3. Generowanie granicy efektywności za pomocą Solvera (79)
• Podsumowanie (82)
• Lektury (83)
• Dodatek 3A. Edytor Visual Basic (83)
• Krokowe wykonywanie makra i korzystanie z innych narzędzi testujących (86)
• Dodatek 3B. Rejestrowanie naciśnięć klawiszy w trybie "odwołań względnych" (88)

• 4.1. Prosta funkcja obliczająca prowizję od sprzedaży (92)
• 4.2. Wstawianie funkcji Commission(Sales) do arkusza (93)
• 4.3. Dwie funkcje z wieloma danymi wejściowymi służące do wyceny opcji (94)
• 4.4. Manipulowanie tablicami w VBA (97)
• 4.5. Funkcje wartości oczekiwanej i wariancji z tablicami wejściowymi (98)
• 4.6. Funkcja wariancji portfela posiadająca tablice wejściowe (101)
• 4.7. Funkcje zwracające tablice (103)
• 4.8. Stosowanie funkcji Excela i VBA w funkcjach zdefiniowanych przez użytkownika (105)
• 4.8.1. Stosowanie funkcji VBA w funkcjach zdefiniowanych przez użytkownika (105)
• 4.8.2. Dodatki (106)
• 4.9. Zalety i wady tworzenia funkcji VBA (106)
• Podsumowanie (107)
• Dodatek 4A. Funkcje ilustrujące obsługę tablic (108)
• Dodatek 4B. Funkcje wyceny opcji z zastosowaniem drzewa dwumianowego (110)
• Ćwiczenia w pisaniu funkcji (115)
• Rozwiązania ćwiczeń w pisaniu funkcji (117)

• 6.1. Średnia i wariancja portfela (125)
• 6.2. Reprezentacja portfeli za pomocą ryzyka i zwrotu (128)
• 6.3. Zastosowanie Solvera do znajdowania portfeli efektywnych (129)
• 6.4. Wyznaczanie granicy efektywności (podejście Huanga i Litzenbergera) (132)
• 6.5. Portfele efektywne z warunkami ograniczającymi (134)
• 6.6. Łączenie aktywów ryzykownych i pozbawionych ryzyka (136)
• 6.7. Problem pierwszy: łączenie aktywa pozbawionego ryzyka z aktywem ryzykownym (137)
• 6.8. Problem drugi: łączenie dwóch aktywów ryzykownych (139)
• 6.9. Problem trzeci: łączenie aktywa wolnego od ryzyka z portfelem ryzykownym (141)
• 6.10. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module1 (143)
• 6.11. Funkcje w Module1 dla trzech ogólnych problemów konstrukcji portfela (145)
• 6.12. Makra z modułu ModułM (146)
• Podsumowanie (148)
• Lektury (148)

• 7.1. Model jednoindeksowy (150)
• 7.2. Szacowanie współczynników beta (151)
• 7.3. Model wyceny aktywów kapitałowych (154)
• 7.4. Macierze wariancji-kowariancji (154)
• 7.5. Value-at-Risk (156)
• 7.6. Horyzont zysków (159)
• 7.7. Momenty rozkładów powiązanych ze sobą na przykładzie rozkładów normalnego i logarytmiczno-normalnego (161)
• 7.8. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module1 (162)
• Podsumowanie (163)
• Lektury (164)

• 8.1. Tradycyjny pomiar efektywności (166)
• 8.2. Zarządzanie aktywne-pasywne (168)
• 8.3. Wprowadzenie do analizy stylu (170)
• 8.4. Prosta analiza stylu (172)
• 8.5. Analiza stylu dla kolejnych okresów (173)
• 8.6. Przedziały ufności dla udziałów stylu (175)
• 8.7. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module1 (178)
• 8.8. Makra w ModuleM (179)
• Podsumowanie (180)
• Lektury (181)

• 9.1. Geneza formuły Blacka-Scholesa (186)
• 9.2. Formuła Blacka-Scholesa (187)
• 9.3. Portfele zabezpieczające (188)
• 9.4. Wycena niezależna od ryzyka (190)
• 9.5. Proste jednokrokowe drzewo dwumianowe z wyceną niezależną od ryzyka (191)
• 9.6. Parytet put-call (192)
• 9.7. Dywidendy (193)
• 9.8. Cechy opcji amerykańskiej (194)
• 9.9. Metody ilościowe (194)
• 9.10. Zmienność i stopy zwrotu z akcji mające rozkład inny od normalnego (195)
• Podsumowanie (196)
• Lektury (197)

• 10.1. Wprowadzenie do drzew dwumianowych (200)
• 10.2. Uproszczone drzewo dwumianowe (201)
• 10.3. Drzewo dwumianowe JR (203)
• 10.4. Drzewo CRR (207)
• 10.5. Przybliżenia dwumianowe a formuła Blacka-Scholesa (208)
• 10.6. Zbieżność drzew dwumianowych CRR (210)
• 10.7. Drzewo LR (211)
• 10.8. Porównanie drzew CRR i LR (212)
• 10.9. Opcje amerykańskie oraz amerykańskie drzewo CRR (214)
• 10.10. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module0 i Module1 (216)
• Podsumowanie (218)
• Lektury (218)

• 11.1. Formuła Blacka-Scholesa (219)
• 11.2. Formuła Blacka-Scholesa w arkuszu (220)
• 11.3. Opcje na waluty i towary (222)
• 11.3. Obliczanie "greckich" parametrów opcji (223)
• 11.5. Portfele zabezpieczające (224)
• 11.6. Formalne wyprowadzenie formuły Blacka-Scholesa (227)
• 11.7. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module1 (229)
• Podsumowanie (230)
• Lektury (231)

• 12.1. Wprowadzenie do symulacji Monte Carlo (234)
• 12.2. Symulacja przy użyciu przeciwnych zmiennych losowych (236)
• 12.3. Symulacja przy użyciu próbkowania quasi-losowego (237)
• 12.4. Porównanie metod symulacji (238)
• 12.5. Obliczanie parametrów greckich w symulacji Monte Carlo (240)
• 12.6. Całkowanie numeryczne (240)
• 12.7. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module1 (242)
• Podsumowanie (244)
• Lektury (244)

• 13.1. Zastosowanie w formule Blacka-Scholesa alternatywnych założeń dotyczących rozkładów (246)
• 13.2. Zmienność wewnętrzna (248)
• 13.3. Uwzględnianie skośności i kurtozy (249)
• 13.4. "Uśmiech zmienności" (252)
• 13.5. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module1 (254)
• Podsumowanie (257)
• Lektury (257)

• 14.1. Struktura czasowa stóp procentowych (263)
• 14.2. Przepływy pieniężne z obligacji kuponowych i rentowność w momencie wykupu (264)
• 14.3. Drzewa dwumianowe (265)
• 14.4. Formuła Blacka na wycenę opcji na obligację (266)
• 14.5. Trwałość i wypukłość (267)
• 14.6. Sposób zapisu (269)
• Podsumowanie (269)
• Lektury (270)

• 15.1. Model Vasicka struktury czasowej (272)
• 15.2. Wycena opcji europejskich na obligacje zerokuponowe - model Vasicka (274)
• 15.3. Wycena europejskich opcji na obligacje kuponowe - model Vasicka (276)
• 15.4. Model CIR struktury czasowej (276)
• 15.5. Wycena europejskich opcji na obligacje zerokuponowe - model CIR (277)
• 15.6. Wycena europejskich opcji na obligacje kuponowe - model CIR (278)
• 15.7. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module1 (279)
• Podsumowanie (281)
• Lektury (281)

• 16.1. Drzewa ze stopami procentowymi o rozkładzie logarytmiczno-normalnym (284)
• 16.2. Drzewa ze stopami procentowymi o rozkładzie normalnym (287)
• 16.3. Drzewo BDT (288)
• 16.4. Wycena opcji na obligacje z wykorzystaniem drzewa BDT (290)
• 16.5. Funkcje zdefiniowane przez użytkownika w Module1 (292)
• Podsumowanie (294)
• Lektury (294)

• Prognozowanie (297)
• Modele ARIMA (299)
• Krzywe sklejane (301)
• Wartości własne i wektory własne (302)
• Lektury (303)