Panfil, Andrzej Szablewski

redakcja naukowa

Wycena spółek z WIG 30

Specyfika, metody, przykłady

Recenzent

dr hab., prof. SGH Waldemar Rogowski

Redakcja

Jadwiga Witecka

Projekt okładki

Radosław Krawczyk

Skład i grafika komputerowa

Protext

© Copyright 2014 by Poltext sp. z o.o.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci zabronione. Wykonywanie kopii metodą elektroniczną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym, optycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Niniejsza publikacja została elektronicznie zabezpieczona przed nieautoryzowanym kopiowaniem, dystrybucją i użytkowaniem. Usuwanie, omijanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Warszawa 2014

Poltext sp. z o.o.

02-230 Warszawa, ul. Jutrzenki 118

tel.: 22 632-64-20

e-mail: wydawnictwo@poltext.pl

internet: www.poltext.pl

ISBN 978-83-7561-440-4 (format ePub)

ISBN 978-83-7561-444-2 (format mobi)

ISBN 978-83-7561-441-1 (format pdf)

Opracowanie wersji elektronicznej:

Adam Łakomy

Spis treści

Wycena a cena akcji (Marek Panfil, Andrzej Szablewski)

1. WIG20: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość (Magdalena Mikołajek-Gocejna)

Wstęp

1.1. WIG20 – istota i struktura indeksu

1.1.1. Indeksy giełdowe na GPW w Warszawie

1.1.2. Struktura WIG20

1.1.3. Opcje na WIG20

1.1.4. ETF-y, czyli jak kupić indeks WIG20

1.2. Kształtowanie się indeksu WIG20

1.3. Przyszłość WIG20

1.3.1. WIG20 a koniunktura gospodarcza

1.3.2. Przyszłość WIG20 a struktura inwestorów

1.4. W kierunku WIG30

Wnioski

2. Całkowita stopa zwrotu dla akcjonariuszy a inne mierniki kreacji wartości (Robert Sobotnik)

Wstęp

2.1. Całkowita stopa zwrotu dla akcjonariuszy

2.2. Realna całkowita stopa zwrotu dla akcjonariuszy

2.3. Metodologia badania

2.4. TSR WIG20 w latach 2002–2012

Zakończenie

Aneks

3. Wycena Grupy TVN (Małgorzata Wodzińska)

Wstęp

3.1. Charakterystyka Grupy TVN

3.1.1. Branża i model biznesowy

3.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne

3.1.3. Struktura własnościowa

3.1.4. Kadra zarządzająca

3.2. Analiza strategiczna

3.2.1. Misja i wizja

3.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

3.2.3. Specyfika rynku

3.2.4. Analiza modelu 5 sił konkurencyjności Portera

3.2.5. Analiza SWOT

3.3. Analiza finansowa w okresie 2007–2011

3.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

3.3.2. Analiza bilansu

3.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

3.3.4. Analiza wskaźników płynności

3.3.5. Analiza wskaźników rentowności

3.3.6. Analiza wskaźników zadłużenia

3.3.7. Analiza wskaźników aktywności

3.3.8. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

3.3.9. Strategiczny model zysku

3.3.10. Analiza zysku ekonomicznego

3.3.11. Ryzyko a wycena

3.4. Wycena Grupy TVN metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych

3.4.1. Założenia dla potrzeb wyceny metodą dochodową

3.4.3. Prognoza bilansu

3.4.4. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

3.4.5. Prognoza kosztu kapitału własnego

3.4.6. Prognoza kapitału obrotowego netto

3.4.7. Kalkulacja wyceny Grupy TVN

3.4.8. Analiza wrażliwości

3.5. Wycena Grupy TVN metodą porównawczą

3.6. Wycena a giełdowa cena akcji. Prognoza zysku ekonomicznego

Zakończenie

Aneks

4. Wycena Grupy Kapitałowej Telekomunikacja Polska (Orange Polska) (Piotr Zaniewski)

Wstęp

4.1. Charakterystyka Grupy TP

4.1.1. Branża i model biznesowy

4.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne

4.1.3. Struktura własnościowa

4.1.4. Kadra zarządzająca

4.2. Analiza strategiczna Grupy TP

4.2.1. Misja i wizja

4.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

4.2.3. Specyfika rynku

4.2.4. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

4.2.5. Analiza SWOT

4.3. Analiza finansowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

4.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

4.3.2. Analiza bilansu

4.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

4.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

4.4.1. Analiza wskaźników płynności

4.4.2. Analiza wskaźników sprawności działania

4.4.3. Analiza wskaźników zadłużenia

4.4.4. Analiza wskaźników rentowności

4.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

4.4.6. Strategiczny model zysku

4.4.7. Analiza zysku ekonomicznego

4.5. Ryzyko a wycena

4.6. Założenia dla potrzeb metody dochodowej w okresie 31.12.2012–31.12.2016

4.6.1. Makroekonomia

4.6.2. Prognoza rachunku zysków i strat w okresie 1.01.2012–31.12.2016

4.6.3. Prognoza bilansu

4.6.4. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

4.6.5. Prognoza kosztu kapitału

4.6.6. Prognoza kapitału obrotowego netto

4.7. Wycena Grupy TP metodą FCFF na 31.03.2012 r.

4.8. Wycena Grupy TP metodą porównawczą na 31.03.2012 r.

4.9. Wycena a giełdowa cena akcji

4.9.1. Oszacowanie ceny 1 akcji

4.9.2. Kreacja i destrukcja wartości

4.9.3. Zwrot gotówki dla właścicieli

Zakończenie

Aneks

5. Wycena Grupy Kapitałowej Tauron Polska Energia (Joanna Górna)

Wstęp

5.1. Charakterystyka Grupy Tauron

5.1.1. Branża i model biznesowy

5.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne[3]

5.1.3. Struktura własnościowa

5.2. Analiza strategiczna Grupy Tauron

5.2.1. Strategia rozwoju

5.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

5.2.3. Specyfika rynku

5.2.4. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

5.2.5. Analiza SWOT

5.3. Analiza finansowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

5.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

5.3.2. Analiza bilansu

5.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

5.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 31.12.2007–31.12.2012

5.4.1. Analiza płynności

5.4.2. Analiza sprawności działania

5.4.3. Analiza zadłużenia

5.4.4. Analiza rentowności

5.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

5.4.6. Strategiczny model zysku

5.4.7. Analiza zysku ekonomicznego

5.4.8. Ryzyko a wycena

5.5. Założenia dla potrzeb metody dochodowej

5.5.1. Założenia makroekonomiczne

5.5.2. Prognoza rachunku zysków i strat

5.5.3. Prognoza bilansu

5.5.4. Prognoza przepływów pieniężnych

5.5.5. Prognoza kosztu kapitału

5.5.6. Prognoza kapitału obrotowego netto

5.6. Wycena Grupy Tauron metodą DCF na 31.12.2012 r.

5.6.1. Kalkulacja FCFF

5.6.2. Kalkulacja zdyskontowanych FCFF

5.6.3. Kalkulacja wartości końcowej (TV)

5.6.4.Enterprise Value i Equity Value

5.7. Wycena Grupy Tauron metodą porównawczą

5.7.1. Dobór spółek porównywalnych

5.7.2. Mnożniki

5.7.3. Enterprise Value i Equity Value

5.8. Wynik wyceny i giełdowa cena akcji

5.8.1. Wynik wyceny

5.8.2. Wycena a giełdowa cena akcji

5.8.3. Kreacja i destrukcja wartości

5.8.4. Zwrot gotówki dla właścicieli (dywidenda i skup akcji własnych)

Zakończenie

6. Wycena Grupy Kapitałowej Asseco Poland (Andrzej Staniszewski)

Wstęp

6.1. Charakterystyka GK Asseco Poland

6.1.1. Branża – model biznesowy

6.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne

6.1.3. Struktura własnościowa

6.1.4. Kadra zarządzająca

6.2. Analiza strategiczna GK Asseco Poland

6.2.1. Misja i wizja

6.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

6.3. Rynek informatyczny i jego perspektywy

6.3.1. Rynek informatyczny na świecie

6.3.2. Rynek informatyczny w Polsce

6.4. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

6.5. Analiza SWOT

6.6. Analiza finansowa w latach 2007–2011

6.6.1. Analiza skonsolidowanego rachunku zysków i strat

6.6.2. Przychody ze sprzedaży produktów i usług

6.6.3. Pozostałe przychody operacyjne

6.6.4. Przychody finansowe

6.6.5. Koszty działalności operacyjnej

6.6.6. Pozostałe koszty operacyjne

6.6.7. Koszty finansowe

6.6.8. Analiza marż na różnym rodzaju działalności

6.7. Analiza skonsolidowanego bilansu w latach 2007–2011

6.7.1. Analiza aktywów

6.7.2. Analiza pasywów

6.8. Analiza skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych GK Asseco Poland w latach 2007–2011

6.8.1. Działalność operacyjna

6.8.2. Działalność inwestycyjna

6.8.3. Działalność finansowa

6.9. Analiza wskaźnikowa GK Asseco Poland w latach 2007–2011

6.9.1. Analiza wskaźników płynności

6.9.2. Analiza wskaźników sprawności działania

6.9.3. Analiza wskaźników struktury finansowania i zadłużenia

6.9.4. Analiza wskaźników rentowności

6.9.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

6.9.6. Strategiczny model zysku GK Asseco Poland w latach 2007–2011

6.10. Analiza zysku ekonomicznego

6.11. Ryzyko a wycena

6.12. Założenia dla potrzeb metody dochodowej

6.12.1. Makroekonomia

6.12.2. Prognoza skonsolidowanego rachunku zysków i strat GK Asseco w latach 2012–2016

6.12.3. Prognoza skonsolidowanego bilansu w latach 2012–2016

6.12.4. Prognoza skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych w latach 2012–2016

6.12.5. Działalność operacyjna

6.12.6. Działalność inwestycyjna

6.12.7. Działalność finansowa

6.13. Prognoza kosztu kapitału

6.13.1. Koszt kapitału własnego

6.13.2. Koszt kapitału obcego

6.13.3. Średni ważony koszt kapitału (WACC)

6.13.4. Prognoza kapitału obrotowego netto

6.14. Wycena GK Asseco metodą DCF na 31.12.2012 r.

6.15. Kalkulacja FCFF

6.15.1. Kalkulacja zdyskontowanych FCFF

6.15.2. Kalkulacja wartości końcowej (TV)

6.15.3. Kalkulacja zdyskontowanej TV

6.16. Enterprise Value i Equity Value

6.17. Analiza wrażliwości

6.18. Wycena metodą porównawczą na 31.12.2012 r.

6.18.1. Dobór spółek porównywalnych

6.18.2. Mnożniki

6.18.3. Korekty

6.18.4. Dyskonta i premie

6.18.5. Enterprise Value i Equity Value

6.19. Wynik wyceny i giełdowa cena akcji

6.19.1. Wyniki wyceny

6.19.2. Wycena a giełdowa cena akcji

6.20. Kreacja i destrukcja wartości

6.21. Migracja wartości

6.22. Najważniejsze wydarzenia w Spółce po dacie wyceny

Zakończenie

7. Wycena Grupy Kapitałowej Lubelski Węgiel Bogdanka (Wojciech Kiczka)

Wstęp

7.1. Charakterystyka Grupy Bogdanka

7.1.1. Model biznesowy

7.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne

7.1.3. Struktura własnościowa

7.1.4. Kadra zarządzająca

7.2. Analiza strategiczna Spółki

7.2.1. Misja i wizja

7.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

7.2.3. Specyfika rynku

7.2.4. Analiza modelu 5 sił konkurencyjności Portera

7.2.5. Analiza SWOT

7.3. Analiza finansowa w okresie 2007–2011

7.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

7.3.2. Analiza bilansu

7.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

7.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 2007–2011

7.4.1. Analiza wskaźników płynności

7.4.2. Analiza wskaźników zadłużenia

7.4.3. Analiza wskaźników aktywności

7.4.4. Analiza rentowności

7.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

7.4.6. Strategiczny model zysku

7.4.7. Analiza zysku ekonomicznego

7.4.8. Ryzyko a wycena

7.5. Założenia metody dochodowej

7.5.1. Założenia makroekonomiczne

7.5.2. Prognoza rachunku zysków i strat

7.5.3. Prognoza marż

7.5.4. Prognoza bilansu

7.5.5. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

7.5.6. Prognoza kosztu kapitału

7.5.7. Prognoza kapitału obrotowego netto

7.6. Wycena Grupy Bogdanka metodą DCF

7.6.1. Kalkulacja FCFF

7.6.2. Kalkulacja zdyskontowanych FCFF

7.6.3. Kalkulacja wartości końcowej

7.6.4. Kalkulacja zdyskontowanej wartości końcowej

7.6.5. Enterprise Value i Equity Value

7.6.6. Analiza wrażliwości

7.7. Wycena Grupy Bogdanka metodą porównawczą

7.7.1. Dobór spółek porównywalnych

7.7.2. Mnożniki

7.7.3. Dyskonta i premie

7.7.4. Enterprise Value i Equity Value

7.8. Wynik wyceny i giełdowa cena akcji

7.8.1. Wynik wyceny

7.8.2. Wycena a giełdowa cena akcji

7.8.3. Kreacja i destrukcja wartości

7.8.4. Zwrot gotówki dla właścicieli (dywidenda i skup akcji własnych)

7.8.6. Ważne wydarzenia w Bogdance po dacie wyceny (31.12.2012 r.)

Zakończenie

Aneks

8. Wycena Grupy Kapitałowej Boryszew (Adam Lesiński)

Wstęp

8.1. Charakterystyka Grupy Kapitałowej Boryszew

8.1.1. Branża i model biznesowy

8.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

8.1.3. Struktura własnościowa

8.1.4. Kadra zarządzająca

8.2. Analiza strategiczna Spółki

8.2.1. Misja i wizja

8.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

8.2.3. Specyfika rynku

8.2.4. Analiza modelu 5 sił konkurencyjności według Portera

8.2.5. Analiza SWOT

8.3. Analiza finansowa w okresie 2007–2011

8.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

8.3.2. Analiza bilansu

8.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

8.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 2007–2011

8.4.1. Analiza wskaźników płynności

8.4.2. Analiza wskaźników sprawności działania

8.4.3. Analiza wskaźników zadłużenia

8.4.4. Analiza wskaźników rentowności

8.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

8.4.6. Strategiczny model zysku w okresie 2007–2011

8.5. Ryzyko a wycena

8.6. Założenia dla potrzeb wyceny metodą dochodową

8.6.1. Założenia makroekonomiczne

8.6.2. Prognoza rachunku zysków i strat w okresie 2012–2016

8.6.3. Prognoza bilansu

8.6.4. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

8.6.5. Prognoza kosztu kapitału

8.7. Wycena Grupy Kapitałowej Boryszew metodą FCFF na 31.12.2012 r.

8.7.1. Kalkulacja FCFF

8.7.2. Kalkulacja zdyskontowanych FCFF

8.7.3. Analiza wrażliwości

8.8. Wycena Spółki metodą porównawczą na 31.12.2012 r.

8.8.1. Dobór spółek porównywalnych

8.8.2. Mnożniki (EV/EBITDA, P/E)

8.9. Podsumowanie wyceny

8.9.1. Wycena a giełdowa cena akcji

8.9.2. Kreacja i destrukcja wartości

8.9.3. Zwrot gotówki dla właścicieli (wypłata dywidendy i skup akcji własnych)

8.9.4. Migracja wartości

8.10. Zdarzenia po dniu wyceny

8.10.1. Zmiany w składzie Zarządu

8.10.2. Odwołanie prognozy finansowej na 2012 r.

8.10.3. Opublikowanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2012 r.

8.10.4. Działalność deweloperska

8.10.5. Sytuacja na rynku motoryzacyjnym

8.10.6. Skup akcji Boryszewa

8.10.7. Opuszczenie indeksu WIG20 przez akcje Boryszewa

Zakończenie

9. Wycena Grupy Kapitałowej BRE Banku (mBanku) (Paweł Włodarczyk)

Wstęp

9.1. Charakterystyka Grupy BRE Banku

9.1.1. Branża – model biznesowy

9.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne

9.1.3. Struktura własnościowa

9.1.4. Kadra zarządzająca

9.2. Analiza strategiczna Grupy BRE Banku

9.2.1. Misja i wizja

9.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

9.2.3. Specyfika rynku

9.2.4. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

9.2.5 Analiza SWOT

9.3. Analiza finansowa w okresie 2007–2011

9.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

9.3.2. Analiza bilansu

9.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 2007–2011

9.4.1. Analiza wskaźników płynności oraz wypłacalności

9.4.2. Analiza wskaźników sprawności zarządzania

9.4.3. Analiza struktury finansowania

9.4.4. Analiza wskaźników rentowności

9.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy oraz akcjogram

9.4.6. Strategiczny model zysku

9.4.7. Kalkulacja zysku ekonomicznego

9.4.8. Ryzyko a wycena

9.5. Założenia dla potrzeb metody dochodowej w okresie 2012–2014

9.5.1. Założenia makroekonomiczne

9.5.2. Prognoza rachunku zysków i strat

9.5.3. Prognoza bilansu

9.6. Wycena Grupy BRE Banku SA modelem zdyskontowanych zysków rezydualnych

9.6.1. Oszacowanie wartości kapitałów własnych

9.6.2. Analiza wrażliwości

9.7. Wycena Grupy BRE Banku SA metodą porównawczą na 31.03.2012 r.

9.7.1. Dobór spółek porównywalnych

9.7.2. Mnożniki oraz ich wagi

9.7.3. Dyskonta i premie

9.7.4. Oszacowanie wartości kapitałów własnych metodą porównawczą

9.8. Wynik wyceny oraz wycena a giełdowa cena akcji

9.8.1. Wynik wyceny

9.8.2. Wynik wyceny a giełdowa cena akcji

9.8.3. Kreacja i destrukcja wartości

9.8.4. Zwrot gotówki do właścicieli (wypłata dywidendy i skup akcji własnych)

9.8.5. Migracja wartości

Zakończenie

Aneks

10. Wycena Grupy Kapitałowej Globe Trade Centre (Emil Wołodźko)

Wstęp

10.1. Charakterystyka Grupy GTC

10.1.1. Branża – model biznesowy

10.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne

10.1.3. Najważniejsze wydarzenia w Spółce po wycenie

10.1.4. Struktura własnościowa

10.1.5. Kadra zarządzająca

10.2. Analiza strategiczna Grupy GTC

10.2.1. Misja i wizja firmy

10.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

10.2.3. Specyfika rynku

10.2.4. Analiza modelu 5 sił konkurencyjności Portera

10.2.5. Analiza SWOT

10.3. Analiza finansowa Grupy GTC SA w latach 2007–2011

10.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

10.3.2. Analiza bilansu

10.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

10.4. Analiza wskaźnikowa Grupy GTC w okresie 2007–2011

10.4.1. Analiza wskaźników płynności

10.4.2. Analiza wskaźników zadłużenia

10.4.3. Analiza wskaźników aktywności

10.4.4. Analiza rentowności

10.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

10.4.6. Strategiczny model zysku

10.4.7. Analiza zysku ekonomicznego

10.4.8. Ryzyko a wycena

10.5. Założenia dla potrzeb wyceny

10.5.1. Założenia makroekonomiczne

10.5.2. Prognoza rachunku zysków i strat w latach 2012–2016

10.5.3. Prognoza marż

10.5.4. Prognoza bilansu

10.5.5. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

10.5.6. Prognoza kosztu kapitału

10.5.7. Prognoza kapitału obrotowego netto

10.6. Wycena Grupy GTC metodą DCF na 31.12.2012 r.

10.6.1. Kalkulacja zdyskontowanych FCFF

10.6.2. Kalkulacja wartości końcowej

10.6.3. Kalkulacja zdyskontowanej wartości TV

10.6.4. Enterprise Value i Equity Value

10.6.5. Analiza wrażliwości

10.7. Wycena Grupy GTC metodą porównawczą na 31.12.2012 r.

10.7.1. Dobór spółek porównywalnych

10.7.2. Mnożniki

10.7.3. Korekty

10.7.4. Dyskonta i premie

10.7.5. Wyliczona wartość 1 akcji

10.8. Wycena Grupy GTC metodą skorygowanych aktywów netto na 31.12.2012 r.

10.9. Wynik wyceny i giełdowa cena akcji

10.9.1. Wynik wyceny

10.9.2. Wycena a giełdowa cena akcji

10.9.3. Kreacja i destrukcja wartości

10.9.4. Zwrot gotówki dla właścicieli (dywidenda i skup akcji własnych)

10.9.5. Migracja wartości

Zakończenie

Aneks

11. Wycena Grupy Kapitałowej Eurocash (Jacek Krawiec)

Wstęp

11.1. Charakterystyka Grupy Eurocash

11.1.1. Model biznesowy

11.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne

11.1.3. Struktura własnościowa

11.1.4. Kadra zarządzająca

11.2. Analiza strategiczna

11.2.1. Misja i wizja

11.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

11.2.3. Specyfika rynku

11.2.4. Czynniki ryzyka

11.2.5 Analiza 5 sił Portera

11.2.6. Analiza SWOT

11.3. Analiza finansowa w okresie 2008–2012

11.3.1. Analiza rachunku i strat

11.3.2. Analiza bilansu

11.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

11.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 2008–2012

11.4.1. Analiza płynności

11.4.2. Analiza zadłużenia

11.4.3. Analiza aktywności

11.4.4. Analiza rentowności

11.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

11.4.6. Strategiczny model zysku

11.5. Założenia wyceny metodą dochodową

11.5.1. Prognoza rachunku zysków i strat

11.5.2. Prognoza bilansu

11.5.3. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

11.5.4. Prognoza kosztu kapitału

11.5.5. Prognoza kapitału obrotowego netto

11.6. Wycena Grupy Eurocash metodą DCF

11.6.1. Kalkulacja FCFF

11.6.2. Kalkulacja zdyskontowanych FCFF

11.6.3. Enterprise Value i Equity Value

11.6.4. Analiza wrażliwości

11.7. Wycena Grupy Eurocash metodą porównawczą

11.7.1. Dobór spółek porównywalnych

11.7.2. Ustalenie wartości mnożników

11.7.3. Dyskonta i premie

11.7.4. Enterprise Value i Equity Value

11.8. Wynik wyceny a giełdowa cena akcji

11.8.1. Wynik wyceny

11.8.2. Wycena a giełdowa cena akcji

11.8.3. Kreacja i destrukcja wartości

11.8.4. Zwrot gotówki dla właścicieli (dywidenda i skup akcji własnych)

11.8.5. Ważne wydarzenia w Eurocash SA po dacie wyceny (31.12.2012 r.)

Zakończenie

Aneks

12. Wycena Banku Handlowego w Warszawie (Marcin Ostaszewski)

Wstęp

12.1. Charakterystyka Spółki

12.1.1. Branża i model biznesowy

12.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

12.1.3. Struktura własnościowa

12.2. Analiza strategiczna Spółki

12.2.1. Misja banku

12.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

12.2.3. Specyfika rynku bankowego

12.2.4. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

12.3. Analiza SWOT

12.4. Analiza finansowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

12.4.1. Analiza rachunku zysków i strat

12.4.2. Analiza bilansu

12.5. Analiza wskaźnikowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

12.5.1. Analiza wskaźników płynności

12.5.2. Analiza sprawności działania

12.5.3. Analiza wskaźników zadłużenia

12.5.4. Analiza wskaźników rentowności

12.6. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

12.7. Strategiczny model zysku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego SA

12.8. Ryzyko a wycena

12.8.1. Ryzyko strategiczne

12.8.2. Ryzyko operacyjne

12.8.3. Ryzyko finansowe

12.9. Założenia dla potrzeb wyceny metodą zdyskontowanych zysków rezydualnych

12.9.1. Makroekonomia

12.9.2. Prognoza rachunku zysków i strat

12.9.3. Prognoza bilansu

12.9.4. Prognoza kosztu kapitału

12.10. Wycena Banku Handlowego metodą zdyskontowanych zysków rezydualnych

12.10.1. Model wyceny

12.10.2. Analiza wrażliwości

12.11. Wycena Banku Handlowego metodą wskaźnikową

12.11.1. Dobór spółek porównywanych

12.11.2. Mnożniki P/E oraz P/BV

12.11.3. Korekty, dyskonta i premie

12.11.4. Wynik wyceny metodą porównawczą

12.12. Wycena a giełdowa cena akcji

12.12.1. Wynik wyceny

12.12.2. Giełdowa cena akcji

12.13. Kreacja lub destrukcja wartości

12.14. Migracja wartości

Zakończenie

Aneks

13. Wycena Grupy Kapitałowej Jastrzębskiej Spółki Węglowej (Marzena Polczyk)

Wstęp

13.1. Charakterystyka Grupy

13.2. Analiza strategiczna Grupy

13.2.1. Misja i wizja oraz czynniki wzrostu wartości

13.2.2. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

13.2.3. Analiza SWOT

13.3. Analiza finansowa w okresie 31.12.2009 –31.12.2012

13.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

13.3.2. Analiza bilansu

13.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

13.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 31.12.2009–31.12.2012

13.5. Ryzyko a wycena

13.6. Wycena Grupy metodą FCFF na 31.12.2012 r.

13.7. Wycena Grupy metodą porównawczą na 31.12.2012 r.

13.8. Wycena a giełdowa cena akcji

Zakończenie

14. Wycena Grupy Kapitałowej Kernel Holding Limited (Elżbieta Boryń)

Wstęp

14.1. Charakterystyka GK Kernel Holding Limited

14.1.1. Model biznesowy

14.1.2. Ważniejsze wydarzenia historyczne[1]

14.1.3. Strategia rozwoju

14.1.4. Struktura własnościowa

14.2. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

14.3. Analiza SWOT

14.4. Czynniki i rodzaje ryzyka

14.4.1. Ryzyka strategiczne

14.4.2. Ryzyka operacyjne

14.4.3. Ryzyka finansowe

14.5. Analiza historycznych sprawozdań finansowych Grupy Kernel

14.5.1. Analiza bilansu

14.5.2. Analiza rachunku zysków i strat

14.5.3. Analiza przepływów pieniężnych

14.6. Analiza wskaźnikowa

14.6.1. Analiza wskaźników płynności

14.6.2. Analiza wskaźników zadłużenia

14.6.3. Analiza wskaźników aktywności

14.6.4. Analiza rentowności

14.7. Strategiczny model zysku

14.8. Wycena Grupy Kernel metodą DCF

14.8.1. Założenia makroekonomiczne

14.8.2. Czynniki wzrostu wartości Grupy w okresie prognozy

14.8.3. Prognoza rachunku zysków i strat

14.8.4. Prognoza aktywów i pasywów

14.8.5. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

14.8.6. Prognoza kosztu kapitału

14.8.7. Analiza wrażliwości

14.9. Wycena Grupy Kapitałowej Kernel metodą porównawczą

14.9.1. Dobór spółek porównywalnych

14.9.2. Mnożniki

14.10. Wynik wyceny i giełdowa cena akcji

14.11. Kreacja wartości

Zakończenie

15. Wycena Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź (Daniel Dąbrowski)

Wstęp

15.1. Charakterystyka Spółki

15.1.1. Branża – model biznesowy

15.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

15.1.3. Struktura własnościowa

15.1.4. Kadra zarządzająca

15.2. Analiza strategiczna Spółki

15.2.1. Misja Spółki

15.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

15.2.3. Specyfika rynku

15.2.4. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

15.2.5. Analiza SWOT

15.3. Analiza finansowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

15.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

15.3.2. Analiza bilansu

15.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

15.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

15.4.1. Analiza wskaźników płynności

15.4.2. Analiza wskaźników sprawności działania

15.4.3. Analiza wskaźników zadłużenia

15.4.4. Analiza wskaźników rentowności

15.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

15.4.6. Strategiczny model zysku

15.4.7. Analiza zysku ekonomicznego (EP): kalkulacja NOPAT, IC, WACC, EP

15.4.8. Ryzyko a wycena

15.5. Założenia dla potrzeb metody dochodowej (DCF)

15.5.1. Otoczenie makroekonomiczne

15.5.2. Prognoza rachunku zysków i strat w okresie 1.01.2012–31.12.2016

15.5.3. Prognoza bilansu

15.5.4. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

15.5.5. Prognoza kosztu kapitału

15.5.6. Prognoza kapitału obrotowego netto

15.6. Wycena Spółki metodą FCFF na 31.12.2011 r.

15.6.1. Kalkulacja FCFF

15.6.2. Kalkulacja zdyskontowanych FCFF

15.6.3. Kalkulacja wartości końcowej (TV)

15.6.4. Kalkulacja zdyskontowanej TV

15.6.5. Enterprise Value i Equity Value

15.6.6. Analiza wrażliwości

15.7. Wycena Spółki metodą porównawczą na 31.12.2011 r.

15.7.1. Dobór spółek porównywalnych

15.7.2. Mnożniki

15.7.3. Korekty

15.7.4. Dyskonta i premie

15.7.5. Enterprise Value i Equity Value

15.8. Wynik wyceny a giełdowa cena akcji

15.8.1. Wynik wyceny

15.8.2. Giełdowa cena akcji

15.8.3. Kreacja i destrukcja wartości

15.8.4. Zwrot gotówki dla właścicieli (wypłata dywidendy i skup akcji własnych)

15.8.5. Migracja wartości

Zakończenie

Aneks

16. Wycena Grupy Kapitałowej Synthos (Dorota Ciesielska, Maciej Frąszczak)

Wstęp

16.1. Charakterystyka Grupy Synthos

16.1.1. Branża

16.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

16.1.3. Struktura własnościowa

16.1.4. Kadra zarządzająca

16.2. Analiza strategiczna Grupy Synthos

16.2.1. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

16.2.2. Specyfika rynku

16.2.3. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

16.2.4. Analiza SWOT

16.3. Analiza finansowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

16.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

16.3.2. Analiza przychodów

16.3.3. Analiza kosztów

16.3.4. Analiza marż na różnym rodzaju działalności

16.3.5. Analiza bilansu

16.3.6. Analiza aktywów

16.3.7. Analiza pasywów

16.3.8. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

16.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

16.4.1. Rentowność

16.4.2. Płynność

16.4.3. Sprawność działania

16.4.4. Zadłużenie

16.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

16.6. Strategiczny model zysku

16.7. Analiza zysku ekonomicznego (EP): kalkulacja NOPAT, IC, WACC, EP

16.8. Wycena Grupy Synthos metodą dochodową DCF

16.8.1. Przyjęte założenia makroekonomiczne

16.8.2. Prognoza rachunku zysków i strat w okresie 1.01.2012–31.12.2017

16.8.3. Prognoza przychodów

16.8.4. Prognoza kosztów

16.8.5. Prognoza marż na różnym rodzaju działalności

16.8.6. Prognoza bilansu

16.8.7. Prognoza rachunku przepływów pieniężnych

16.8.8. Prognoza kapitału obrotowego netto

16.8.9. Kalkulacja FCFF

16.8.10. Kalkulacja zdyskontowanych FCFF

16.8.11. Kalkulacja wartości końcowej i zdyskontowanej (TV)

16.8.12. Enterprise Value i Equity Value

16.9. Wycena Grupa Synthos metodą porównawczą na 31.12.2011 r.

16.9.1. Dobór spółek porównywalnych

16.9.2. Mnożniki

16.9.3. Korekty

16.9.4. Dyskonta i premie

16.9.5. Enterprise Value i Equity Value

16.10. Podsumowanie wyników wycen

16.11. Kreacja wartości

16.12. Zwrot gotówki dla właścicieli

Zakończenie

17. Wycena Grupy Kapitałowej Banku Pekao (Dominika Rosik)

Wstęp

17.1. Charakterystyka GK Banku Pekao SA

17.1.1. Model biznesowy

17.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

17.1.3. Struktura własnościowa

17.1.4. Kadra zarządzająca

17.2. Analiza strategiczna GK Banku Pekao SA

17.2.1. Misja i wizja

17.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

17.2.3. Specyfika rynku

17.2.4. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

17.2.5. Analiza SWOT

17.3. Analiza finansowa w okresie 2007–2012

17.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

17.3.2. Analiza bilansu

17.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

17.3.4. Podsumowanie wyników finansowych w latach 2007–2012 w kontekście sytuacji makroekonomicznej

17.4. Analiza wskaźnikowa w okresie 31.12.2007–31.12.2012

17.4.1. Analiza wskaźników płynności

17.4.2. Analiza wskaźników sprawności działania (jakości aktywów i pasywów)

17.4.3. Wskaźniki efektywności

17.4.4. Wskaźniki rentowności

17.4.5. Analiza wskaźników zadłużenia

17.4.6. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy. Akcjogram.

17.4.7. Strategiczny model zysku

17.4.8. Model migracji wartości w spółce Pekao SA

17.4.9. Wycena a ryzyka

17. 5. Wycena GK Pekao SA oparta na podejściu dochodowym

17.5.1. Założenia makroekonomiczne do prognozy

17.5.2. Prognozy w latach 2012–2016

17.6. Wycena GK Pekao SA metodą zdyskontowanych zysków ekonomicznych (DEP) na 31.12.2012 r.

17.7. Wycena GK Pekao SA metodą porównawczą na 31.12.2012 r.

17.7.1. Dobór spółek porównywalnych

17.7.2. Wycena według mnożników

17.7.3. Wynik wyceny metodą zdyskontowanych zysków rezydualnych oraz metodą porównawczą

17.8. Wycena a giełdowa cena akcji

17.8.1. Porównanie wyników wyceny z giełdową ceną akcji

17.8.2. Kreacja i destrukcja wartości

17.8.3. Zwrot gotówki dla właścicieli

17.8.4. Najważniejsze wydarzenia po dacie wyceny

Zakończenie

Aneks

18. Wycena Grupy Kapitałowej Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń (Piotr Wasilewski)

Wstęp

18.1 Charakterystyka Grupy PZU

18.1.1 Model biznesowy

18.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

18.1.3. Struktura Grupy PZU

18.1.4. Struktura własnościowa

18.1.5. Kadra zarządzająca

18.2. Analiza strategiczna Grupy PZU

18.2.1. Misja i wizja

18.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

18.2.3. Specyfika rynku

18.2.5. Analiza SWOT

18.3. Analiza finansowa Grupy PZU

18.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

18.3.2. Analiza bilansu

18.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

18.4. Analiza wskaźnikowa Grupy PZU

18.4.1. Wskaźniki rentowności

18.4.2. Wskaźniki sprawności działania

18.4.3. Wskaźniki bezpieczeństwa

18.4.4. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

18.4.5. Strategiczny model zysku

18.4.6. Kalkulacja zysku ekonomicznego

18.4.7. Ryzyko w działalności Grupy a wycena

18.5. Założenia do wyceny metodą dochodową

18.5.1. Założenia makroekonomiczne

18.5.2. Prognoza rachunku zysków i strat

18.5.3. Prognoza bilansu

18.5.4. Kalkulacja kosztu kapitału własnego

18.6. Wycena Grupy PZU metodą zdyskontowanych zysków rezydualnych

18.7. Wycena Grupy PZU metodą zdyskontowanych dywidend

18.8. Wycena Grupy PZU metodą porównawczą

18.9. Wynik wyceny i giełdowa cena akcji Grupy PZU

18.9.1. Wynik wyceny

18.9.2. Kreacja i destrukcja wartości

18.9.3. Zwrot gotówki dla właścicieli

18.9.4. Migracja wartości

Zakończenie

Aneks

19. Wycena Grupy Kapitałowej PGNiG (Kamil Kondracki)

Wstęp

19.1. Charakterystyka Spółki

19.1.1. Branża – model biznesowy

19.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

19.1.3. Struktura własnościowa

19.1.4. Kadra zarządzająca

19.2. Analiza strategiczna spółki

19.2.1. Misja i wizja

19.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

19.2.3. Specyfika rynku

19.2.4. Analiza 5 sił konkurencyjności Portera

19.2.5. Analiza SWOT

19.3. Analiza finansowa

19.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

19.3.2. Analiza bilansu

19.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

19.3.4. Analiza wskaźnikowa

19.3.5. Akcjogram

19.4. Wycena PGNiG metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych

19.4.1. Założenia wyceny DCF

19.4.2. Model DCF

19.4.3. Analiza kreacji ekonomicznej wartości dodanej

19.5. Wycena PGNiG metodą porównawczą

19.6. Najważniejsze wydarzenia po dacie wyceny

Zakończenie

20. Wycena Grupy Kapitałowej PKN Orlen (Maciej Wróblewski)

Wstęp

20.1. Charakterystyka PKN Orlen

20.1.1. Model biznesowy

20.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

20.1.3. Struktura własnościowa

20.1.4. Kadra zarządzająca

20.2. Analiza strategiczna PKN Orlen

20.2.1. Credo i misja oraz wartości

20.2.2. Czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa

20.2.4. Analiza modelu 5 sił konkurencyjności Portera

20.2.5. Analiza SWOT

20.3. Analiza finansowa w latach 2007–2012

20.3.1. Analiza rachunku zysków i strat

20.3.2. Analiza bilansu

20.3.3. Analiza rachunku przepływów pieniężnych

20.4. Analiza wskaźnikowa w latach 2007–2012

20.4.1. Analiza wskaźników płynności

20.4.2. Analiza wskaźników zadłużenia

20.4.3. Analiza wskaźników aktywności

20.4.4. Analiza rentowności

20.4.5. Analiza wskaźników dla akcjonariuszy

20.4.6. Ryzyko a wycena

20.5. Założenia dla potrzeb metody dochodowej

20.5.1. Założenia makroekonomiczne

20.5.2. Prognoza rachunku zysków i strat

20.5.3. Prognoza bilansu i rachunku przepływów pieniężnych

20.6. Wycena PKN Orlen metodą DCF

20.7. Wycena PKN Orlen metodą porównawczą

20.8. Wynik wyceny i giełdowa cena akcji

20.9. Najważniejsze wydarzenia po dacie wyceny

Zakończenie

21. Wycena Grupy Kapitałowej PKO BP (Piotr Siwiec)

Wstęp

21.1. Charakterystyka Grupy Kapitałowej PKO BP

21.1.1. Branża – model biznesowy

21.1.2. Najważniejsze wydarzenia historyczne

21.1.3. Struktura własnościowa

21.1.4. Kadra zarządzająca

21.1.5. Analiza strategiczna Spółki

21.2. Analiza finansowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

21.2.1. Analiza rachunku zysków i strat

21.2.2. Analiza bilansu

21.2.3. Analiza wskaźnikowa w okresie 31.12.2007–31.12.2011

21.2.4. Ryzyko a wycena

21.3.Założenia dla potrzeb metody zdyskontowanych zysków ekonomicznych

21.3.1. Prognoza rachunku zysków i strat w okresie 1.01.2012–31.12.2016

21.3.2. Prognoza bilansu

21.4. Wycena metodą zdyskontowanych zysków rezydualnych na 30.04.2012 r.

21.5. Analiza wrażliwości

21.6. Wycena metodą zdyskontowanych dywidend na 30.04.2012 r.

21.7. Wycena Spółki metodą porównawczą na 30.04.2012 r.

21.8. Wycena a giełdowa cena akcji

21.8.1. Oszacowanie ceny 1 akcji

21.8.2. Kreacja i destrukcja wartości

Zakończenie

Wnioski z porównania wycen akcji z ich ceną rynkową

Bibliografia

O Autorach

Marek Panfil, Andrzej Szablewski

Wycena a cena akcji

1. Kamienie milowe w teorii wartości przedsiębiorstwa w XX wieku

Wraz z rozwojem giełd papierów wartościowych na świecie w XX wieku oraz znaczącym przyrostem kapitału i inwestycji inwestorów instytucjonalnych (funduszy emerytalnych, inwestycyjnych i ubezpieczeniowych) wzrosło znaczenie ekonomicznej wartości przedsiębiorstwa i zainteresowanie czynnikami, które tę wartość budują. Warto zwrócić uwagę na następujące wybrane cztery „kamienie milowe” w teorii wartości, które w dużym stopniu przybliżyły nas do lepszego zrozumienia i szacowania wartości spółki kapitałowej.

- Prof. Benjamin Graham i prof. David Dodd z Columbia Business School z Nowego Jorku, w książce „Analiza papierów wartościowych” (Security Analysis), opublikowanej w 1934 r., tj. w roku bezprecedensowych strat finansowych akcjonariuszy z Wall Street, zaprezentowali specyfikę inwestowania w wartość (value investing). Autorzy zwrócili uwagę na tendencje rynku giełdowego do niedowartościowania akcji wielu spółek. Podręcznik ten, będący fundamentem analizy finansowej i finansów przedsiębiorstwa, jest nadal wykorzystywany przez studentów w Columbia Business School.

- Prof. Benjamin Graham w swojej „kultowej” książce „Inteligentny inwestor” (Intelligent Investor) z 1949 r. zaproponował inwestowanie w portfel akcji spó-łek uznanych za niedowartościowane (group approach) bez względu na branżę. Poszukiwał spółek mających perspektywy wzrostu wartości w długim horyzoncie czasu, posiadających zdolność do wypłacania dywidendy. Graham używał określenia „wartość wewnętrzna” (intristic value) w odróżnieniu od wartości księgowej i rynkowej. Warren Buffett uznał tę książkę za najlepszy na świecie poradnik dla inwestorów giełdowych. Słynne jest powiedzenie Grahama, że to Pan Rynek (Mr. Market), uczynny kolega, staje każdego dnia przed drzwiami akcjonariuszy, oferując im kupno/sprzedaż akcji po różnych cenach. Często kwotowana przez Mr. Market cena akcji jest do przyjęcia, ale zdarza się, że jest absurdalna. Inwestor ma prawo zaakceptować oferowaną cenę i handlować z Mr. Market lub kompletnie go zignorować. Mr. Market nie przejmuje się tym i wróci do inwestorów następnego dnia z innymi cenami akcji. Lekcja z tej „przypowieści” polega na tym, że inwestorzy powinni koncentrować się na faktycznych wynikach spółek i otrzymywanego strumienia dywidend, a nie na nieracjonalnym zachowaniu Mr. Market.

- Dr Alfred Rappaport (The Leonard Spacek Professor Emeritus z J.L. Kellog Graduate School of Management z Northwestern University z Chicago) opublikował w 1986 r. książkę „Wartość dla akcjonariuszy. Poradnik menedżera i inwestora” (Creating Shareholder Value. A Guide for Managers and Investors), która stanowi podwaliny nurtu zarządzania wartością dla akcjonariuszy (shareholder value) i zarządzania opartego na wartości (value based management). Autor zaprezentował zasady i narzędzia kreowania wartości dla akcjonariuszy, twierdząc, iż można je stosować do analizy giełdowych i niegiełdowych przedsiębiorstw, firm działających w formie holdingów i podmiotów zależnych, a także do analizy strategii i produktów. Według Rappaporta polityka tworzenia wartości dla akcjonariuszy polega na ocenie wartości ekonomicznej inwestycji na podstawie prognozowanych wolnych przepływów pieniężnych (Free Cash Flows) zdyskontowanych kosztem kapitału. Jego zdaniem główne czynniki kształtujące wartość (value drivers) to: stopa wzrostu sprzedaży, marża zysku operacyjnego, gotówkowa stopa podatkowa, inwestycje w kapitał obrotowy i majątek trwały, koszt kapitału i okres prognozy. Rappaport silnie zaakcentował powiązanie między strategią konkurencji a analizą wartości dla akcjonariuszy przez przeliczenie strategii przedsiębiorstwa na tworzoną przez nią wartość w ujęciu pieniężnym.

- G. Bennett Stewart III w książce „W poszukiwaniu wartości dla akcjonariuszy” (The Quest for Value)z 1991 r. wprowadził pojęcie ekonomicznej wartości dodanej (Economic Value Added – EVA), będącej zyskiem rezydualnym (ekonomicznym). Wartość spółki jest kreowana wówczas, gdy EVA jest dodatnia, tj. gdy ROIC > WACC, przy czym ROIC to stopa zwrotu z zainwestowanego (zaangażowanego) kapitału, a WACC to średni ważony koszt kapitału. Pełen wzór na EVA to IC × (ROIC – WACC). IC to zainwestowany (zaangażowany) kapitał własny i obcy.

2. Wartość fundamentalna a cena giełdowa jednej akcji

Dla wielu inwestorów dużym wyzwaniem jest odpowiedź na pytanie o różnicę między wartością fundamentalną akcji spółki a jej ceną giełdową. Na przykład wiele spółek w drugiej połowie 2008 r. było niedowartościowanych; panika po upadku Lehman Brothers rozprzestrzeniła się na rynki giełdowe na całym świecie, powodując silną bessę i rzadko spotykaną tak głęboką przecenę. Doszło do sytuacji, że kapitalizacja rynkowa spółek istotnie odbiegała od ich wartości fundamentalnej, np. cena akcji KGHM Polska Miedź SA w listopadzie 2008 r. spadła nawet do 21 zł, co oznaczało wartość rynkową spółki na poziomie tylko 4,2 mld zł (na koniec lutego 2014 r. wartość rynkowa KGHM wyniosła już ok. 22 mld zł).

Inwestorzy giełdowi, analizując spółkę, zwracają zwykle uwagę na: zyski (przeszłe, bieżące i co ważniejsze – na prognozowane), udział w rynku, przychody ze sprzedaży, potencjalnych i obecnych konkurentów, raporty analityczne sporządzane przez domy maklerskie (banki inwestycyjne). W końcu analitycy giełdowi oszacują wartość fundamentalną akcji (intristic value), do której powinna zmierzać cena giełdowa wycenianej spółki.

Często cena (kurs) akcji jest zbliżona do jej wartości, uwzględniając codzienne zmiany na rynku (spadek czy wzrost). Jednak występuje wiele sytuacji, gdy cena akcji (aktualny kurs) różni się od jej wartości. Cena akcji (czy szerzej – cena każdego elementu aktywów spółki) jest po prostu kwotą wynegocjowaną przez konkretnego sprzedawcę i konkretnego nabywcę. Innymi słowy, akcja (spółka) jest warta tyle, ile ktoś jest chętny za nią zapłacić. Podczas gdy wyniki fundamentalne wpływają na ceny akcji w długim okresie, popyt i podaż kształtują ceny w krótkim horyzoncie. Ceny akcji rosną, gdy jest więcej ich nabywców niż sprzedawców. Odwrotna sytuacja występuje, gdy mamy na rynku więcej sprzedawców, wtedy ceny akcji spadają. Nastroje inwestorów kształtują: ogólne trendy rynkowe, pozytywne czy negatywne informacje, wiadomości gospodarcze, zaufanie (lub jego brak) w gospodarce, wiadomości ze spółki. W krótkim okresie maklerzy (brokerzy) są zainteresowani ceną, natomiast inwestorów bardziej interesuje wartość. Przyjmując długoterminową strategię inwestycyjną, nie oznacza to kupuj i zapomnij. Żyjąc w gospodarce niepewności, poddawanej codziennym zmianom, jest ważne, aby dokonywać systematycznego szacowania wartości. Mając takie podejście, jest wysoce prawdopodobne, że inwestor nie będzie trzymał akcji spółki, których cena drastycznie spada czy sprzedawał akcje spółki o silnym potencjale wzrostu wartości.

3. Metody wyceny spółki giełdowej

Najczęstszymi podejściami pomiaru wartości spółki giełdowej są: podejście dochodowe i porównawcze. W ramach podejścia dochodowego stosuje się:

- metodę zdyskontowanych przepływów pieniężnych (Discounted Cash Flows – DCF), a konkretnie model FCFF (Free Cash Flow to Firm);

- metodę zdyskontowanych dywidend (Discounted Dividend Method – DDM) – stosowaną najczęściej w przypadku wyceny instytucji finansowych;

- metodę zdyskontowanych zysków ekonomicznych (Discounted Economic Profit, DEP lub Discounted EVA – DEVA) – rzadko używaną w praktyce.

W ramach podejścia porównawczego powszechnie jest stosowana metoda mnożników giełdowych (najczęściej stosowane to: EV/EBITDA, EV/EBIT, P/E, P/S).

3.1. Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF)

Proces wyceny przedsiębiorstwa na podstawie metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF) powinien uwzględniać pięć głównych etapów [Copeland i in. 1997, s. 143] oraz [Fernandez 2002, s. 45]. W pierwszym kroku należy dokonać analizy finansowej oraz analizy strategicznej wycenianego podmiotu. Po opracowaniu obrazu danych historycznych oraz zrozumieniu pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa można przejść do oszacowania wolnych przepływów pieniężnych dla kolejnych przyszłych okresów. Następny etap wymaga wyznaczenia kosztu kapitału własnego oraz kosztu kapitału obcego, jak również wag dla struktury finansowania przedsiębiorstwa w okresie prognozy. W dalszej kolejności należy określić długość okresu szczegółowej prognozy oraz dokonać kalkulacji wartości rezydualnej. Ostatni krok polega na obliczeniu i sprawdzeniu wyników, a także ich interpretacji w kontekście sporządzenia rekomendacji dla odbiorcy wyceny. Poszczególne etapy wyznaczania wartości przedsiębiorstwa metodą DCF przedstawia rysunek 1.

Rysunek 1. Etapy wyznaczania wartości przedsiębiorstwa na podstawie metody DCF

Źródło: opracowanie własne na podstawie [Copeland i in. 1997, s. 14; Fernandez 2002, s. 45].

W ramach metody DCF wyróżnia się dwa modele wolnych przepływów pieniężnych: dla dawców kapitału własnego (Free Cash Flow to Equity – FCFE) oraz dla dawców kapitału własnego i obcego (Free Cash Flow to Firm – FCFF). Model FCFF cieszy się największą popularnością wśród praktyków wyceny, a jego istotą jest wyznaczenie wartości przedsiębiorstwa przez zdyskontowanie przyszłych przepływów pieniężnych dla przedsiębiorstwa (FCFF), czyli przynależnych wszystkim stronom finansującym. Są to przepływy po odjęciu wydatków operacyjnych, nakładów inwestycyjnych, podatków (bez uwzględnienia efektu tarczy podatkowej), ale przed spłatą właścicieli kapitału własnego, co przedstawia rysunek 2.

Rysunek 2. Model FCFF – wycena na 31.12.2013 r.

2014P

2015P

2016P

2017P

2018P

EBIT x (1 – T)

+ Amortyzacja

– Nakłady inwestycyjne

– Zmiana KON

FCFF_2014

FCFF_2015

FCFF_2016

FCFF_2017

FCFF_2018

WACC_2014 = Kkw × Ukw + (1 – T) × Kko × Uko

WACC_2015

WACC_2016

WACC_2017

WACC_2018

DF_2014 = 1/(1 + WACC_2014)1

DF_2015 = DF_2014/(1 + WACC_2015)

DF_2016 = DF_2015/(1 + WACC_2016)

DF_2017 = DF_2016/(1 + WACC_2017)

DF_2018 = DF_2017/(1 + WACC_2018)

DFCFF_2014 = FCFF_2014 × DF_2014

DFCFF_2015 = FCFF_2015 × DF_2015

DFCFF_2016 = FCFF_2016 × DF_2016

DFCFF_2017 = FCFF_2017 × DF_2017

DFCFF_2018 = FCFF_2018 × DF_2018

SUMA DFCFF_2014–2018

RV = FCFF_2018 × (1 + g)/(WACC_2018 – g)

DRV = RV × DF_2018

DFCFF + DRV = EV
(Enterprise Value)

Minus dług odsetkowy
(na 31.12.2013 r.)

Plus środki pieniężne i ich ekwiwalenty
(31.12.2013 r.)

Plus aktywa pozaoperacyjne

EqV
(Equity Value)

EqV/liczba akcji = Wartość 1 akcji na 31.12.2013 r.

gdzie: EBIT (Earnings before Interest and Taxes) – zysk/strata operacyjny przed zapłaceniem kosztów długu i podatku dochodowego; DF (discount factor) – współczynnik dyskontowy; KON – kapitał obrotowy netto; T – podatek dochodowy; WACC – średni ważony koszt kapitału (Kkw – koszt kapitału własnego, Kko – koszt kapitału obcego, Ukw/Uko – udział w strukturze kapitału); g – stopa wzrostu DFCFF (suma zdyskontowanych FCFF z okresu 2014–2018).

Źródło: opracowanie własne.

3.2. Metoda zdyskontowanych dywidend (DDM)

Metoda dochodowa definiująca przyszłe nadwyżki finansowe w postaci dywidend pozwala oszacować wartość kapitału własnego przedsiębiorstwa na podstawie zdyskontowanego strumienia przyszłych dywidend. Jest ona uważana za bardziej konserwatywną od innych metod dochodowych czy mnożnikowych z uwagi na fakt, że spółki najczęściej wypłacają dywidendę niższą niż mogłyby to zrobić. W podstawowym wariancie tej metody wartość 1 akcji jest określana jako zdyskontowana na dzień dzisiejszy suma dywidend wypłacanych w trakcie cyklu życia firmy, który zgodnie z założeniami modelu jest nieograniczony. Podstawowy wzór przedstawia się następująco:

gdzie:

V – wartość jednej akcji;

DPSt – wartość dywidend na akcję wypłacanych na koniec okresu t;

r – koszt kapitału własnego.

Przykłady spółek giełdowych prezentują bardzo różnorodną politykę dywidendową. Niektóre firmy decydują się stopniowo zwiększać dywidendę na akcje, u innych można zauważyć tendencję stabilizacji lub nawet spadkową, a także brak wyraźnej zależności. Jeszcze inne przeznaczają zysk netto na cele rozwojowe, podwyższenie kapitału zakładowego czy odpis na kapitał zapasowy i w związku z tym nie wypłacają dywidendy pieniężnej. Warto odnotować, że przeciętnie jedynie jedna trzecia spółek notowanych na giełdach (w Stanach Zjednoczonych oraz w Polsce) wypłaca dywidendy, a dwie trzecie ich nie wypłaca. Ale wszystkie największe spółki wypłacają dywidendy, choć w różnej wysokości. Dokładne określenie poziomu wypłacanych w przyszłości dywidend jest w większości przypadków niemożliwe. Oszacowanie średniego poziomu przyszłych dywidend następuje na podstawie założenia dotyczącego ich stopy wzrostu. Kierując się tym kryterium, możemy wyróżnić cztery podstawowe warianty modelu zdyskontowanych dywidend: o stałej wysokości, o stałej stopie wzrostu, o dwóch fazach wzrostu, o trzech fazach wzrostu.

3.3. Metoda zdyskontowanych zysków ekonomicznych (DEP, DEVA)

Metoda oparta na zdyskontowanych EVA (Economic Value Added – EVA) prowadzi do identycznego oszacowania wartości przedsiębiorstwa jak w przypadku metody DCF. Podstawowa różnica występuje w metodologii obliczeń.

Zysk ekonomiczny (EVA), opracowany przez firmę doradczą Stern Stewart & Co.), jest miarą wartości wytworzonej w przedsiębiorstwie w danym okresie. Porównuje wynik faktycznie zrealizowany przez firmę z minimalnym wynikiem oczekiwanym przez inwestorów. Jest to różnica między stopą zwrotu z zainwestowanego kapitału a kosztem kapitału (wymaganą stopą zwrotu najczęściej opisaną przez WACC), pomnożona przez wartość zainwestowanego kapitału, co przedstawia następujący wzór [Copeland i in. 1997, s. 135]:

Zysk ekonomiczny (EVA) = IC × (ROIC – WACC),

gdzie:

IC (invested capital) – zainwestowany kapitał;

ROIC – stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału;

WACC – średni ważony koszt kapitału.

Wielkość EVA określa, jakie są rozmiary powiększenia (lub pomniejszenia) zainwestowanego kapitału w poszczególnych okresach, czyli informuje o wartości dodanej do początkowego nakładu. Chcąc wyznaczyć wartość przedsiębiorstwa, bazując na zysku ekonomicznym, należy zdyskontować wszystkie wartości EVA oczekiwane w przyszłych okresach, a następnie do ich sumy dodać wartość kapitału zainwestowanego w przedsiębiorstwo na dzień wyceny [Cwynar, Cwynar 2006, s. 272–273]:

gdzie:

V – wartość całego przedsiębiorstwa;

ICt–1 – kapitał zainwestowany w dniu wyceny;

EVAt – ekonomiczna wartość dodana w okresie t;

WACC – średni ważony koszt kapitału.

Mimo że DCF i metoda oparta na EVA dają takie same wyniki, kategoria zysku ekonomicznego ma jedną ważną przewagę. Pozwala analizować i oceniać wyniki przedsiębiorstwa w konkretnym roku, a tym samym wskazywać na źródła kreowania wartości okres po okresie. Zdaniem twórcy koncepcji EVA [Stewart 1991, s. 4] jest to jedyna miara umożliwiająca obiektywną ocenę wyników operacyjnych firmy.

3.4. Metoda porównawcza

Metoda porównawcza (mnożnikowa) jest powszechnie stosowaną metodą wyceny przez właścicieli, firmy doradcze, analityków giełdowych i inwestorów. Opiera się na założeniu, że najlepszych informacji służących do wyceny przedsiębiorstwa dostarcza rynek finansowy. Polega ona na wyznaczeniu wartości przedsiębiorstwa przez wyliczenie iloczynu tzw. bazy wyceny i mnożnika (rynkowego lub pochodzącego z transakcji prywatnych). Oba te czynniki mogą pochodzić z danych historycznych lub prognostycznych.

W = M × B,

gdzie:

W – wartość przedsiębiorstwa;

M – mnożnik rynkowy;

B – baza (podstawa) mnożnika.

Bazą wyceny mogą być różnorodne kategorie księgowe: zysk netto, zysk operacyjny, wartość sprzedaży, wartość księgowa spółki, wartość wolnych przepływów pieniężnych dla akcjonariuszy oraz kategorie branżowe: liczba pasażerów, liczba punktów obsługi klienta czy wydatki na badania i rozwój. Aby wynik był prawidłowy, wielkość ta powinna być dodatnio skorelowana z wartością przedsiębiorstwa.

Poziom mnożnika wyznacza się dla innego przedsiębiorstwa-wzorca lub jako średnią (arytmetyczną, ważoną lub medianą) mnożników wyliczonych dla wielu podmiotów porównywalnych. Spółkami-wzorcami powinny być podmioty z tej samej branży, o zbliżonej specyfice, podobne do spółki wycenianej pod względem kraju prowadzenia działalności, wielkości, struktury kapitałowej, rentowności, stosowanych technologii, statusu kredytowego czy też zatrudnienia.

Literatura przedmiotu rozróżnia najczęściej dwie kategorie mnożników wyceny przedsiębiorstw przedstawione na rysunku 3.

Pierwsza kategoria służy do oszacowania wartości przynależnej właścicielom, odpowiadającej kapitałowi własnemu – Equity Value. Druga grupa wskaźników – Enterprise Value pozwala na oszacowanie wartości przedsiębiorstwa dla wszystkich inwestorów (wartości zainwestowanego kapitału).

Niezmiernie istotne jest dostosowanie mnożników do specyfiki sektora, gałęzi oraz branży, w której działa wyceniana spółka. Powinny być one związane z parametrami skorelowanymi z wartością przedsiębiorstwa, określanymi jako nośniki wartości. Ponadto przedsiębiorstwo najczęściej wycenia się nie na podstawie jednego mnożnika, a jako średnią (zwykle ważoną) lub przedział kilku poszczególnych wyników. Dobre statystycznie, biznesowo i logiczne dopasowanie wskaźników ma znaczny wpływ na wiarygodność wyceny.

Największą zaletą tej metody wyceny jest prostota i przejrzystość kalkulacji oraz krótki czas jej przygotowania. Jednak nie jest ona pozbawiona istotnych wad. Na rynkach słabo rozwiniętych trudno zidentyfikować odpowiednią bazę podobnych przedsiębiorstwa oraz porównywalnych transakcji. Wynik wyceny jest uzależniony od koniunktury na regulowanym rynku akcji oraz od zdarzeń nadzwyczajnych i specyficznych zniekształcających wyniki finansowe w przedsię-biorstwach-wzorcach. Także odmienność systemów księgowych powoduje znaczne rozbieżności w wartościach wskaźników. Ważne jest zatem, aby na ostatnim etapie przeanalizować różnice powstałe po zastosowaniu różnych mnożników wyceny i zidentyfikować ich przyczyny. Tylko dokładne i rzetelne przygotowanie wyceny pozwoli na uzyskanie wiarygodnych wyników, stanowiących punkt odniesienia do podjęcia decyzji inwestycyjnej.

Rysunek 3. Rodzaje mnożników wyceny przedsiębiorstw

Źródło: opracowanie własne.

4. Mity i nieporozumienia związane z wyceną według prof. Aswatha Damodarana

Istnieje wiele nieporozumień i mitów dotyczących wyceny przedsiębiorstwa. Prof. Aswath Damodaran (Stern School of Business NYU) wymienia w swoich publikacjach[1] 12 mitów związanych z wycenami:

- Mit 1: Wycena jest nauką, która daje precyzyjne odpowiedzi (Valuation is a science that yields precise answers).

Komentarz: wyceny są zawsze stronnicze (subiektywne), nieprecyzyjne i dopiero wtedy mają większe zastosowanie. Im prostsza wycena, tym łatwiejsza do zrozumienia przez jej odbiorców.

- Mit 2: Wycena jest skomplikowana i uwzględnia wiele tabel finansowych (Valuation is complicated and there are hundreds of models out there).

Komentarz: model DCF (proces kalkulacji FCFF, WACC, Enterprise Value, Equity Value) można zmieścić na jednej stronie.

- Mit 3: Nie można oszacować wartości młodego przedsiębiorstwa, które jest nierentowne (You cannot value young companies that are losing money).

Komentarz: są przecież dostępne: informacje z bieżących i historycznych sprawozdań finansowych, porównywalne wyniki konkurentów. Jednakże dużym wyzwaniem będzie wycena spółki, która: ma ujemne wyniki finansowe, niskie przychody ze sprzedaży, nie ma historii.

- Mit 4: Mity kosztu kapitału własnego: obligacje skarbowe są pewną inwestycją, współczynniki beta pochodzą z modelu regresji, a premia za ryzyko z publikacji Ibbotson (Cost of Equity Myths: T. Bills are riskless, Betas come from regressions and Risk Premiums from Ibbotson).

Komentarz: stopa wolna od ryzyka (risk free rate) powinna być brana na bazie rentowności papierów skarbowych denominowanych w tej samej walucie co prognozowane przyszłe przepływy pieniężne, a także w celu zachowania spójności w tych samych cenach zmiennych (z uwzględnieniem inflacji) lub stałych; współczynnik beta – preferowane jest, aby liczyć go na podstawie rynku i uwzględniać stopień dźwigni finansowej wycenianej spółki; premia za ryzyko rynkowe (risk premium) – jako suma Equity Market Premium (EMP) z dojrzałego rynku (np. ze Stanów Zjednoczonych) powiększona o ryzyko kraju (country risk) lub jako oczekiwana stopa zwrotu.

- Mit 5: Oprocentowanie długu, który spółka pożycza, trzeba przyjąć jako koszt kapitału obcego (The rate you borrowed at is your cost of debt).

Komentarz: przyjmować rynkowe oprocentowanie długu (np. obligacjikorporacyjnych dopuszczonych do obrotu na rynku giełdowym).

- Mit 6: Wykorzystanie wskaźnika długu na bazie sprawozdań finansowych w celu kalkulacji kosztu kapitału jest konserwatywne (Using book value debt ratios to get to your cost of capital is conservative....).

Komentarz: szukać rynkowej wartości kapitału własnego (np. kapitalizacji rynkowej) i długu (z uwzględnieniem ratingu danego kraju),

- Mit 7: Księgowi wiedzą, jak obliczyć zyski (Accountants know how to measure earnings).

Komentarz: należy dokonać korekt w wyniku finansowym na działalności operacyjnej i przychodach, np. zamienić leasing operacyjny na dług oprocentowany, dokonać kapitalizacji wydatków na B+R.

- Mit 8: Z rachunku przepływów pieniężnych można wyciągnąć wnioski na temat nakładów inwestycyjnych (Statements of cashflows tell us what we need to know about capital expenditures).

Komentarz: prognozowane nakłady inwestycyjne (CAPEX) powinny także obejmować: wydatki B+R (pomniejszone o amortyzację), wydatki na inwestycje kapitałowe.

- Mit 9: Kapitał obrotowy to aktywa obrotowe minus zobowiązania krótkoterminowe (Working capital = Current assets – Current liabilities).

Komentarz: z punktu widzenia przepływów pieniężnych poprawna jest kalkulacja kapitału obrotowego netto (KON) według formuły: zapasy + należności z tytułu dostaw i usług – zobowiązania z tytułu dostaw i usług.

- Mit 10: Oczekiwana stopa wzrostu g w modelu wyceny jest zmienną wywołaną przez czynniki zewnętrzne (Expected Growth Rates in valuation are exogenous variables…).

Komentarz: w wielu wycenach analitycy przyjmują własne szacunki stopy wzrostu g, podczas gdy stopa g powinna odzwierciedlać reinwestycje w danej spółce. Można ją liczyć według wzoru:

g EBIT = [Nakłady inwestycyjne netto + zmiana KON)/EBIT × (1 –T)] × ROC,

g EBIT = Stopa reinwestycji × ROC,

gdzie: ROC to stopa zwrotu z inwestycji (Return on Capital).

- Mit 11: Gdy skończysz model DCF, to oznacza koniec procesu wyceny (Once you finish discounting cashflows, you are done with your valuation...).

Komentarz: należy do Enterprise Value dodać środki pieniężne i ich ekwiwalenty, dodać udziały/akcje w innych spółkach zależnych lub stowarzyszonych oraz odjąć wartość opcji menedżerskich.

- Mit 12: Dobra wycena się nie zmienia w czasie (Good valuations do not change).

Komentarz: każda wycena zmienia się w czasie, ponieważ sporządzamy ją na dany moment. Zmiany mogą dotyczyć: rynku (stóp procentowych, premii za ryzyko, koniunktury gospodarczej), branży (przepisów prawnych, regulacji, rozwiązań technologicznych), samej spółki (wyników finansowych itp.).

Pomysł na niniejszą książkę zrodził się w trakcie X edycji podyplomowych studiów SGH Metody Wyceny Spółki Kapitałowej, dlatego też wśród 22 Autorów znajduje się 13 absolwentów tejże edycji. Książka składa się z 21 rozdziałów. Rozdział 1, autorstwa Magdaleny Mikołajek-Gocejny, dotyczy historii, teraźniejszości i przyszłości indeksu WIG20. Indeks ten zniknie z ostatnim dniem roboczym 2015 r., natomiast od 23 września 2013 r. zaczął funkcjonować indeks WIG30. W rozdziale 2 Robert Sobotnik dokonał kalkulacji całkowitej stopy zwrotu (Total Shareholders Return – TSR) w spółkach z WIG20. Kolejne rozdziały (od 3 do 21) dotyczą analizy fundamentalnej 19 spółek z WIG30. Przedmiotem wyceny były zwykle grupy kapitałowe tworzone przez największe polskie przedsiębiorstwa, mianowicie: TVN (Małgorzata Wodzińska, rozdz. 3), Telekomunikacja Polska/Orange Polska (Piotr Zaniewski, rozdz. 4), Tauron Polska Energia (Joanna Górna, rozdz. 5), Asseco Poland (Andrzej Staniszewski, rozdz. 6), Lubelski Węgiel Bogdanka (Wojciech Kiczka, rozdz. 7), Boryszew (Adam Lesiński, rozdz. 8), BRE Bank/mBank (Paweł Włodarczyk, rozdz. 9), Globe Trade Centre (Emil Wołodźko, rozdz. 10), Eurocash (Jacek Krawiec, rozdz. 11), Bank Handlowy w Warszawie (Marcin Ostaszewski, rozdz. 12), Jastrzębska Spółka Węglowa (Marzena Polczyk, rozdz. 13), Kernel Holding Limited (Elżbieta Boryń, rozdz. 14), KGHM Polska Miedź (Daniel Dąbrowski, rozdz. 15), Synthos (Dorota Ciesielska, Maciej Frąszczak, rozdz. 16), Bank Pekao (Dominika Rosik, rozdz. 17), PZU (Piotr Wasilewski, rozdz. 18), PGNiG (Kamil Kondracki, rozdz. 19), PKN Orlen SA (Maciej Wróblewski, rozdz. 20), PKO BP (Piotr Siwiec, rozdz. 21).

Autorzy wykorzystali następujące metody wyceny przedsiębiorstwa, wchodzące w skład podejścia majątkowego (jeden przypadek, wycena GTC), podejścia porównawczego i dochodowego (a w ramach niego trzy różne metody, tj. zdyskontowanych: dywidend, przepływów pieniężnych, zysków ekonomicznych) – por. tabela 1.

Tabela 1. Podejścia i metody wyceny przedsiębiorstwa zastosowane w książce

Podejście

Metoda

Spółka

Majątkowe

Skorygowanych aktywów netto

GTC

Dochodowe

Zdyskontowanych przepływów pieniężnych

Asseco, Bogdanka, Boryszew, Eurocash, GTC, JSW, Kernel, KGHM, Orlen, PGNiG, Synthos, Tauron, TP (Orange Polska), TVN

Zdyskontowanych dywidend

PKO BP, PZU

Zdyskontowanych zysków ekonomicznych

BRE (mBank), Handlowy, Pekao, PKO BP, PZU

Porównawcze

Mnożników giełdowych

Asseco, Bogdanka, Boryszew, BRE (mBank), Eurocash, GTC, JSW, Kernel, KGHM, Orlen, Pekao, PGNiG, PZU, Synthos, Tauron, TP (Orange Polska), TVN

Źródło: opracowanie własne.

Każdy z 19 rozdziałów (analiz przypadków) został sporządzony według zaproponowanego przez Redaktorów spisu treści. W części wprowadzającej Autorzy dokonali charakterystyki spółki (grupy kapitałowej), prezentując profil działalności (model biznesowy), najważniejsze wydarzenia historyczne, strukturę własnościową i kadrę zarządzającą spółki. Następnie przeprowadzono analizę strate-giczną spółek, identyfikując jej misję/wizję oraz czynniki wzrostu wartości przedsiębiorstwa, zaprezentowano analizę pięciu sił konkurencyjności Portera i analizę SWOT.

W kolejnym etapie przedstawiono analizę finansową spółki (grupy) z okresu kilku lat przed datą wyceny. W tej części poddano wnikliwej analizie podstawowe sprawozdania finansowe, tj. rachunek zysków i strat, bilans i rachunek przepływów pieniężnych, a także obliczono wskaźniki finansowe (płynności, sprawności działania, zadłużenia, rentowności, dla akcjonariuszy) oraz zaprezentowano strategiczny model zysku i obliczono zyski ekonomiczne, szukając odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu spółka (grupa) budowała wartość dla akcjonariuszy.

Następnie przedstawiono założenia dla potrzeb metody dochodowej (podstawowe założenia makroekonomiczne), które były podstawą sporządzenia pięcioletniej prognozy rachunku zysków i strat, bilansu i rachunku przepływów pieniężnych (z wyłączeniem banków). W tej części dokonano prognozy kosztu kapitału, za pomocą którego zdyskontowano przepływy pieniężne (lub zyski ekonomiczne oraz dywidendy).

W kolejnym etapie zaprezentowano proces wyceny spółki z zastosowaniem metod wymienionych w tabeli 1. Wynik wyceny (wartość akcji) zestawiono z ówczesną bieżącą ceną akcji spółki. Dodatkowo dokonano prognozy zysków ekonomicznych, szukając odpowiedzi na pytanie – czy spółka będzie generować wartość dla swoich akcjonariuszy.

Musimy podkreślić, iż wyników wycen spółek nie wolno traktować jako rekomendacji ich kupna bądź sprzedaży przez inwestorów.

*

Książka jest adresowana do wyższej i średniej kadry menedżerskiej, członków rad nadzorczych i zarządów spółek kapitałowych (nie tylko notowanych na giełdach), analityków giełdowych, inwestorów, zarządzających akcyjnymi funduszami inwestycyjnymi, pozostałych osób odpowiedzialnych za budowanie wartości przedsiębiorstw. Publikacja może być z powodzeniem wykorzystywana w procesie kształcenia studentów i słuchaczy studiów podyplomowych z zakresu zarządzania i finansów.

Pragniemy wyrazić nasze podziękowania dla Panów Profesorów Romana Sobieckiego oraz Gabriela Główki, Dziekana i Prodziekana Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie, dla Pana Profesora Andrzeja Hermana, Dyrektora Instytutu Zarządzania Wartością oraz dla wszystkich Koleżanek i Kolegów z Instytutu za inspirację oraz życzliwość niezbędną do ukończenia tej książki.

Podziękowania kierujemy do recenzenta książki Pana Profesora Waldemara Rogowskiego, Kierownika Zakładu Zarządzania Ryzykiem w Instytucie Finansów Korporacji i Inwestycji w SGH.

Szczególne podziękowania pragniemy skierować pod adresem Redaktora Naczelnego wydawnictwa Poltext Pana Marka Rostockiego oraz Pani Redaktor Jadwidze Witeckiej za ogromną pracę i wysiłek włożony w przygotowanie tej książki do druku.

Będziemy, razem z wszystkimi Autorami, wdzięczni za wszelkie komentarze, a zwłaszcza krytyczne uwagi i sugestie Czytelników dotyczące zawartości tej książki.

dr Marek Panfil

marek.panfil@sgh.waw.pl

dr Andrzej Szablewski

szablewski.andrzej@gmail.com

Magdalena Mikołajek-Gocejna

1

WIG20: przeszłość,
teraźniejszość i przyszłość

Wstęp

Indeks WIG20 jest jednym z najważniejszych indeksów na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Wynika to z udziału tego indeksu w obrotach (78%) i kapitalizacji giełdowej (67%) (stan na 21.08.2013 r.). Został on stworzony do określania zmian kursów w każdym dniu sesyjnym w segmencie największych spółek giełdowych. Portfel tego indeksu składa się z 20 najbardziej płynnych spó-łek notowanych na rynku, a jednocześnie takich, których wartość rynkowa w wolnym obrocie jest największa. Celem niniejszego rozdziału jest analiza kształtowania się indeksu WIG20 od początku jego powstania oraz określenie możliwych scenariuszy jego rozwoju w przyszłości.

1.1. WIG20 – istota i struktura indeksu

1.1.1. Indeksy giełdowe na GPW w Warszawie

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (dalej GPW, Giełda) jest od kilku lat jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się rynków europejskich, a w Europie Środkowej i Wschodniej ma pozycję niekwestionowanego lidera pod względem kluczowych wskaźników opisujących rynek, takich jak kapitalizacja, wartość obrotów i liczba nowych firm wchodzących na rynek.

Niewątpliwie głównym segmentem rynku kapitałowego w Polsce jest rynek akcji, przewyższając swoją kapitalizacją zarówno wartość rynku obligacji Skarbu Państwa, jak i rynku nieskarbowych instrumentów dłużnych [Raport o Funkcjonowaniu Polskiego Rynku Finansowego w Ujęciu Międzysektorowym 2011, s. 63].

Syntetyczny obraz ryzyka rynkowego pokazują indeksy giełdowe, które przedstawiają systematyczną część ryzyka związanego z inwestycjami w instrumenty udziałowe.

Giełda publikuje 26 indeksów. Na 22 października 2013 r. Giełda obliczała i podawała do publicznej wiadomości wartości 9 indeksów giełdowych, 11 subindeksów sektorowych, 2 indeksów strategii, 2 indeksów narodowych oraz 2 indeksów zewnętrznych. Wartości WIG20, WIG20short, WIG20lev, mWIG40, sWIG80, WIG-Plus, WIGdiv, RESPECT i WIG są publikowane w trakcie trwania notowań ciągłych, pozostałych indeksów trzykrotnie w trakcie sesji giełdowej (po pierwszym i drugim fixingu oraz na zamknięcie sesji) – są to WIG-Poland, WIG-Ukraine oraz subindeksy sektorowe: WIG-banki, WIG-budownictwo, WIG-chemia, WIG-deweloperzy, WIG-energia, WIG-informatyka, WIG-media, WIG-paliwa, WIG-spożywczy, WIG-surowce, WIG-telekomunikacja. Indeksy WIG20 i mWIG40 są instrumentami bazowymi dla kontraktów terminowych, a indeks WIG20 również dla opcji oraz funduszy ETF notowanych na Giełdzie w Warszawie. W skład wszystkich indeksów giełdowych mogą wejść spółki, które spełnią następujące bazowe kryteria, tj.:

- liczba akcji w wolnym obrocie jest większa od 10%,

- wartość akcji w wolnym obrocie jest większa od 1 mln EUR,

- spółka nie może być oznaczona w sposób szczególny,

- spółka nie może być zakwalifikowana do segmentów MINUS5 i Lista Alertów oraz znajdować się w Strefie Niskiej Płynności.

Rysunek 1.1. Wykres indeksu WIG (wartość bazowa 1000)

Źródło: www.money.pl

Pakiety akcji uczestników wszystkich indeksów są wyznaczane na podstawie liczby akcji w wolnym obrocie i zaokrąglane do pełnych tysięcy akcji. Jeśli liczba akcji w wolnym obrocie jest wyższa niż liczba akcji wprowadzonych do obrotu, to pakiet stanowi liczba akcji wprowadzonych do obrotu.

Indeks WIG to pierwszy indeks giełdowy i jest obliczany od 16 kwietnia 1991 r. Pierwsza wartość indeksu WIG wynosiła 1000 pkt. Obecnie WIG obejmuje wszystkie spółki notowane na głównym rynku GPW (czyli 422 na 20.08.2013 r.), które spełnią bazowe kryteria uczestnictwa w indeksach. W indeksie WIG obowiązuje zasada dywersyfikacji, mająca na celu ograniczenie udziału pojedynczej spółki i sektora giełdowego. Jest indeksem dochodowym i przy jego obliczaniu uwzględnia się zarówno ceny zawartych w nim akcji, jak i dochody z dywidend i praw poboru.

Indeks WIG-div jest obliczany od 31 grudnia 2010 r., a w dniu bazowym wartość indeksu wynosiła 1000 pkt. Indeks WIG-div jest pierwszym indeksem spółek dywidendowych notowanych na głównym rynku akcji. Uczestnikami indeksu mogą zostać spółki z indeksów WIG20, mWIG40 i sWIG80, które w ostatnim roku obrotowym charakteryzowały się najwyższą stopą dywidendy i w przeszłości, w ciągu ostatnich 5 lat, dywidendę tę regularnie wypłacały. WIG-div jest indeksem dochodowym i przy jego obliczaniu uwzględnia się zarówno ceny zawartych w nim akcji, jak i dochody z dywidend i praw poboru.

Rysunek 1.2. Wykres indeksu WIG-div (wartość bazowa 1000)

Źródło: www.money.pl

Indeks WIG20 jest obliczany od 16 kwietnia 1994 r. na podstawie wartości portfela akcji 20 największych i najbardziej płynnych spółek z Głównego Rynku GPW. Pierwsza wartość indeksu wynosiła 1000 pkt. WIG20 jest indeksem typu cenowego, co oznacza, że przy jego obliczaniu bierze się pod uwagę jedynie ceny zawartych w nim transakcji, a nie uwzględnia się dochodów z tytułu dywidend. W indeksie WIG20 nie może uczestniczyć więcej niż 5 spółek z jednego sektora giełdowego. Indeks WIG20 jest indeksem bazowym dla indeksów WIG20short i WIG20lev.

Rysunek 1.3. Wykres indeksu WIG20 (wartość bazowa 1000)

Źródło: www.money.pl

Indeks mWIG40 jest kontynuacją indeksu MIDWIG i jest obliczany od 31 grudnia 1997 r. oraz obejmuje 40 średnich spółek notowanych na głównym rynku GPW. Wartość początkowa indeksu wynosiła 1000 pkt. mWIG40 jest indeksem typu cenowego, co oznacza, że przy jego obliczaniu bierze się pod uwagę jedynie ceny zawartych w nim transakcji, a nie uwzględnia się dochodów z tytułu dywidend. W indeksie mWIG40 nie uczestniczą spółki z indeksów WIG20 i sWIG80 oraz spółki zagraniczne notowane jednocześnie na Giełdzie i innych rynkach o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 1 mld euro.

Rysunek 1.4. Wykres indeksu WIG40 (wartość bazowa 1000)

Źródło: www.money.pl

Indeks sWIG80 jest kontynuacją indeksu WIRR obliczanego od 31 grudnia 1994 r. i w obecnej chwili obejmuje 80 małych spółek notowanych na głównym rynku GPW. Wartość początkowa indeksu wynosiła 1000 pkt. sWIG80 jest indeksem typu cenowego, co oznacza, że przy jego obliczaniu bierze się pod uwagę jedynie ceny zawartych w nim transakcji, a nie uwzględnia się dochodów z tytułu dywidend. W indeksie sWIG80 nie uczestniczą spółki z indeksów WIG20 i mWIG40 oraz spółki zagraniczne notowane jednocześnie na Giełdzie i innych rynkach o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 100 mln euro.

Rysunek 1.5. Wykres indeksu WIG80 (wartość bazowa 1000)

Źródło: www.money.pl

Indeks WIG-Plus jest obliczany od 31 grudnia 2010 r. i swoim portfelem obejmuje małe spółki giełdowe, o kapitalizacji poniżej 50 mln euro. W dniu bazowym wartość indeksu wynosiła 1000 pkt. WIG-Plus jest indeksem typu cenowego, co oznacza, że przy jego obliczaniu bierze się pod uwagę jedynie ceny zawartych w nim transakcji, a nie uwzględnia się dochodów z tytułu dywidend. W indeksie WIG-Plus nie uczestniczą spółki z indeksów WIG20, mWIG40 i sWIG80 oraz spółki zagraniczne notowane jednocześnie na Giełdzie i innych rynkach o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 50 mln euro.

Rysunek 1.6. Wykres indeksu WIG-Plus (wartość bazowa 1000)

Źródło: www.money.pl

Giełda oblicza również wartości następujących subindeksów sektorowych indeksu WIG:

- WIG-banki (od 31.12.1998 r.),

- WIG-budownictwo (od 31.12.1998 r.),

- WIG-chemia (od 19.09. 2008 r.),

- WIG-deweloperzy (od 15.06. 2007 r.),

- WIG-energia (od 31.12.2009 r.),

- WIG-informatyka (od 31.12.1998 r.),

- WIG-media (od 31.12.2004 r.),

- WIG-paliwa (od 31.12. 2005 r.),

- WIG-spożywczy (od 31.12. 1998 r.),

- WIG-surowce (od 31.12.2010 r.),

- WIG-telekomunikacja (od 31.12.1998 r.).

W portfelach subindeksów znajdują się takie same pakiety jak w portfelu indeksu WIG, ale wybrane na podstawie kryterium sektorowego. Subindeksy sektorowe opierają się na indeksie WIG, a zatem są indeksami dochodowymi, co oznacza, że uwzględniają dochody z tytułu dywidend i praw poboru.

Kolejnym indeksem GPW jest indeks WIG-Poland obliczany od 22 grudnia 2003 r. W skład indeksu wchodzą wyłącznie akcje krajowych spółek notowanych na głównym rynku GPW, które spełnią bazowe kryteria uczestnictwa w indeksach. Wartości historyczne oraz zasady indeksu są tożsame z indeksem WIG. Oznacza to, że od 16 kwietnia 1991 r. do 19 grudnia 2003 r. wartości oraz struktura portfela obydwu indeksów była taka sama. Obecnie zarówno wartości, jak i uczestnicy WIG-Poland i WIG są różne.

Innym indeksem jest indeks WIG-Ukraine obliczany od 31 grudnia 2010 r. W skład indeksu wchodzą wyłącznie akcje spółek notowanych na głównym rynku GPW uznawane za ukraińskie, które spełnią bazowe kryteria uczestnictwa w indeksach (11 spółek, największe z nich: KERNEL HOLDING (KER), AGROTON PUBLIC LIMITED (AGT), ASTARTA HOLDING (AST). W indeksie WIG-Ukraine obowiązuje zasada dywersyfikacji, mająca na celu ograniczenie udziału pojedynczej spółki. Jest on indeksem dochodowym i przy jego obliczaniu uwzględnia się zarówno ceny zawartych w nim akcji, jak i dochody z dywidend oraz praw poboru.

Indeks RESPECTIndex jest pierwszym indeksem spółek odpowiedzialnych społecznie notowanych na głównym rynku akcji (22 spółki na 14.07.2013 r.). Uczestnikami indeksu mogą zostać spółki z indeksów WIG20, mWIG40 i sWIG80, które starannie wypełniają wymogi informacyjne, dbają o najwyższą jakość relacji z interesariuszami i uzyskały najwyższą liczbę punktów w ankiecie nt. poziomu biznesu odpowiedzialnego społecznie. Indeks RESPECT jest obliczany od 19 listopada 2009 r., a wartość bazowa indeksu została określona 31 grudnia 2008 r. i wynosi 1000 punktów.

W połowie lutego 2011 r. nastąpiła pierwsza publikacja indeksu TBSPIndex, którego portfel tworzą obligacje skarbowe notowane na fixingu rynku Treasury BondSpot. Jest to pierwszy oficjalny indeks tego typu w Polsce, pozwalający na śledzenie zmian kursów instrumentów dłużnych wszystkim inwestorom giełdowym. Giełda odpowiada za proces obliczania i publikacji indeksu, a właścicielem indeksu jest spółka BondSpot wchodząca w skład grupy kapitałowej GPW.

Tabela 1.1 zawiera podsumowanie historycznego ujęcia indeksów giełdowych na GPW w Warszawie.

Na polskim rynku największą zmiennością charakteryzuje się indeks dotyczący małych spółek (sWIG80, a najbardziej stabilny jest indeks skupiający największe spółki notowane na warszawskim parkiecie, czyli WIG20, którego zmienność jest mniejsza nawet od szerokiego indeksu giełdowego WIG.

Tabela 1.1. Historia indeksów na GPW w Warszawie

16.04.91 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG (pierwsza sesja giełdowa)
16.04.94 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG20
31.12.94 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIRR
03.02.97 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG20 w trakcie notowań ciągłych
12.06.97 – rozpoczęcie publikacji indeksu NIF
04.07.97 – zmiana terminów i zasad korekty okresowej WIG20, wprowadzenie zasady zmianokresowych w trzeci piątek miesiąca kończącego kwartał kalendarzowy
21.09.98 – rozpoczęcie publikacji indeksu MIDWIG
23.03.99 – rozpoczęcie publikacji subindeksów sektorowych indeksu WIG
30.06.99 – wprowadzenie zasady redukcji pakietów w indeksach WIG i WIRR z uwagi na niskąwartość akcji w wolnym obrocie
19.05.00 – rozpoczęcie publikacji indeksu TechWIG
13.08.01 – wprowadzenie zasady selekcji spółek do rankingu MIDWIG na podstawie kapitalizacji w wolnym obrocie
30.04.02 – wprowadzenie zasady selekcji spółek do rankingu WIG20 na podstawie kapitalizacji w wolnym obrocie
20.08.02 – wprowadzenie powiązania WIG z dużymi i średnimi spółkami giełdowymi, WIRR – małymispółkami giełdowymi
22.12.03 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG-PL
01.05.04 – wprowadzenie zasady spółek wyłącznie z rynku podstawowego do indeksów;wyjątek stanowi indeks TechWIG
31.05.04 – wprowadzenie zasady selekcji spółek do rankingu TechWIG na podstawie kapitalizacji w wolnym obrocie
27.08.04 – wprowadzanie zasady zwiększenia pakietu akcji w indeksach cenowych WIG20, MIDWIGi TechWIG w sytuacjach szczególnych
15.12.04 – wprowadzenie zasady redukcji pakietów akcji w indeksach WIG, WIRR, WIG-PL w przypadkuumorzenia przez spółkę co najmniej 10% akcji własnych
31.12.04 – rozpoczęcie publikacji subindeksu WIG-media
01.01.05 – zmiana zasad wyznaczania akcji w wolnym obrocie
11.03.05 – wprowadzenie zasady wyznaczania wielkości pakietów w indeksach WIG, WIRR i WIG--PL na podstawie liczby akcji w wolnym obrocie
03.10.05 – zmiana harmonogramu publikacji indeksów wynikająca ze zmiany harmonogramusesji
31.12.05 – rozpoczęcie publikacji subindeksu WIG-paliwa31.12.05 – zaprzestanie publikacji indeksu NIF
31.01.07 – zmiana metodologii indeksów giełdowych; wprowadzenie zasady spółek zewszystkich rynków; dla indeksów cenowych wprowadzenie jednego rankingu
05.02.07 – denominacja subindeksów sektorowych indeksu WIG w stosunku 1 do 10
19.03.07 – zmiana nazwy indeksu MIDWIG na mWIG40 oraz metodologii i nazwy indeksu WIRRna sWIG80
15.06.07 – rozpoczęcie publikacji subindeksu WIG-deweloperzy23.06.08 – zaprzestanie publikacji indeksu TechWIG
19.09.08 – rozpoczęcie publikacji subindeksu WIG-chemia04.05.09 – rozpoczęcie publikacji indeksów WIG20short i WIG20lev
19.11.09 – rozpoczęcie publikacji indeksu RESPECT
31.12.09 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG-energia
31.12.10 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIGdiv
26.02.11 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG-surowce
04.05.11 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG-Ukraine, zmiana nazwy indeksu WIG-PL na WIG-Poland
01.12.11 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG-Plus
Luty 2011 – rozpoczęcie notowań indeksu TBSPIndex
30.05.12 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG-CEE
03.12.12 – rozpoczęcie publikacji indeksu WIG20TR
23.09.13 – rozpoczęcie publikacji indeksów WIG30 i WIG30TR

Źródło: Indeksy Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, październik 2013, www.gpw.pl, s. 3–5.

1.1.2. Struktura WIG20

Indeks WIG20 jest jednym z najważniejszych indeksów na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Wynika to z udziału tego indeksu w obrotach (78%) i kapitalizacji giełdowej (67%) (21.08.2013 r.) Dla porównania partycypację pozostałych indeksów cenowych w rynku przedstawiają rysunki 1.7. i 1.8.

Rysunek 1.7. Udział WIG20 i innych indeksów cenowych w kapitalizacji (%)

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych giełdowych z 21.08.2013 r.

Rysunek 1.8. Udział WIG20 i innych indeksów cenowych w obrotach giełdowych (%)

Źródło: [Czech 2010, s. 95].

Wspomniano wcześniej, że WIG20 jest indeksem cenowym, co oznacza, że przy obliczaniu jego wartości pomija się prawo do dywidendy, a o jego wartości decydują wyłącznie ceny akcji spółek wchodzących w jego skład. WIG20 jest stworzony do określania zmian kursów w każdym dniu sesyjnym w segmencie największych spółek giełdowych. Portfel tego indeksu składa się z 20 najbardziej płynnych spółek notowanych na rynku, a jednocześnie takich, których wartość rynkowa w wolnym obrocie jest największa, choć w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się sytuację, że w indeksie uczestniczy więcej lub mniej niż 20 spółek.

Tabela 1.2. Skład WIG-20 na 30.08.2013

Lp.

Instrument

Kod ISIN

Pakiet

Wartość rynkowa pakietu (zł)

Udział

Udział w obrotach
akcjami i PDA na sesji (%)

1

PKOBP

PLPKO0000016

792 917 000

26 879 886 300

15,718

27,22

2

PZU

PLPZU0000011

55 967 000

23 724 411 300

13,873

12,86

3

PEKAO

PLPEKAO00016

130 973 000

19 122 058 000

11,182

6,68

4

KGHM

PLKGHM000017

136 410 000

17 255 865 000

10,090

16,04

5

PKNORLEN

PLPKN0000018

309 999 000

14 802 452 250

8,656

4,07

6

PGE

PLPGER000010

712 636 000

10 903 330 800

6,376

2,79

7

PGNIG

PLPGNIG00014

1 628 189 000

9 866 825 340

5,770

3,05

8

BZWBK

PLBZ00000044

28 064 000

7 970 176 000

4,661

4,41

9

TPSA

PLTLKPL00017

647 357 000

4 965 228 190

2,903

1,19

10

BRE

PLBRE0000012

12 789 000

4 961 492 550

2,901

0,91

11

EUROCASH

PLEURCH00011

77 450 000

4 724 450 000

2,763

2,93

12

TAURONPE

PLTAURN00011

1 043 555 000

4 518 593 150

2,642

0,83

13

BOGDANKA

PLLWBGD00016

34 013 000

3 610 479 950

2,111

0,57

14

ASSECOPOL

PLSOFTB00016

74 917 000

3 385 499 230

1,980

0,67

15

HANDLOWY

PLBH00000012

32 665 000

2 907 185 000

1,700

0,82

16

JSW

PLJSW0000015

37 704 000

2 587 248 480

1,513

0,61

17

KERNEL

LU0327357389

49 223 000

2 372 056 370

1,387

0,33

18

SYNTHOS

PLDWORY00019

496 691 000

2 289 745 510

1,339

0,74

19

LOTOS

PLLOTOS00025

60 797 000

2 268 336 070

1,326

0,66

20

GTC

PLGTC0000037

230 737 000

1 898 965 510

1,110

0,06

RAZEM

-

171 014 285 000

100

87,44

Zródło: http://www.gpw.pl/indeksy_gieldowe?isin=PL9999999987&ph_tresc_glowna_start=show#portfel, (5.06.2013 r.)

Dotychczas nastąpiły następujące rewizje i korekty składu WIG20:

- 15 grudnia 2005 r. miejsce spółek Cersanit i ComputerLand zajęły Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo oraz Bioton;

- 17 marca 2006 r. w skład WIG20 weszła spółka Romana Karkosika–Boryszew zastępując spółkę Softbank;

- 15 września 2006 r. Boryszew został zastąpiony przez Polimex-Mostostal;

- 15 grudnia 2006 r. wymieniono spółkę Orbis na spółkę CEZ;

- 16 marca 2007 r. miejsce Grupy Kęty zajął Cersanit;

- 15 czerwca 2007 r. spółkę Netia zastąpiła grupa PBG;

- 10 sierpnia 2007 r. węgierski koncern paliwowy MOL zastąpiła spółka budowlana Polnord;

- 20 marca 2008 r. miejsca ustąpiły Bank BPH oraz Prokom Software na rzecz spółek Getin Holding oraz Asseco Poland;

- 20 marca 2009 r. spółkę Polnord zastąpiła spółka Cyfrowy Polsat;

- 19 marca 2010 r. spółkę Agora zastąpiła spółka PGE;

- 17 maja 2010 r. spółkę Cersanit zastąpiła spółka PZU SA;

- 17 grudnia 2010 r. spółkę Bioton zastąpiła spółka Tauron;

- 21 marca 2011 r. spółkę Polimex-Mostostal zastąpiła spółka Kernel Holding oraz spółkę Cyfrowy Polsat zastąpiła spółka Lubelski Węgiel Bogdanka SA; spółkę Bank Zachodni WBK w wyniku nadzwyczajnej rewizji indeksu zastąpiła spółka Bank Handlowy;

- 16 września 2011 r. czeską spółkę CEZ zastąpiła Jastrzębska Spółka Węglowa;

- 16 marca 2012 r. spółkę PBG zastąpiła spółka Boryszew, a spółkę Getin Holding zastąpiła spółka Synthos;

- 18 marca 2013 spółkę TVN zastąpiła spółka Eurocash.

Tabela 1.3. Wpływ ofert prywatyzacyjnych na zmianę składu indeksu WIG20

Portfel indeksu

WIG20

- 30 czerwca 2003 r.

Data debiutu

Spółka

Sektor

Wielkość oferty
(mld zł)

Kapitalizacja rynkowa
(mld zł)

Portfel indeksu

WIG20

- 28 czerwca 2013 r.

PEKAO

Kwiecień 2010

PZU

Ubezpieczeniowy

8,1

35,3

PKOBP

PKNORLEN

Listopad 2004

PKO BP

Bankowy

7,7

44,5

PZU

TPSA

Październik 2009

PGE

Energetyczny

6,0

28,7

PEKAO

BANKPBH

Lipiec 2011

JSW

Wydobywczy

5,4

7,5

KGHM

KGHM

Styczeń 2013

PKO BP

Bankowy

5,0

44,5

PKNORLEN

PROKOM

Czerwiec 2010

Tauron

Energetyczny

4,2

7,5

PGE

AGORA

Czerwiec 2010

PZU

Ubezpieczeniowy

3,2

35,3

PGNiG

BRE

Listopad 1998

TPSA

Telekomunikacyjny

3,2

10,2

BZWBK

BZWBK

Wrzesień 2005

PGNiG

Paliwowy

2,7

34,2

TPSA

ASSECOPOL

Luty 2012

PGE

Energetyczny

2,5

28,7

BRE

MILLENNIUM

Listopad 1999

PKN ORLEN

Paliwowy

2,5

19,5

EUROCASH

SYGNITY

Czerwiec 2000

PKN ORLEN

Paliwowy

2,2

19,9

TAURONPE

NETIA

Styczeń 2010

KGHM

Wydobywczy

2,1

24,2

BOGDANKA

KĘTY

Listopad 2008

Enea

Energetyczny

2,0

5,8

ASSECOPOL

ORBIS

Listopad 2003

TPSA

Telekomunikacyjny

1,6

10,2

HANDLOWY

SWIECIE

Czerwiec 1997

Handlowy

Bankowy

1,3

12,1

JSW

DĘBICA

Marzec 2011

Tauron

Energetyczny

1,3

7,5

KERNEL

BUDIMEX

Listopad 2010

GPW

Finansowy

1,2

1,5

SYNTHOS

PELION

Luty 2010

Enea

Energetyczny

1,1

5,8

LOTOS

COMARCH

Marzec 2010

Bogdanka

Wydobywczy

1,1

3,4

GTC

Źródło: www.gpw.pl

Największy wpływ na zmiany składu indeksu WIG20 miały przede wszystkim duże oferty prywatyzacyjne – tabela 1.3. W ostatnich 10 latach na GPW zadebiutowały akcje największych spółek Skarbu Państwa, takich jak np.: PZU, PKO BP, JSW, PGNiG, Tauron PE. Obecnie ich udział w portfelu to ok. 50%, a udział w kapitalizacji całego indeksu wynosi ponad 40%.

Indeks WIG20 jest również instrumentem bazowym dla kontraktów terminowych, opcji oraz jednostek indeksowych.

1.1.3. Opcje na WIG20

Opcje jako instrumenty pochodne dają ogromne możliwości inwestycyjne. Opcje na indeks WIG20 zostały wprowadzone 22 września 2003 r. i stanowiły uzupełnienie oferty instrumentów pochodnych opartych na indeksie WIG20 oferowanych przez GPW. W notowaniach na warszawskiej giełdzie znajdują się opcje kupna (call) i sprzedaży (put). Opcja na WIG20 daje nabywcy prawo do: nabycia (opcja kupna) bądź sprzedaży (opcja sprzedaży) w przyszłym terminie (termin wygaśnięcia) instrumentu bazowego (indeks WIG20) po cenie wykonania określonej w momencie zawarcia transakcji.

Wystawca opcji w zamian za otrzymywaną od nabywcy cenę opcji (premię) musi wykonać swoje zobowiązanie w przypadku skorzystania ze swojego prawa przez nabywcę opcji.

Opcje są rozliczane wyłącznie w sposób pieniężny, a zatem nie ma fizycznej dostawy portfela indeksu. Opcje na WIG20 mają europejski styl wykonania, co oznacza, że swoje prawo można wykonać wyłącznie w dniu wygaśnięcia, jeżeli:

- kurs rozliczeniowy jest wyższy niż kurs wykonania – w przypadku opcji kupna,

- kurs rozliczeniowy jest niższy niż kurs wykonania – w przypadku opcji sprzedaży.

W praktyce wykonanie opcji na WIG20 następuje automatycznie w dniu wygaśnięcia, jeżeli zostały spełnione powyższe warunki. Jednak każdy inwestor ma prawo rezygnacji z wykonania opcji, np. gdyby prowizja za wykonanie przekroczyła kwotę rozliczenia z tytułu wykonania.

1.1.4. ETF-y, czyli jak kupić indeks WIG20

ETF (Exchange Traded Found – fundusz notowany na giełdzie) to otwarty fundusz inwestycyjny, którego celem jest dążenie do odzwierciedlenia zachowania (wyników) określonego indeksu rynkowego (akcji, papierów dłużnych, towarowego). Na bazie zakupionych do portfela inwestycyjnego instrumentów finansowych fundusz dokonuje emisji jednostek ETF (tytułów uczestnictwa funduszu), które są – podobnie jak np. akcje – papierami wartościowymi notowanymi na giełdach papierów wartościowych. Jako fundusze inwestycyjne ETF-y mają wiele cech wspólnych z funduszami otwartymi, ale posiadają także wiele cech unikalnych. Pierwszym ETF-em na GPW był ETF na indeks WIG20 (22 września 2010 r.) wyemitowany przez LYXOR Asset Management, należący do grupy kapitałowej Société Générale.

1.2. Kształtowanie się indeksu WIG20

Pierwsze notowanie indeksu WIG20 nastąpiło 16 kwietnia 1994 r. Swoje historyczne maksimum indeks osiągnął 29 października 2007 r. (3917 punktów na zamknięciu sesji). Od tamtego czasu obserwowaliśmy znaczny spadek jego wartości, wzmagany przez kryzys finansowy i pogarszające się nastroje giełdowe, które odzwierciedlały ujemne stopy zwrotu głównego indeksu. 17 lutego 2009 r. WIG20 osiągnął swoje „kryzysowe” minimum – 1327 punktów, co oznaczało przecenę o ok. 66% w stosunku do szczytu z października 2007 r. Warto zauważyć, że spadek indeksu WIG20 w końcówce 2007 r. i w pierwszej połowie 2008 r. mocno wyprzedził pierwsze symptomy negatywnych zmian w sferze gospodarki realnej. Dla porównania amerykański indeks S&P500 w okresie najgłębszej korekty, przypadającej na marzec 2009 r., spadł o ok. 57% od swojego maksimum w październiku 2007 r., niemiecki DAX obniżył się do marca 2009 r. o ok. 55% w stosunku do maksimum w lipcu 2007 r., a londyński FTSE-100 – „tylko” o 48% od maksimum w październiku 2007 r.

Stosunkowo większy spadek indeksu WIG20 w porównaniu z indeksami głównych giełd światowych był wynikiem znacznie wyższego poziomu optymizmu inwestorów w stosunku do rynków wschodzących, a w szczególności do regionu Europy Środkowo-Wschodniej w latach 2003–2007. Optymizm inwestorów skutkował wzrostem indeksu WIG20 w okresie hossy dużo wyższym niż wzrosty indeksów głównych giełd w Europie Zachodniej i USA, co po globalnym odwróceniu trendów doprowadziło do bardziej gwałtownego spadku notowań na warszawskim parkiecie. Spadek ten został także wzmocniony przez odpływ kapitału będącego w posiadaniu inwestorów zagranicznych, którzy zaczęli kierować swoje środki na rzecz bezpiecznych inwestycji na rynkach dojrzałych, wycofując się z warszawskiej giełdy oraz pozostałych rynków regionu. Przecena, którą obserwowaliśmy na akcjach 20 największych polskich spółek, była zdecydowanie bardziej dotkliwsza niż na amerykańskim Indeksie S&P500. Bezprecedensowy okazał się także spadek indeksu WIG20 w stosunku do innych klas aktywów (rys. 1.11).

Rysunek 1.9. Kształtowanie się indeksów WIG20, FTSE 100, DAX i S&P 500 w latach 1996–2009*

* Dane do końca września 2009 r.

Źródło: Rok kryzysu. Co dalej? Wyzwania stojące przed spółkami, PwC, https://www.pwc.pl/pl/publikacje/rok-kryzysu.pdf, s. 11.

Rysunek 1.10. Indeksy giełdowe od upadku Lehman Brothers do końca września 2009 r.

Źródło: Rok kryzysu. Co dalej? Wyzwania stojące przed spółkami, PwC, https://www.pwc.pl/pl/publikacje/rok-kryzysu.pdf, s. 11.

Rysunek 1.11. Spadek indeksu WIG20 w stosunku do innych klas aktywów

Źródło: opracowanie własne na podstawie notowań klas aktywów, www.bloomberg.com

Rysunek 1.12. Notowania indeksu WIG20 maj 2008 r.–sierpień 2013 r.

Źródło: http://www.bankier.pl/inwestowanie/profile/quote.html?symbol=WIG20&format=chart&period=5Y&size=B

W II i III kwartale 2009 r. pojawiły się oznaki poprawy nastrojów na warszawskim parkiecie i powrotu inwestorów na rynek. Należy jednocześnie zauważyć, iż WIG20 po niezwykle gwałtownym i ostrym spadku odnotował następnie szybki i znaczący wzrost – aż o 75% w stosunku do minimum z lutego 2009 r. (wartość WIG20 na zamknięciu sesji już 25 sierpnia 2009 r. wyniosła 2317 pkt). Trend wzrostowy z małymi wahaniami utrzymywał się do kwietnia 2011 r., jednak w II połowie 2011 r. uwidocznił się trend spadkowy dla wszystkich indeksów giełdowych.

Porównanie rocznych zmian wartości indeksu naszych największych spółek w ostatnich 12 latach pokazuje, że jedynie w trzech kapitał inwestora narażony był na duże, sięgające 22–48% straty. W każdym z tych przypadków mieliśmy do czynienia z bardzo poważnymi perturbacjami w globalnej gospodarce i na rynkach finansowych (pęknięcie bańki internetowej, krach na rynku nieruchomości, kryzys zadłużenia państw europejskich). Jednocześnie w szczytowym okresie hossy, w latach 2004–2006, indeks naszych największych spółek zyskiwał 24–35% rocznie.

Rysunek 1.13. Podsumowanie zmian indeksu WIG20 od początku jego notowania

Parametry
rynku głównego

1994

2013

Liczba spółek

24

443

Wartość spółek krajowych (mln zł)

8007

537012

Wartość obrotów ogółem (mln zł)

11710

151015

Wartość rynkowa spółek z WIG20 (mln zł)

7747

353447

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych giełdowych.

Należy jednak pamiętać, że ocena samych stóp zwrotu z indeksu WIG20 może być powierzchowna i jednostronna. Nie uwzględnia ona bardzo dużych często wahań indeksów w ciągu roku, w poszczególnych fazach giełdowej koniunktury. Dobrym przykładem jest sytuacja, z jaką mieliśmy do czynienia w 2002 r. Roczna stopa zwrotu z indeksu była ujemna i wynosiła –2,7%, natomiast różnica między najniższym a najwyższym poziomem wskaźnika w ciągu roku wyniosła 45%. Te wartości nie odzwierciedlają jednak inwestycyjnego potencjału rynku. Zmiany WIG20 w ciągu roku składały się bowiem z trzech faz: dwóch fal wzrostów, po 21–23% każda, przedzielonych falą spadkową na poziomie 31%. Teoretycznie więc inwestor, który miał szczęście idealnie trafnie określić szczyty i dołki poszczególnych faz, mógł zyskać tyle, ile wynosiła różnica między najniższą a najwyższą wartością indeksu [Przasnyski 2012 ].

Rysunek 1.14. Roczne stopy zwrotu z indeksu WIG20 (%)

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych giełdowych.

Analiza stopy zwrotu z indeksu WIG20 wskazuje, że między 16 kwietnia 1994 r. a 7 marca 2013 r. WIG20 zyskał ok. 147% – wzrósł z 1000 do 2474 punktów. Średnioterminowe prognozy dla rynków akcji opierające się na teorii fal zakładają umocnienie się pozycji WIG20 na szerokim rynku.

[1] www.damodaran.com, [Damodaran 2006, 2012].