Książka o fotografowaniu. Wydanie III rozszerzone

Dla osób przyzwyczajonych do różnego rodzaju podręczników z serii "w 10 minut", "w weekend" itp., które łudzą zdobyciem ogromnej wiedzy dzięki szybkiej i łopatologicznej instrukcji, lektura Mroczka może być zaskoczeniem i - muszę przed tym ostrzec - rozczarowaniem. Autor nie tylko wyjaśnia, na czym polegają problemy, na jakie można się natknąć w trakcie robienia zdjęć, nie tylko podaje rozwiązanie, ale także tłumaczy, jak doszedł do właściwego sposobu. Nie unika też relacjonowania nieudanych prób, opisuje, co się nie sprawdziło i dlaczego. "Książka o fotografowaniu" to pozycja elitarna. Docenią ją osoby, które zdobyły już pewne doświadczenie w robieniu zdjęć i zaczęły natrafiać na zagadki, których nie opisują żadne popularne podręczniki.

Digital Foto Video

„Książka o fotografowaniu” miała przez lata status dzieła kultowego: była dyskutowana, poszukiwana, trudna do zdobycia, w antykwariatach osiągała wysokie ceny. Jak dzisiaj wygląda spotkanie z legendą? Interesująco. A przecież o to chodzi w lekturze.
Trzecie wydanie książki Andrzeja A. Mroczka to nie reprint sprzed lat, a tak naprawdę inne treści w tej samej formie. Owszem, nadal jest to, zgodnie z tytułem, książka o fotografowaniu, ale uwzględnione zostały zmiany wniesione przez cyfrową rewolucję. Nie ma tu jednak żadnej formy „grubej kreski” i zostało sporo informacji odnoszących się do technik analogowych. I dobrze, bo te fragmenty są ciekawe nawet dla zdeklarowanych użytkowników cyfrówek, jeśli tylko interesują się oni techniką fotograficzną.
Gawęda
Najbardziej oryginalną i kontrowersyjną cechą książki jest jej narracja. W dobie „wszystko w pigułce”, gdzie na jednej stronie mamy trzy szybkie triki, ramkę z superporadą i zabawne śródtytuły, Mroczek pisze w sposób staromodny: powolny i z dygresjami (ale dotyczącymi cały czas fotografii!). To gawęda - nie da się jej przekartkować, zerknąć na wytłuszczone tipsy i od razu polecieć zastosować podaną poradę. Tę książkę się czyta powoli i bez pośpiechu. Kto się będzie spieszył, tylko się zirytuje i pogubi. Może się to podobać lub nie, może to zostać odebrane jako sympatyczna opowieść lub rozwlekłe nudziarstwo. Tym, którzy lubią drogi na skróty, raczej się nie spodoba.
Dyskusyjne są - co widać np. po recepcji książki na internetowych grupach dyskusyjnych - także zamieszczone w książce zdjęcia. Są... zwyczajne. Nie silą się na nowoczesność, ekstrawagancję, artystyczność na siłę. Jeśli jednak nie spodobają nam się zamieszczone fotografie lub uznamy je za mało inspirujące, radzę się nie zrażać. Inspiracje można znaleźć gdzie indziej, a z wiedzy zawartej w książce szkoda rezygnować.
Zrozumieć, a nie tylko naśladować
Osoby przyzwyczajone do różnego rodzaju podręczników z serii „w 10 minut”, „w weekend” itp., które łudzą zdobyciem ogromnej wiedzy dzięki szybkiej i łopatologicznej instrukcji, lektura Mroczka może być zaskoczeniem i - muszę przed tym ostrzec - rozczarowaniem. To nie jest podręcznik obsługi aparatu ani kilka trików, dzięki którym nasze zdjęcia będą tak dobre, jak wykonane przez zawodowców. Autor „Książki o fotografowaniu” nie próbuje łudzić, że szybko i łatwo przekaże magiczne sposoby na cudowne zdjęcia. Za to wyjaśnia nie tylko na czym polegają problemy, na jakie można się natknąć w trakcie robienia zdjęć, nie tylko podaje rozwiązanie, ale także tłumaczy, jak doszedł do właściwego sposobu. Nie unika też relacjonowania nieudanych prób, opisuje, co się nie sprawdziło i dlaczego. Te ślepe uliczki i drogi na manowce to ogromny, choć zapewne niedoceniany atut książki. Możemy się w ten sposób uczyć na cudzych błędach, a nie tylko przyjmować nauki ex cathedra. Takie podejście to rarytas nie tylko wśród podręczników fotograficznych - rzadko kiedy autor książki przyznaje się, że zanim rozwiązał problem, trochę błądził. Trzeba ponadto Andrzejowi Mroczkowi przyznać, że jest to błądzenie pouczające - gdy jedna metoda nie działa, sięga po następną. W ten sposób poznajemy zarówno typowe techniki, jak nietypowe - choć w danym przypadku skuteczne. Przykładem niech będzie zastosowanie filtra połówkowego szarego nie w ujęciach krajobrazowych, ale przy fotografii architektury, gdzie został użyty do przyciemnienia okien i umożliwił wyrównanie w ten nietypowy sposób jasności sceny.
To, co jest największą wartością książki, to tłumaczenie procesu tworzenia zdjęcia. Jesteśmy wprowadzani w sytuację autora i wspólnie z nim szukamy rozwiązania. Nie mamy wyboru: po prostu musimy zrozumieć, w czym leży problem i wspólnie dojść do pomysłu, który uratuje sytuację. Tylko podążając za autorem, znajdziemy rozwiązanie. Nie ma tu żadnych ramek „cała procedura w trzech zdaniach”.
Korzyść z takiego podejścia jest podwójna. Po pierwsze łatwiej nam zrozumieć cały proces, a tym samym zapamiętać lekcję. Po drugie i być może ważniejsze: w ten sposób uczymy się traktować sceny, które chcemy sfotografować, jako zadania do rozwiązania. Jeśli to, co widzimy w wizjerze aparatu, nie do końca nam odpowiada, nie musimy tego akceptować. Trzeba tylko znaleźć właściwy sposób, nawet jeśli wydaje się, że zmiana warunków graniczy z niemożliwością. Andrzej Mroczek pokazuje, że przeważnie da się znaleźć rozwiązanie, choć często wymaga to niekonwencjonalnego myślenia.
O filtrach, kontrastach, krajobrazach, kompozycji i innych łamigłówkach
Nie wszystkie rozdziały są równie interesujące. O ile „O wyborze aparatu” to raczej esej niż poradnik, do tego najbardziej zagrożony dezaktualizacją, o tyle rozdziały dotyczące architektury i wnętrz to perełki. Autor jest zresztą fachowcem od zdjęć budynków - zarówno z zewnątrz, jak i ich wnętrz - i ma na koncie międzynarodowe wydania albumów dotyczących tej dziedziny, w tym opublikowany w Chinach (sic!) album o polskich budowlach sakralnych. Fragmenty dotyczące zdjęć lotniczych, skądinąd ciekawe, pozostaną dla większości z nas tylko ciekawostką, za to niekonwencjonalne - jak zwykle! - zastosowania filtra polaryzacyjnego przydać się mogą każdego dnia. Absolutnie unikatowe i bezcenne są porady dotyczące przewidywania pogody - nie na następny tydzień, tylko na dzisiejszy wieczór lub następny poranek. Kto pędził przed końcem dnia parę kilometrów, by na miejscu zobaczyć beznadziejne niebo bez jednej chmurki, ten doceni te informacje. Zresztą nawet doświadczeni miłośnicy fotografii, jeśli tylko uważnie przeczytają książkę, w każdym rozdziale z pewnością znajdą coś, czego dotąd nie wiedzieli lub na co nie wpadli.
Wielki świat wielkiego formatu
Dla zapalonych fotoamatorów ciekawe będą informacje o problemach i możliwościach związanych z korzystaniem z aparatów wielkoformatowych. Autor omawia je przede wszystkim przy okazji opisywania kwestii dotyczących zdjęć architektonicznych. Pokazuje i wyjaśnia, jak przydatne są funkcje pokłonu, zestawia pod tym kątem wielki format, średni i dostępne dla małoobrazkowych lustrzanek obiektywy tilt/shift Canona i Nikona. Wnioski są ciekawe, nawet jeśli ktoś nigdy nie będzie użytkownikiem Linhofa czy Wisty - a być może nawet szczególnie dla takich osób.
Informacji dotyczących technik analogowych znajdziemy tu sporo i widać, że autor w tym temacie czuje się mocniejszy niż obróbce cyfrowej, która też jest wspomniana, choć raczej oględnie. Jeśli ktoś siedzi po uszy w świecie fotografii cyfrowej, techniki ciemniowe mogą stanowić ciekawostkę, ale mogą też być przydatną informacją, mówiącą o tym, że wiele photoshopowych ingerencji miało swój „chemiczny” odpowiednik.
Tylko dla doświadczonych
Pomimo wszystkich starań autora, by tłumaczyć krok po kroku co i jak robił, „Książka o fotografowaniu” to pozycja elitarna. Docenią ją osoby, które zdobyły już pewne doświadczenia w fotografowaniu i zaczęły natrafiać na zagadki, których nie opisują żadne popularne podręczniki. Dopóki ktoś nie zacznie potykać się na czymś trudniejszym niż rozmycie tła czy poprawne naświetlenie ciemnych motywów, nie doceni tej pozycji i być może nawet odniesie wrażenie, że omawia ona wydumane problemy. Jeśli jednak ich pasja do zdjęć nie okaże się słomianym zapałem, prędzej czy później dojrzeją do tej lektury i docenią, że Andrzej Mroczek uczy rozwiązywać zagadki fotograficzne, a nie daje łatwych przepisów do bezkrytycznego naśladowania. Wędka zamiast ryby.

Digital Foto Video Piotr Dębek

Ukazało się trzecie wydanie (mocno zmienione i poszerzone) tej od lat bardzo popularnej wśród fotoamatorów książki. Jest to w gruncie rzeczy piękna gawęda o fotografii, w którą wpleciono wielką ilość informacji praktycznych oraz teoretycznych zagadnień związanych z tą dziedziną sztuki. Czyta się ją z przyjemnością i co ważne nie ma w niej błędów merytorycznych. Jednak moim zdaniem nie jest to podręcznik dla absolutnych amatorów. Ci czytając niektóre jej fragmenty mogą się czuć nieco zagubieni i przytłoczeni. Sadzę, że przydałby się również bardziej staranny wybór zdjęć mających przecież służyć jako przykłady i wzorce.

FOTOświat

Na początek małe wyjaśnienie, dlaczego w magazynie o oprogramowaniu komputerowym recenzja książki dla fotografujących. Ano dlatego, że duży procent naszych czytelników zajmuje się fotografią.
Książka o fotografowaniu to sympatyczna gawęda doświadczonego fotografa o fotografowaniu. Odniesienia do otaczającego świata i historii dodają smaku lekturze, którą czyta się jak powieść, a nie jak poradnik. Po lekturze książki O fotografowaniu wydanej w 1987 roku należało się wiele spodziewać i nie zawiodłem się. Książka o fotografowaniu jest jej znaczącym uzupełnieniem i kontynuacją.
Książka zaczyna się jak większość książek o fotografii - od wyboru aparatu. Tu niespodzianka: zamiast przeglądu aparatów fotograficznych mamy wykład o ich wadach i zaletach, zastosowaniach i aspektach ekonomicznych. Jednocześnie autor przypomina, że to fotograf robi zdjęcia, a aparat to narzędzie, które ma mu pomóc w tym zadaniu.
W następnym rozdziale czytamy o pomiarach światła. Fotografia to malowanie światłem, nic dziwnego, że pomiar światła ma swój rozdział.
W następnych rozdziałach czytamy o: - filtrach fotograficznych, - fotografowaniu osób, - wyprawach w plener, - fotografowaniu architektury, wnętrz i obiektów w ruchu, - kompozycji, i wreszcie o prezentacji fotografii.
W książce autor nie stroni od fotografii analogowej, od uwag na temat filmów, bo ta fotografia wciąż istnieje. Z drugiej zaś strony, ze względu na zasadę działania matryc w cyfrowych aparatach fotograficznych, fotografowanie nimi ma praktycznie te same ograniczenia co fotografowanie na slajdach.
Od pierwszego rozdziału autor rozpoczyna niezwykły dialog z czytelnikiem - daje nam zadania do rozwiązania, a poziom wykładu stawia wymagania czytelnikowi - trzeba ruszyć głową. Bo jak inaczej świadomie fotografować? Z reklam większości urządzeń i oprogramowania dowiadujemy się, że one już wiedzą co my chcemy zrobić, my mamy jedynie je kupić i włączyć. Czy aby na pewno? Czy najmądrzejszy edytor wie, że piszę list do cioci Ali i co chcę napisać, czy jest już tryb fotografowania górnika w stroju galowym w pełnym słońcu? Automatyka aparatu pomaga, ale świadome fotografowanie pozwala nam na zrobienie takiego zdjęcia jakie my chcemy przy uwzględnieniu ograniczeń technicznych.
Oprócz zwrócenia uwagi na ograniczenia techniczne, nierzadko autor podaje propozycje rozwiązań, by nie wyważać otwartych już drzwi. Sposób ich prezentacji wzbudza w czytelniku chęć ich sprawdzenia. Z drugiej zaś strony, zaczynamy rozumieć, dlaczego wykonane zdjęcia np. przepięknych pejzaży nie wyglądają tak pięknie na naszych zdjęciach jak wyglądały w naturze. Za to już wiemy co zrobić by wyglądały!
Książka jest wspaniale ilustrowana zdjęciami, z opisem ich wykonania, a nierzadko w treści mamy dłuższe wyjaśnienie czy historię jego wykonania.
No koniec łyżka dziegciu. Szkoda, że książka, która - jak mniemam - w zamiarze wydawcy miała mieć formę nie gorszą od treści, nie przeszła korekty. Widać to nie tylko po braku nazwiska korektora w metryce, ale niestety również w treści. Redaktor i anonimowy skład również nie stanęli na wysokości zadania, by wzory i liczby w treści wyglądały po ludzku i jednolicie. Dla kompletności wykładu, należy pobrać erratę ze strony wydawnictwa.
Mimo uchybień technicznych, książka nie tylko warta jest swojej ceny, ale przede wszystkim niewielkim kosztem wprowadza nas w świat świadomej fotografii. Jej obecność na liście bestsellerów wydawnictwa Helion jest w pełni zasłużona.
Na koniec małe zastrzeżenie - książka jest tylko dla tych, którzy chcą doskonalić swój warsztat fotograficzny i nie boją się ruszyć głową. Im tę książkę polecam.

Dragonia Magazine Tomasz Łuczak

Kto dziś nie robi zdjęć Chyba tylko ten, kto jeszcze nie ma cyfrowego aparatu. A kto fotografuje... Tych jest znacznie mniej, choć część posiadaczy aparatów wyobrażenia o swoich umiejętnościach ma często bardzo wygórowane. Zapewne ci skromniejsi zweryfikują je sami po lekturze (trzeciego już!) rozszerzonego wydania barwnego poradnika - albumu Książka o fotografowaniu" Andrzeja A. Mroczka.
Zdjęcie jest mechanicznie odtworzonym obrazem przestrzeni - podkreśla autor i można je wykonać nawet bez udziału fotografującego. Ale dopiero on decyduje o tym, jakie informacje obraz zawiera, czy wywoła zainteresowanie, czy pobudzi czyjeś emocje. I właśnie równowaga między zagadnieniami technicznymi a czuciem i wiarą" jest najcenniejszym walorem tej książki. A ponieważ ma to być poradnik dla wszystkich, w tym początkujących, rozpoczynamy od wyboru aparatu, co nie jest sprawą prostą przy obecnej klęsce urodzaju". Na szczęście, doradza nam fachowiec. On wprowadza nas także w tajniki bardzo czułego (często dosłownie!) tematu, jakim jest oświetlenie w fotografii oraz odsłania tajniki operowania filtrami.
Osobne rozdziały poświęcono fotografowaniu osób, plenerów i krajobrazów (szczególnie urokliwa część książki) oraz architektury czy wnętrz. Po lekturze można będzie również spełnić marzenia o uchwyceniu ruchu w kadrze. Ważne byśmy teraz byli uważnymi czytelnikami, a w przyszłości fotografami.

POLSKA - DZIENNIK ŁÓDZKI N, 23/03/2009

To pozycja obowiązkowa dla każdego posiadacza aparatu, który chce rozwijać swoje umiejętności. Została napisana przez profesjonalistę, autora kilku poczytnych pozycji o fotografii, które zyskały miano bestsellerów traktujących o tematyce fotografii. Na jej stronach można znaleźć napisanie prostym, zrozumiałym językiem, a zarazem kompleksowe informacje, które z pewnością zainteresują pasjonatów fotografii, niezależnie od umiejętności czy doświadczenia za obiektywem. Rozdziały obejmują taką tematykę, jak wybór aparatu, pomiary światła, zastosowanie filtrów fotograficznych i połówkowych, stosowanie kontrastów, uwiecznianie osób, krajobrazów, architektury, wnętrz, a także obiektów w ruchu i wypraw w plener. Jest dużo informacji o doborze kompozycji, zasadach stosowanych w fotografii, a także wiele porad, które umożliwią wykonywanie lepszych i ładniejszych zdjęć. Opisywana pozycja wydana jest na papierze doskonałej jakości, a duży format ułatwia jej lekturę. Książka zawiera bardzo wiele przykładów, które ilustrowane są wysokiej jakości zdjęciami, dzięki czemu przyjemnie sieją nie tylko czyta, ale także ogląda. Do dzieła Andrzeja Mroczka dołączona jest płyta CD, na której znajduje się krótki film o fotografii oraz wszystkie zdjęcia, które zostały użyte na kartach książki.

PC World Komputer

Ktokolwiek miał kiedykolwiek do czynienia dłużej z aparatem fotograficznym, ten prędzej lub później przekonał się, że fotografowanie nie jest wcale łatwym zajęciem. Gwałtowny zwrot, jaki nastąpił w tej sztuce w ostatnich latach na skutek rozwoju technologii aparatów cyfrowych, uczynił ją jednym z bardziej demokratycznych" zajęć. Nie dziwi więc zalew literatury w tej tematyce. Poradników fotografowania jest coraz więcej. Niestety, ich poziom jest przeważnie tak niski, że trudno się z nich czegokolwiek nauczyć.
Znakomitym wyjątkiem jest Książka o fotografowaniu" autorstwa znakomitego polskiego fotografika Andrzeja Mroczka. Od innych pozycji, głównie tych napisanych przez amerykańskich autorów, różni ją to, że jest po prostu fachowym wprowadzeniem w sztukę fotografowania. Między robieniem zdjęć a fotografowaniem jest wszak fundamentalna różnica i o tym jest właśnie ten podręcznik.
Doskonały styl, lekki i potoczysty, sprawia, że jest to jedna z najlepszych książek w tej tematyce, pośród tych, które ukazały się w ostatnim czasie.

Kurier Poranny MM, 20/02/2009

W księgarniach pojawiło się trzecie, rozszerzone wydanie "Książki o fotografowaniu" Andrzeja A. Mroczka. W przystępny, a zarazem wnikliwy sposób, autor omawia zagadnienia związane z warsztatem fotograficznym. Odpowiada, jak radzić sobie w różnych warunkach oświetleniowych, jak wykorzystać możliwości sprzętu, porusza zagadnienia związane z kompozycją obrazu. Propozycja dla ambitnych początkujących, a także zaawansowanych autorów, którzy w świadomy sposób chcieliby realizować fotograficzne pomysły.
Andrzej A. Mroczek napisał swoją pierwszą książkę o fotografowaniu ponad 25 lat temu. Jak dziś wspomina, publikacja powstała trochę przez przypadek. Nie było gazet, nie działały telefony, zasiadł do pisania, nie mając innego zajęcia. Tekst powstał w ciągu kilku miesięcy. Podręcznik ukazał się nakładem wydawnictwa Warta, które specjalizowało się w książkach o gotowaniu i o robótkach na drutach. Książka "O fotografowaniu" była wydarzeniem. Jak w żadnej innej pozycji tego typu, obok porad pojawiły się kolorowe zdjęcia.
W 2001 roku ukazała się nowa "Książka o fotografowaniu", która była swego rodzaju kontynuacją pracy z początku lat osiemdziesiątych. Obecnie do księgarń trafiło już trzecie, poszerzone, odmienione wydanie tej propozycji.
Rozdziały rozbudowano, niektóre napisano od początku, uzupełniono o informacje dotyczące nowych technologii. Wiele miejsca poświęcono możliwościom fotografii cyfrowej. Książka w formacie A4, wydana na kredowym papierze i oprawiona w twardą okładkę, to prawie 300 stron z bardzo dużą ilością tekstu i 200 fotografiami.
"Książka o fotografowaniu" to propozycja zarówno dla początkujących, ambitnych autorów, którzy chcą podnieść poziom świadomości robienia zdjęć, jak i bardziej zaawansowanych fotoamatorów.
W książce znalazły się informacje o sprzęcie fotograficznym, zarysowano podstawowe różnice między urządzeniami cyfrowymi i analogowymi. Przyjrzano się aparatom mało, średnio i wielkoformatowym. Omówiono zagadnienia techniczne, takie jak pomiar światła, czytanie histogramu, działania filtrów, dobieranie czasu naświetlania i wartości przysłony, światłoczułości różnych materiałów. Każdej z omawianych kwestii towarzyszą przykładowe fotografie, na których pokazano analizowane problemy.
Książka podpowiada, jak radzić sobie w konkretnych sytuacjach zdjęciowych. Autor dokonał wyboru popularnych problemów, z jakimi przychodzi się mierzyć podczas fotografowania przyrody, architektury, wnętrz, przedmiotów w ruchu. Podsuwa różne rozwiązania. Pisze o kadrowaniu, o tym, jak uporać się z kłopotliwym kontrastem, jak mierzyć światło w różnych niestandardowych warunkach, gdzie się ustawiać. Pokazuje w jak rozmaity sposób można fotografować ludzi.
Całość napisano ładnym, a zarazem prostym i przystępnym językiem. Przy każdym nowym, bardziej zaawansowanym określeniu, autor spieszy z wytłumaczeniem, by nawet zupełnie początkującego czytelnika nie zostawić w niepewności. Nie znaczy to, że książka traktuje jedynie o najbardziej podstawowych kwestiach. Wręcz przeciwnie. Amatorzy wzorów i tabelek również znajdą coś dla siebie.
Książkę wzbogacają anegdoty i historie autora. Andrzej A. Mroczek przywołuje też twórczość i sylwetki wybitnych fotografów.
Na każdym kroku stara się zachęcić do wysiłku zdobywania wiedzy. Namawia do rzetelności i świadomości podczas fotografowania, do kształtowania i dbania o własne priorytety. Wskazuje na różne płaszczyzny, na których można mówić o wartościach fotografii.
"Książka o fotografowaniu" to propozycja dla ambitnych początkujących, a także bardziej zaawansowanych autorów. Dla wszystkich tych, którzy z chęcią poświęcą trochę czasu na lekturę. Duża ilość tekstu sprawia, że nie jest to propozycja na jeden wieczór.

fotopolis.pl Magda Skrzeczkowska

To już trzecie wydanie podręcznika fotografowania znanego polskiego artysty Andrzeja Mroczka. Autor wprowadza nas w arkany swojego warsztatu. Przeczytamy zatem o wyborze aparatu, świetle, filtrach, szukaniu inspiracji oraz o fotografowaniu różnych obiektów w różnych warunkach. Co ważne, każda z licznych fotografii w książce została dokładnie opisana (sposób jej wykonania, szczegółowe parametry techniczne). Czytając podręcznik, można odnieść wrażenie, że autor prowadzi z nami rozmowę o fotografii, uprzedzając nasze pytania i wątpliwości, dając nam przyjacielskie rady i praktyczne wskazówki.

Chip

Jest to już trzecie wydanie tej książki (a właściwie czwarte, jeśli doliczyć pozycję wydaną w 1988 roku pod tytułem „O fotografowaniu”), znacznie rozszerzone i gruntownie przepracowane.

Książka napisana jest doskonałą polszczyzną, językiem barwnym i potoczystym. Autor, aby była jeszcze atrakcyjniejsza, nie stroni od anegdot, przytacza wiele (bardzo pouczających) przypadków z własnych doświadczeń zawodowych. Myliłby się jednak ten, kto sądziłby, że jest to jedynie zbiór lekko napisanych gawęd - książka ta bowiem zawiera rozrzucony w tekście zasób praktycznie wszystkich informacji na temat fotografowania, jakie mogą być potrzebne zaawansowanemu amatorowi, a nawet doświadczonemu fotografowi-zawodowcowi. Napisana jest w istocie wielowarstwowo i dzięki temu może być pożyteczna zarówno dla początkującego fotografa, jak i dla kogoś o wieloletnim doświadczeniu. Informacje podane są w sposób jasny i poglądowy, choć zdarzają się fragmenty trudne, które aby zrozumieć i zawartą wiedzę opanować, sporo trzeba włożyć wysiłku. W paru miejscach z poglądami autora mógłbym polemizować, ale w całej książce nie udało mi się, mimo starań, znaleźć ani jednego błędu merytorycznego! Uważam, że to fenomenalne, a w ogóle jestem pod wrażeniem kompetencji autora tak głębokiej i w tak szerokim zakresie. Po prostu znakomity fachura!

Nie jest to podręcznik kompletny, ponieważ autor nie wgłębia się w zagadnienia związane z obróbką zdjęć, zarówno tradycyjną, opto-chemiczną, jak i cyfrową, napomykając o tych sprawach jedynie mimochodem, gdy trzeba - ale przecież jest to książka „o fotografowaniu” jedynie, nie pretendująca do miana kompletnego podręcznika fotografii. Jednakże jest to podręcznik prawie kompletny - wprawdzie autor zaraz na wstępie (str.28) stwierdza, że fotograf może odnieść sukces tylko wtedy, gdy się wyspecjalizuje, ale zaraz potem jakby sam sobie przeczy, ponieważ książka obejmuje praktycznie wszystkie dziedziny fotografii, jakimi może się zajmować fotoamator (z wyłączeniem może tak specjalistycznych jak np. fotografia podwodna czy akt) i w każdej z nich autor wykazuje się wszechstronną kompetencją wynikającą niewątpliwie z długoletniej praktyki, co zresztą potwierdzają jego zdjęcia ilustrujące każde omawiane zagadnienie. Często są to fotografie bardzo piękne, a zawsze trafnie dobrane, opatrzone obszernymi komentarzami na temat okoliczności powstania zdjęcia oraz szczegółowymi danymi technicznymi. Fotografowie rzadko dbają o to, a często i nie mają czasu, by skrzętnie zanotować dane takie jak materiał zdjęciowy lub typ aparatu cyfrowego, wartość przysłony, czas ekspozycji, ogniskowa obiektywu i użyte filtry - imponujące pod tym względem są zasoby archiwum autora świadczące o tym, że decyzja fotografa nie była przypadkowa i że naciśnięcie spustu migawki poprzedzone było zawsze starannym przemyśleniem. Zagonionym dzisiejszym pstrykaczom takie podejście do pracy należy jak najgoręcej polecić!

W tej beczce miodu nie zabrakło jednak niestety również łyżki (no, łyżeczki!) dziegciu, a stanowi ją nie zawsze staranny druk zdjęć, co tym bardziej dziwi, iż wydawca („Helion”) tradycyjnie przywiązuje do strony edytorskiej swoich publikacji dużą wagę. Na szczęście do książki jest dołączona płyta CD zawierająca prawie wszystkie zamieszczone zdjęcia (plus kilka innych), pozwalająca bez przeszkód ocenić ich urodę. Krytyka należy się także korektorowi - mimo, że nie zwracałem na to specjalnie uwagi wyłapałem jednak całą masę błędów.

Reasumując: znakomita książka, godna polecenia wszystkim fotografującym, bez względu na stopień zaawansowania.

Leszek J. Pękalski artysta fotografik i członek ZPAF.