Spis treści

Karta tytułowa

Karta redakcyjna

Czy wiecie, że Donald Trump…

Skąd się wziął Donald Trump

Walka o nominację

Pojedynek finałowy: Donald Trump kontra Hillary Clinton

Prezydent elekt

Polityka wewnętrzna po wyborach

Polityka zagraniczna prezydenta Donalda Trumpa

Pierwszy rok prezydentury Donalda Trumpa

Donald Trump w drugim roku prezydentury

Melania Trump. Druga taka Pierwsza Dama

Dzieci Donalda Trumpa

Donald Trump a Polska

Zakończenie

Aneks

Indeks osób

Okładka

Redaktor prowadzący
Agata Paszkowska-Pogorzelska

Redakcja merytoryczna
Grażyna Szaraniec

Redaktor techniczny
Marcin Adamczyk

Korekta
Bogusława Jędrasik, Grażyna Szaraniec

Projekt okładki i stron tytułowych
Paweł Panczakiewicz

Ilustracja na okładce
Barbara Kuropiejska-Przybyszewska

Indeks osobowy
Bartosz Miłaszewski

Copyright © for the Polish edition by Dressler Dublin Sp. z o.o., Ożarów Mazowiecki 2019
Copyright © by Longin Pastusiak, Warszawa 2019
Grafika wewnątrz książki Shutterstock

Bellona
ul. J. Bema 87
01-233 Warszawa

Dystrybucja:
Firma Księgarska Olesiejuk Sp. z o.o.
05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska91
e-mail: hurt@olesiejuk.pl, tel. 22 733 50 10
www.olesiejuk.pl

Zapraszamy na stronę Wydawnictwa:
www.bellona.pl

Dołącz do nas na Facebooku:
www.facebook.com/Wydawnictwo.Bellona

Księgarnia internetowa
www.swiatksiazki.pl

ISBN 978-83-11-15672-2

Skład wersji elektronicznej
pan@drewnianyrower.com

Czy wiecie, że Donald Trump…

− …jest najbogatszym prezydentem w historii Stanów Zjednoczonych,

– …ukończył studia ekonomiczne w Wharton School of Finance University of Pennsylvania,

– …pierwszą pracę podjął w firmie budowlanej ojca,

– …pasjonował się walkami zapaśniczymi,

– …w 1985 roku zakupił posiadłość Mar-a-Lago na Florydzie,

– …w 1987 roku opublikował swoją pierwszą książkę pt. The Art of the Deal,

– …pozwalał odpłatnie używać nazwiska „Trump” w celach komercyjnych,

– …jest właścicielem 18 boisk golfowych w USA,

– …był doradcą finansowym boksera Mike’a Tysona,

– …wystąpił w 12 filmach i 4 serialach TV,

– …miał w sumie 144 firmy w 25 krajach,

– …deklarował, że marka „Trump”, należąca do niego, jest warta około 3 mld dolarów,

– …nigdy nie ujawnił swojego pełnego zeznania podatkowego,

– …był współwłaścicielem firm organizujących konkursy: Miss Universe, Miss USA i Miss Teen,

– …w 2005 roku założył własną uczelnię − Trump University,

– …18 listopada 2016 roku zgodził się zapłacić 25 mln dolarów odszkodowania rozczarowanym studiami studentom Trump University,

– …po zgłoszeniu swojej kandydatury w wyborach prezydenckich 28 czerwca 2015 roku zrezygnował z udziału w programie telewizyjnym „The Apprentice”,

– …jego luksusowe hotele Trump Plaza i Trump Castle w 1992 roku ogłosiły bankructwo,

– …miał dwie siostry i dwóch braci,

– …był trzykrotnie żonaty,

– …ma pięcioro dzieci z trzech małżeństw: trzech synów i dwie córki,

– …jego dwie pierwsze żony były aktorkami,

– …w 1977 roku poślubił czeską aktorkę Ivanę Zelnicek,

– …w 1983 roku ożenił się z amerykańską aktorką Marlą Maples,

– …22 stycznia 2005 roku jego trzecią żoną została słoweńska modelka Melania Knavs,

– …w tej ostatniej uroczystości ślubnej wzięli udział Hillary i Bill Clintonowie,

– …jego najmłodszy syn, Barron, urodził się 20 marca 2006 roku,

– … nie ukrywa, że bardzo troszczy się o swoją rodzinę,

– …przed zgłoszeniem swojej kandydatury w wyborach prezydenta Stanów Zjednoczonych nie miał żadnego doświadczenia politycznego,

– …do wyścigu o fotel prezydenta przystąpił jako człowiek, który nie pełnił wcześniej żadnej funkcji obieralnej,

– …nigdy nie służył w wojsku,

– …nie miał wcześniej obycia w relacjach międzynarodowych,

– … o prezydenturę ubiegał się z ramienia Partii Republikańskiej, mimo że wcześniej był członkiem Partii Demokratycznej i Partii Reform,

– …zanim w 2015 roku zgłosił swoją kandydaturę, wcześniej aż trzykrotnie przymierzał się do kandydowania na prezydenta,

– …po raz pierwszy wspomniał o zamiarze kandydowania na prezydenta USA 7 października 1999 roku,

– …nie wykluczał, że jeżeli nie dostanie nominacji Partii Republikańskiej, stanie w szranki jako kandydat niezależny,

– …w kampanii wyborczej 2015–2016 do samego końca nie przedstawił zwartego, kompleksowego programu wyborczego,

– …początkowo miał bardzo wysoki odsetek ocen negatywnych,

– …zamiar ubiegania się o prezydenturę ogłosił oficjalnie 16 czerwca 2015 roku,

– …na samym początku kampanii zapowiedział, że każe zbudować mur na granicy z Meksykiem, by powstrzymać napływ imigrantów z tego kraju,

– …w grudniu 2015 roku zaproponował, by wprowadzić czasowy zakaz wjazdu muzułmanów do USA,

– …na konwencji Partii Republikańskiej jego kandydaturę na prezydenta zgłosił Jeff Sessions, senator z Alabamy,

– …jako kandydat Partii Republikańskiej na prezydenta miał 17 rywali do tej nominacji,

– …w prawyborach republikańskich w 2016 roku zwyciężył w 39 stanach i okręgach wyborczych, co dało mu 1457 delegatów na konwencję nominacyjną,

– …do uzyskania nominacji Partii Republikańskiej finansował swoją kampanię wyborczą głównie z własnej kieszeni.

– …na wiecach i spotkaniach przedstawiał się jako „kandydat niezależny i nieprzekupny”; podkreślał, że jest „człowiekiem sukcesu” i „politykiem spoza Waszyngtonu”,

– …w okresie kampanii wyborczej miał za granicą mniejsze poparcie niż Hillary Clinton, ale… cieszył się pozytywną opinią Władimira Putina,

– …w pierwszych republikańskich prawyborach stanowych w Iowa zajął drugie miejsce, uzyskując 24,3% głosów,

– …pierwsze republikańskie prawyborcze zwycięstwo odniósł 9 lutego 2016 roku w New Hampshire, gdzie zdobył 35% głosów,

– …na początku kampanii wyborczej miał wśród elektoratu republikańskiego 74% ocen negatywnych,

– …podczas tzw. Superwtorku, 1 marca 2016 roku, w prawyborach przeprowadzonych w 11 stanach odniósł zwycięstwo w 7 z nich,

– …19 lipca 2016 roku uzyskał nominację Partii Republikańskiej jako kandydat na prezydenta,

– …na konwencji Partii Republikańskiej wygłosił 75-minutowe przemówienie, najdłuższe z wygłoszonych tam od 1972 roku; 35% Amerykanów przyjęło je z aprobatą, a 36% – z dezaprobatą,

– …w pierwszym głosowaniu na tej konwencji uzyskał poparcie 69,8% delegatów,

– …dopiero na trzy miesiące przed zaprzysiężeniem przedstawił swój 6-punktowy program, zawierający najważniejsze priorytety jego polityki,

– …chwalił się publicznie, że jest jedynym człowiekiem na świecie będącym w stanie rządzić jednocześnie własnym biznesem i Stanami Zjednoczonymi,

– …już jako kandydat na prezydenta pochwalił się majątkiem wartym 8 737 540 000 dolarów,

– …imigrantów przybywających do USA nazywał „gwałcicielami” i „mordercami”,

– …opowiadał się za zniszczeniem Państwa Islamskiego dżihadystów,

– …postulował wprowadzenie 45% ceł zaporowych na towary chińskie,

– …był przeciwny porozumieniu z Iranem w sprawie prac nad rozwojem broni nuklearnej,

– …apelował o wprowadzenie czasowego zakazu wjazdu do USA dla muzułmanów,

– …twierdził, że widział w New Jersey muzułmanów, którzy cieszyli się z ataków terrorystycznych na nowojorskie wieżowce 11 września 2001 roku,

– …popierał brexit, czyli wyjście Wielkiej Brytanii i Szkocji z Unii Europejskiej,

– …opowiadał się za zliberalizowaniem przepisów o dostępie do broni,

– …często wyrażał się pogardliwie i obraźliwie o kobietach,

– …zgłaszał zastrzeżenia do określenia „poprawność polityczna”,

– … kategorycznie twierdził, że nie prowadzi żadnych interesów w Rosji,

– …obiecał swoim wyborcom, że po zwycięstwie „oczyści waszyngtońskie bagno”,

– …postulował potrzebę zwiększenia liczby amerykańskich samolotów bojowych i okrętów wojennych,

– …w swoich starciach z Hillary Clinton zarzucał jej, że jest „zbyt twarda” wobec Rosji i nic sobie nie robił z oskarżeń o to, że on sam jest wobec Rosji „zbyt miękki”,

– …na początku sierpnia 2016 roku miał poparcie 33% ankietowanych Amerykanów,

– …50 prominentnych osobistości spośród republikańskich specjalistów od bezpieczeństwa narodowego uważało, że jako kandydatowi na prezydenta USA brakuje mu kompetencji,

– …w kampanii wyborczej często powoływał się na swoje sukcesy biznesowe,

– …do prac w kampanii wyborczej zaangażował całą swoją rodzinę,

– …na finałowym etapie kampanii wyborczej nazywał Hillary Clinton „oszustką”, „diabłem” i „złodziejką”. Siebie uważał za „teflonowego” kandydata,

– …nie przejmował się swoimi licznymi wpadkami i zarzutami o przeinaczanie faktów,

– …krytykował Clinton Fundation za przyjmowanie pieniędzy od „podejrzanych fundatorów zagranicznych”,

– …sugerował, że Hillary Clinton powinna „siedzieć w więzieniu”,

– …pierwszą debatę telewizyjną z Hillary Clinton przegrał stosunkiem głosów 27:62,

– …wyrażał obawy, że wybory prezydenckie mogą być sfałszowane,

– …zraził do siebie wielu wyborców obraźliwymi wypowiedziami na temat kobiet,

– …zarzucał Hillary Clinton, że ukrywa przed wyborcami rzeczywisty stan swojego zdrowia,

– …uważał, że należy karać kobiety dokonujące aborcji,

– …opowiadał się za rozszerzeniem dostępu do broni nuklearnej,

– …drugą debatę telewizyjną z Hillary Clinton przegrał stosunkiem głosów 34:57,

– …w październiku 2016 roku został oskarżony przez dwie kobiety o to, że w przeszłości molestował je seksualnie,

– …głosił pogląd, że ostrzeżenia na temat zmian klimatycznych są wymysłem Chińczyków, dążących do osłabienia konkurencyjności towarów amerykańskich,

– …przegrał również trzeci pojedynek telewizyjny z Hillary Clinton stosunkiem głosów 39:52,

– …w czasie kampanii przestrzegał wyborców, że wybór Hillary Clinton może doprowadzić do wybuchu trzeciej wojny światowej,

– …zaprzeczał, że jest izolacjonistą w kwestiach polityki zagranicznej USA,

– …apelował do Rosjan, by ujawnili zawartość skrzynek pocztowych demokratów, do których się włamali,

– …w ostatnim przed wyborami sondażu CNN przegrywał z Clinton stosunkiem głosów 42:46,

– …w głosowaniu powszechnym 8 listopada 2016 roku dostał 46,1%, a Hillary Clinton 48,2% głosów,

– …w Kolegium Elektorskim miał 306 głosów, a jego przeciwniczka 232 głosy.

– …w finałowej rywalizacji pokonał kandydatkę Partii Demokratycznej Hillary Clinton, mimo że w głosowaniu powszechnym uzyskała ona o 2,9 mln głosów więcej,

– …wylansował swoje hasło wyborcze America First („Ameryka przede wszystkim”),

– …8 listopada 2016 roku wygrał wybory prezydenckie,

– …dwa dni po wyborach, już jako prezydent elekt, spotkał się w Białym Domu z prezydentem Barackiem Obamą,

– …po zwycięstwie wyborczym miał lepsze notowania aniżeli w czasie kampanii wyborczej,

− …20 stycznia 2017 roku został zaprzysiężony na 45. prezydenta Stanów Zjednoczonych, choć jest 44. osobą na tym stanowisku,

– …wygłosił przemówienie inauguracyjne, które trwało 16 minut i 30 sekund,

– …uczestniczył – wraz z małżonką – w trzech balach inauguracyjnych,

– …następnego dnia po zaprzysiężeniu udał się do siedziby CIA w Langley,

– …niedługo po zaprzysiężeniu go na prezydenta w Kongresie pojawiły się pierwsze głosy za usunięciem nowego prezydenta z urzędu w drodze impeachmentu lub na podstawie 25. poprawki do konstytucji,

– … 24 grudnia 2016 roku rozwiązał The Donald J. Trump Foundation, a kierowanie licznymi biznesami rodzinnymi przekazał swoim dzieciom,

– …dowiedział się, że ma do obsadzenia około 4000 stanowisk, z tego blisko tysiąc za zgodą Kongresu,

– …różnił się w poglądach na politykę i gospodarkę z ludźmi, których wskazał jako kandydatów do swojego rządu,

– …jako kandydata na wiceprezydenta dobrał sobie Mike’a Pence’a, gubernatora z Indiany,

– …powołał Reince’a Priebusa na szefa Kancelarii Białego Domu,

– …na szefa personelu Białego Domu powołał generała Johna F. Kelly’ego,

– …uzyskał zgodę Senatu na wyznaczenie pierwszego członka rządu w osobie generała Jamesa Mattisa, któremu powierzył stanowisko sekretarza obrony,

– …dopiero dwa miesiące po wyborach zorganizował pierwszą konferencję prasową,

– …zapowiedział, że nie będzie przyjmował żadnych prezentów od zagranicznych gości, chyba że otrzyma na to zgodę Kongresu,

– …od pierwszego dnia urzędowania podpisuje dekrety; aż 30 podpisał w ciągu pierwszych stu dni swojej prezydentury,

– … w rządzie i Białym Domu otoczył się generałami,

– …w skład rządu powołał głównie bogatych, białych mężczyzn o poglądach konserwatywnych,

– …27 stycznia 2017 roku zakazał wjazdu do USA obywatelom 7 krajów muzułmańskich,

– …pierwszą telefoniczną rozmowę z prezydentem Rosji Władimirem Putinem odbył 28 stycznia 2017 roku,

– …z końcem stycznia 2017 roku zwolnił prokurator generalną Sally Yates,

– …14 lutego podpisał pierwszą ustawę, uchwaloną przez Kongres za jego kadencji,

– …28 lutego 2017 roku powołał Neila Gorsucha na sędziego Sądu Najwyższego USA,

– …1 marca 2017 roku wygłosił swoje pierwsze przemówienie na połączonej sesji obu izb Kongresu,

– …4 marca 2017 roku oskarżył Baracka Obamę o zainstalowanie podsłuchu w jego rezydencji Trump Tower,

– …3 kwietnia 2017 roku ogłosił, że swoją pierwszą miesięczną pensję prezydencką w wysokości 78 333,20 dolara przekazuje w całości na rzecz National Park Service,

– …9 maja 2017 roku zdymisjonował szefa FBI Jamesa Comeya,

– …19 maja 2017 roku udał się w swoją pierwszą prezydencką podróż, podczas której odwiedził pięć państw: Arabię Saudyjską, Izrael, Belgię, Włochy i Watykan,

– …był zadowolony, gdy wreszcie, po kilku miesiącach rozłąki, 11 czerwca 2017 roku Melania wraz z synem Barronem przeniosła się z Nowego Jorku do Waszyngtonu i zamieszkała w Białym Domu,

– …12 czerwca 2017 roku zwołał pierwsze posiedzenie rządu w pełnym składzie,

– w czerwcu 2017 roku podpisał przyjętą w Kongresie miażdżącą większością głosów ustawę o zaostrzeniu sankcji wobec Rosji za jej ingerencję w wybory w USA,

– …do końca czerwca 2017 roku odwiedził 16 stanów, ale tylko raz przekroczył Missisipi w drodze do Iowa,

– …w czerwcu ogłosił, że dzieci imigrantów, które wraz z rodzicami przybyły do USA nielegalnie, mogą tam pozostać,

– …7 lipca 2017 roku, podczas konferencji G20 w Hamburgu, po raz pierwszy spotkał się z prezydentem Rosji Władimirem Putinem,

– …był rozczarowany, gdy 28 lipca 2017 roku Senat nie odrzucił Obamacare[1],

– …zaapelował do amerykańskich przedsiębiorców, mających swoje firmy za granicą, by przenieśli je do USA, i obiecał im ulgi podatkowe,

– …generała Michaela Flynna, doradcę ds. bezpieczeństwa narodowego, zwolnił po 23 dniach sprawowania przez niego tej funkcji,

– …na nowego doradcę do spraw bezpieczeństwa narodowego powołał generała Herberta Raymonda McMastera,

– …oświadczył, że usuwanie nielegalnych imigrantów z terytorium USA będzie operacją militarną,

– …odmówił udziału w uroczystej kolacji z korespondentami, organizowanej tradycyjnie w Białym Domu,

– …w zaproponowanym przez jego rząd projekcje budżetu przewidziano wzrost nakładów na obronę o 53 mld dolarów,

– …w ciągu stu pierwszych dni prezydentury podpisał 30 aktów wykonawczych, ale nie przedłożył żadnego projektu znaczącej ustawy,

– …z pierwszych 196 dni prezydentury aż 41 spędził na wakacjach,

– …trzykrotnie zmieniał swoje stanowisko w sprawie zajść w Charlottesville, gdzie doszło do zamieszek między neonazistami i antyfaszystami,

– …na stanowisko sekretarza stanu powołał Rexa Tillersona,

– …jego pierwszy dekret, odnoszący się do kwestii międzynarodowych, dotyczył wycofania się Stanów Zjednoczonych z Partnerstwa Transpacyficznego (TPP),

– …w projekcje budżetu drastycznie obciął składki na rzecz niektórych organizacji międzynarodowych,

– …wytknął Niemcom, że wydają tylko 1,19% PKB na obronę,

– …skrytykował dochodzenie komisji do spraw wywiadu Izby Reprezentantów i Senatu w sprawie kontaktów jego sztabu wyborczego z Rosjanami,

– …wyrażał niezadowolenie z tego, że Kongres prowadzi dochodzenie wobec kilku osób z jego otoczenia,

– …od początku nie miał długofalowej polityki zagranicznej,

– …w czasie wizyty prezydenta Chin w Waszyngtonie wydał rozkaz zbombardowania bazy lotnictwa syryjskiego,

– …12 kwietnia 2017 roku stwierdził, że teraz, inaczej niż w czasie kampanii wyborczej, nie uważa już Sojuszu Północnoatlantyckiego za „przestarzały”,

– …po stu dniach prezydentury miał 45% ocen pozytywnych i 53% ocen negatywnych,

– …1 maja 2017 roku oświadczył, że „będzie zaszczycony” spotkaniem z przywódcą Korei Północnej Kim Dzong Unem,

– …19 maja 2017 roku udał się w pierwszą prezydencką podróż zagraniczną na Bliski Wschód i do Europy,

– …21 maja 2017 roku spotkał się w Arabii Saudyjskiej z przywódcami państw muzułmańskich, do których zaapelował o „wniesienie własnego wkładu w walkę z terroryzmem”,

– …W czerwcu 2017 roku ogłosił decyzję w sprawie paryskiego porozumienia klimatycznego, na mocy której USA wycofały się z podpisanego zaledwie 1,5 roku wcześniej zobowiązania,

– …zaostrzył politykę wobec Kuby, aby „odciąć od działalności gospodarczej kubańską armię” i „zachęcić tamtejszy rząd do obrania kursu na dalej idącą liberalizację polityczną i ekonomiczną”,

– …w końcu czerwca 2017 roku po raz pierwszy przyznał, że Rosja ingerowała w wybory prezydenckie w USA,

– …upoważnił generała Mattisa do zwiększenia stanu wojsk amerykańskich w Afganistanie o 3800 żołnierzy,

– …za granicą miał dużo niższe poparcie niż w USA, np. w Niemczech opowiadało się za nim 11% badanych,

– …5 lipca 2017 roku przyjechał wraz z małżonką do Polski i wygłosił przemówienie na placu Krasińskich w Warszawie,

– …wcześniej nie miał żadnych związków z Polską, ale w jego sztabie wyborczym znaleźli się Polacy i Amerykanie polskiego pochodzenia,

– …w czasie kampanii wyborczej spotkał się w Chicago z przedstawicielami Polonii amerykańskiej,

– …8 lipca 2017 roku uczestniczył w posiedzeniu grupy G20 w Hamburgu; stacja BBC podała później, że podczas rozmów o klimacie sprawiał wrażenie „odosobnionego”,

– …uczestniczył w obchodach święta narodowego Francji 14 lipca 2017 roku,

– …w lipcu 2017 roku zapowiedział na Twitterze wprowadzenie zakazu służby wojskowej dla osób transpłciowych, a w marcu 2018 roku ogłosił, że uchyla swoje memorandum z 25 sierpnia 2017 roku, dotyczące „osób transpłciowych w armii”,

– …21 sierpnia 2017 roku ogłosił nową strategię działań wojsk amerykańskich w Afganistanie,

– …8 marca 2018 roku uczestniczył w przyjęciu, jakie w Białym Domu jego żona, Melania, wydała z okazji Dnia Kobiet,

– …po wyborach powołał swoją córkę Ivankę i jej męża, Jareda Kushnera, na swoich asystentów w Białym Domu,

– …swojemu zięciowi Kushnerowi powierzył nadzór nad misjami pokojowymi na Bliskim Wschodzie,

– …w sierpniu 2017 roku podpisał ustawę o sankcjach wobec Rosji, Iranu i Korei Północnej, uchwaloną przez Kongres 27 lipca,

– …podjął działania na rzecz promowania demokracji w Ameryce Łacińskiej,

– …ostrzegł władze Korei Północnej, że jeśli kraj ten zagrozi Stanom Zjednoczonym, spotka się z „ogniem i furią, jakich świat nie widział”.

– …zaoferował swoje usługi mediacyjne w konflikcie między Katarem a czterema państwami arabskimi,

– …w sierpniu 2017 roku oznajmił, że zmienił decyzję w sprawie wycofania amerykańskich sił z Afganistanu i zapowiedział zwiększenie liczby żołnierzy amerykańskich w tym kraju o 8,5 tys.,

– …od początku krytycznie wyrażał się o roli ONZ jako zbiurokratyzowanej organizacji: „Skoro ONZ nie szanuje Stanów, to i Stany nie będą się zbytnio nad tą organizacją rozczulać” – mówił,

– …w listopadzie 2017 roku złożył wizyty w Japonii, Korei Południowej, Chinach, Wietnamie oraz na Filipinach,

– …6 grudnia 2017 r. ogłosił oficjalnie, że uznaje Jerozolimę za stolicę Izraela, i zapowiedział przeniesienie tam z Tel Awiwu ambasady USA.

– …ma opinię polityka nieprzewidywalnego, jeśli chodzi o poglądy i podejmowane decyzje,

– …jest podatny na różne, często sprzeczne naciski zewnętrzne,

– …potrafi kilkakrotnie zmienić swój pogląd na ten sam temat,

– …nie wykazuje się żadną inicjatywą ustawodawczą,

– …nie potrafi konstruktywnie współpracować z obydwiema partiami w Kongresie,

– …nie ma żadnej klarownej strategii: ani krajowej, ani międzynarodowej,

– …często wypowiada się w sposób pochopny i nieodpowiedzialny, także w sprawach, które wymagają powagi i rozwagi,

– …jest przeczulony na punkcie swojego ego.

– …nie toleruje jakichkolwiek uwag krytycznych wobec własnej osoby,

– …lubi otaczać się potakiewiczami,

– …ze społeczeństwem komunikuje się za pomocą Twittera,

– …codzienną lekturę prasy zaczyna od informacji na swój temat,

– …nie darzy sympatią mediów publicznych; uważa, że kłamią i są stronnicze,

– …ma najniższe notowania spośród prezydentów USA w ostatnich kilkudziesięciu latach,

– …mówi o sobie, że jest człowiekiem wierzącym, ale nie czuje się związany z żadnym Kościołem,

– …powtarza, że najważniejsza jest dla niego rodzina.

1 Obamacare to potoczna nazwa Patient Protection and Affordable Care Act (PPACA) – amerykańskiej ustawy federalnej, która miała na celu zreformowanie systemu opieki zdrowotnej w Stanach Zjednoczonych. Uchwalił ją 111. Kongres Stanów Zjednoczonych, a 23 marca 2010 roku swój podpis pod nią złożył prezydent Barack Obama – przyp. red.

Skąd się wziął Donald Trump

Donald Trump jest na amerykańskiej scenie politycznej postacią wyjątkową: człowiekiem, który nie mając żadnego doświadczenia politycznego i obycia międzynarodowego, stanął na czele wielkiego mocarstwa.

Jako 45. w historii prezydent Stanów Zjednoczonych, Donald Trump jest z kilku względów prezydentem bezprecedensowym. Co istotne, przed zgłoszeniem swojej kandydatury na prezydenta z ramienia Partii Republikańskiej miał z nią do tego stopnia luźne związki, że w okresie prawyborów republikańskich nie uzyskał poparcia jej kierownictwa i kampanię prawyborczą musiał finansować z własnych środków. Stając do wyścigu o fotel prezydenta, nie mógł się pochwalić praktycznie żadnym doświadczeniem politycznym i nie zajmował nigdy wcześniej żadnego obieralnego stanowiska. Miał jednak coś innego: duże pieniądze. Jest najbogatszym prezydentem w historii Stanów Zjednoczonych. Wartość jego majątku jest szacowana na około 3–4 mld dolarów; on sam wycenia go na ponad 10 mld dolarów. W marcu 2016 roku magazyn „Forbes” umieścił Trumpa na 324. miejscu światowej listy miliarderów, z majątkiem wycenionym na 4,5 mld dolarów. Przed objęciem prezydentury Donald Trump miał 144 firmy, prowadzące interesy w 25 krajach.

Rodzina Donalda Trumpa jest pochodzenia niemieckiego. Jego przodkowie w Niemczech nosili nazwisko Drumpf i mieszkali w Kallstad, w Palatynacie, już w XVII wieku. Dziadek obecnego prezydenta, Friedrich Drumpf, urodzony w 1869, przybył do Stanów Zjednoczonych jako 16-latek, w 1885 roku. Kiedy w 1892 roku został obywatelem USA, zamerykanizował swoje imię i nazwisko, zmieniając je na Frederick Trump. Początkowo zamieszkał w Seattle, ale potem przeniósł się na Alaskę. Spokrewniony z Henrym J. Heinzem, założycielem wielkiego koncernu żywnościowego H.T. Heinz, on również okazał się człowiekiem przedsiębiorczym. W okresie gorączki złota w Klondike otworzył tam hotel i restaurację, na których dorobił się sporego majątku. W 1902 roku ożenił się z 21-letnią Elizabeth Christ; ich małżeństwo przetrwało 16 lat. Dziadek Donalda Trumpa zmarł 27 maja 1918 roku w wieku 49 lat. Swoim dzieciom zostawił majątek wart pół miliona ówczesnych dolarów, zabezpieczając im w ten sposób przyszłość. Babka, Elizabeth Christ Trump, zmarła 6 czerwca 1966 roku.

Ojciec Donalda Trumpa, Fred Trump (1905–1999), urodził się w Nowym Jorku i jako przedsiębiorca zbił fortunę, budując domy mieszkalne dla klasy średniej w nowojorskich dzielnicach: Brooklyn, Queens i Staten Island. Matka prezydenta, Mary Macleod Trump, urodziła się w 1912 roku w Tong, w Szkocji, w rodzinie rybackiej. Mając 17 lat, wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, gdzie w 1936 roku poślubiła Freda Trumpa. Można więc powiedzieć, że Donald Trump jest pochodzenia niemiecko-szkockiego, i tak on sam o sobie mówi. Ojciec obecnego prezydenta podpisywał w czasie drugiej wojny światowej lukratywne kontrakty na budowę koszar oraz innych budynków w bazach wojskowych na terenie Stanów Zjednoczonych. Jako że w tamtym czasie przyznawanie się do niemieckiego pochodzenia było ryzykowne, ojciec Donalda mówił wszystkim, że ma szwedzkie korzenie. Po zakończeniu wojny Fred Trump zajął się budowaniem mieszkań dla ludzi gorzej uposażonych, co okazało się przedsięwzięciem bardzo dochodowym. Wuj Donalda, John G. Trump, był profesorem w Massachusetts Institute of Technology i w czasie drugiej wojny światowej pracował nad skonstruowaniem radaru dla wojska.

Przodkowie Donalda początkowo należeli do Kościoła luterańskiego, ale jego rodzice przystąpili do innego Kościoła protestanckiego, amerykańskiego Kościoła Zreformowanego, działającego pod nazwą Reformed Church in America. Donald był dumny z swoich niemieckich korzeni i z tego, że w 1999 roku był marszałkiem parady − American Steuben Parade, zorganizowanej przez Amerykanów pochodzenia niemieckiego w Nowym Jorku.

Donald John Trump urodził się 14 czerwca 1946 roku w nowojorskiej dzielnicy Queens jako czwarte z pięciorga dzieci Frederica i Mary Trump. Jako dziecko był energiczny i ruchliwy, co przysparzało jego bliskim wielu problemów. Początkowo chodził do szkoły The Kew Forest. Potem rodzice, by zdyscyplinować syna, wysłali 13-letniego Donalda do nowojorskiej Akademii Wojskowej w Cornell, w stanie Nowy Jork. Był zdolnym uczniem i dobrym sportowcem. Dosłużył się tam stopnia kapitana i chwalił się, że przeszedł więcej szkolenia wojskowego niż niejeden żołnierz zawodowy. W 1964 roku rozpoczął studia w Fordham University, a po dwóch latach przeniósł się do prestiżowej uczelni Wharton School of Finance, w University of Pennsylvania. Uczelnię tę ukończył w maju w 1968 roku z tytułem bakałarza nauk ekonomicznych. Będąc na uczelni, uniknął służby wojskowej w czasie wojny wietnamskiej. Później kilkakrotnie jeszcze mu ją odraczano. Pytany, dlaczego nie służył w wojsku, Donald Trump odpowiada, że zawdzięcza to wylosowaniu wysokiego numeru podczas kwalifikacji wojskowej, dzięki czemu nie zdążył stanąć przed komisją poborową.

W czasie wakacji Trump pracował w Queens, w Brooklynie, w firmie budowlanej ojca, a po ukończeniu studiów podjął tam stałą pracę. Od 1971 roku zarządzał firmą budowlaną Elizabeth Trump and Son, która później zmieniła nazwę na The Trump Organization. Donald Trump został prezesem tej firmy. W 1972 roku sprzedał z półmilionowym zyskiem Swifton Village w Cincinnati. To wtedy nawiązał kontakty z wpływowymi ludźmi w Nowym Jorku, co pomogło mu później rozwinąć działalność biznesową, m.in. na Manhattanie. Na początku lat 70. Donald Trump został prezesem rodzinnej firmy, a Trump senior zadowolił się funkcją prezesa zarządu. Syn poszedł zatem w ślady ojca i starał się przekonać go do prowadzenia bardziej liberalnej polityki gospodarczej. Konkurencja w branży budowlanej była duża, a stopa zysku stosunkowo niewielka. Donald przeprowadził się na Manhattan i tam pracował nad nawiązaniem odpowiednich kontaktów, zwłaszcza ze znaczącymi biznesmenami. Szybko doszedł do wniosku, że to tam są perspektywy na wyższe zyski. Kiedy dochody z apartamentowców spadły, Trump przerzucił się na budowanie innych obiektów.

W 1973 roku Departament Sprawiedliwości wszczął dochodzenie wobec Trumpa, zarzucając mu dyskryminację klientów z powodów rasowych. Jak się okazało, Afroamerykanie oskarżyli firmę Trumpa, że nie chce im wynajmować mieszkań, mimo że w swoich ogłoszeiach pisze, iż udostępnia mieszkania ludziom o najniższych dochodach. Takie postępowanie stanowiło naruszenie ustawy Fair Housing Act[2], będącej częścią ustawy o prawach obywatelskich z 1968 roku. Trump stanowczo zaprzeczył oskarżeniom i ostatecznie w 1975 wybronił się od zarzutów Departamentu Sprawiedliwości. W wywiadzie dla „New York Timesa” próbował ośmieszyć wymiar sprawiedliwości i przekonywał, że zarzuty wobec niego i jego firmy są niepoważne: „Nigdy nikogo nie dyskryminowaliśmy” – powiedział dziennikarzowi. Kilkanaście lat później, w roku 1987 roku, opisał ten spór z rządem w książce pt. Art of the Deal. Stwierdził tam, że rządowi nie udało się udowodnić mu, że złamał prawo i że zawarto ugodę bez orzekania o winie. Książka znalazła się na liście bestsellerów.

Trump jest autorem lub współautorem ponad 15 książek.

W latach 70. firma Trumpa wybudowała lub kupiła i zmodernizowała wiele okazałych budynków na Manhattanie, m.in. Commodore Hotel, Grand Hyatt Hotel oraz 58-piętrowy, liczący 202 m wysokości Trump Tower. Ten ostatni budynek stał się siedzibą jego firmy i miejscem zamieszkania.

W 1988 roku zakupił – za 407 mln dolarów – Plaza Hotel na Manhattanie i za kolejne 50 mln przeprowadził jego modernizację. Zarządzanie nim powierzył swojej ówczesnej żonie, Ivanie. W 1983 roku kupił drużynę futbolową New Jersey Generals. W 1985 roku wybudował kompleks budynków pod nazwą Television City, z 12 drapaczami chmur. W tym samym roku zakupił atrakcyjną posiadłość nad oceanem, w Palm Beach na Florydzie, która do dziś jest jedną z jego rezydencji.

W listopadzie 1987 roku Trump założył fundację charytatywną The Donald Trump Foundation. Dwa lata później, w 1989 roku, jego nazwisko po raz pierwszy pojawiło się na liście miliarderów, publikowanej przez magazyn „Forbes”.

Stopniowo Trump zaczął wychodzić ze swoim biznesem najpierw poza Nowy Jork, a potem także poza Stany Zjednoczone. Inwestował w nieruchomości, kupił m.in. Hotel Hilton i Hotel & Casino Taj Mahal w Atlantic City, a także hotel Plaza i Trump Castle; dwa ostatnie kilka lat później zbankrutowały. Na Florydzie, w West Palm Beach, zbudował kondominium i zakupił posiadłość historyczną Mar-a-Lago, przekształconą potem w klub, który nazwał Trump Plaza. Zresztą często nadawał on budowanym przez swoją firmę obiektom nazwę „Trump”, co przez wielu odbierane było jako bufonada i reklamiarstwo.

W 1989 roku, za sumę 365 mln dolarów, zakupił linie lotnicze Eastern Air Lines Shuttle, których nazwę zmienił – jakżeby inaczej! – na Trump Shuttle. Niestety, w 1992 roku przewoźnik ten zbankrutował. W styczniu 1990 roku Trump poleciał do Los Angeles, gdzie poinformował publicznie o planie zbudowania tam centrum handlowego i mieszkalnego, ze 125-piętrowym budynkiem, w którym miało znaleźć siedzibę wiele ważnych urzędów. Koszt tej inwestycji wycenił na miliard dolarów. Wkrótce jednak różne przedsiębiorstwa Trumpa, jedno po drugim, zaczęły ogłaszać bankructwo; wśród nich były też hotele i kasyna w Nowym Jorku i Atlantic City. Ich właściciel kilka razy skorzystał z ochrony ustawy o bankructwie.

Trump inwestował również poza granicami kraju. Miał nieruchomości m.in. w Kanadzie, Korei Południowej, w Indiach i na Filipinach. Budował hotele w Vancouver, Rio de Janeiro i w Baku, był posiadaczem pól golfowych w Szkocji i Dubaju. One również upadały, a wtedy Trump negocjował z bankami warunki, które pozwalały mu ponieść jak najmniejsze straty. W sumie upadki jego firm w jednym tylko 1995 roku kosztowały go 916 mln dolarów!

W 1977 roku Donald Trump ożenił się z czeską aktorką Ivaną Zelnicek (ur. 1949). Owocem tego małżeństwa jest troje dzieci: dwóch synów – Donald Junior (ur. 31 grudnia 1977) i Erick (6 stycznia 1984) oraz córka Ivanka (30 października 1981). Pierwsze małżeństwo Trumpa rozpadło się w 1992 roku, kiedy żona odkryła, że mąż ma romans z aktorką Marlą Maples (ur. 1963).

20 grudnia 1993 roku Trump wziął ślub z Marlą Maples. Z tego związku ma córkę, Tiffany, która urodziła się 13 października 1993 roku. Od 1997 roku małżonkowie pozostawali w separacji, a 6 czerwca 1999 roku rozwiedli się.

Po raz trzeci Trump ożenił się 22 stycznia 2005 roku. Jego obecna żona, Melania Knavs, urodziła się w 1970 roku w Słowenii. Mając 18 lat, pracowała jako modelka w Mediolanie oraz Paryżu. W 1996 roku przyjechała do USA. Zmieniła wówczas nazwisko na Knauss. Tu również podjęła pracę jako modelka. Jej zdjęcia pojawiały się na okładkach magazynów mody. Po pewnym czasie uzyskała tzw. Zieloną Kartę, pozwalającą na legalny pobyt i pracę w Stanach Zjednoczonych. Donald i Melania spotkali się we wrześniu 1998 roku, na przyjęciu Fashion Week w Nowym Jorku. On poprosił ją o numer telefonu, ale ona odmówiła. Dopiero po kilku miesiącach nawiązali ponownie kontakt. Regularne randki zakończyły się zaręczynami w 2004 roku i ślubem 22 stycznia 2005 roku w Kościele episkopalnym w Palm Beach na Florydzie. W uroczystości ślubnej wzięli m.in. udział Hillary i Bill Clintonowie. Melania miała na sobie suknię od Diora za 200 000 dolarów. W 2006 roku pani Trump uzyskała obywatelstwo amerykańskie.

Donald i Melania mają jednego syna, Barrona, który urodził się 20 marca 2006 roku.

W styczniu 1996 roku Trump został właścicielem konkursów Miss Universe, Miss USA i Miss Teen. 3 lutego 2009 roku ogłosił swoją rezygnację ze stanowiska prezesa Trump Entertainment Resort, a wkrótce po jego ustąpieniu firma ta ogłosiła bankructwo. Trump zawarł jednak z rządem porozumienie, na podstawie którego został zwolniony z płacenia podatków federalnych do roku 2013.

Świadom swoich niemieckich korzeni, Trump próbował rozwinąć swój biznes w Niemczech. Zamierzał m.in. budować drapacze chmur w Stuttgarcie, ale jego plany napotkały pewne trudności w realizacji, a mówiąc wprost – nie zostały przychylnie przyjęte. „Ostatecznie – jak pisał Wojciech Osiński – w 2003 roku wszystkie umowy z Trumpem zostały zerwane. Ale zgodnie ze swoimi żelaznymi zasadami przyszły prezydent USA uznał, że nawet jeśli powinęła mu się noga, to nie na tyle, żeby miał upaść. Trump nie chciał pogodzić się z decyzją władz Stuttgartu i zaskarżył ją, żądając milionowego odszkodowania. Lecz nawet ta ostatnia zatruta strzała trafiła w twardy mur niemieckiego prawa. 2005 rok to kres działalności biznesowej amerykańskiego przedsiębiorcy w Niemczech – wtedy też została rozwiązana jego spółka TD Trump Deutschland AG. Marzenie o drapaczu chmur w krainie przodków do dziś pozostało niespełnione”[3].

Trump nie udostępnił wyborcom szczegółów swoich zeznań podatkowych, ale w lipcu 2015 roku, w trakcie kampanii wyborczej, ujawniono, że w 2014 roku osiągnął dochód w wysokości 362 mln dolarów.

Jak wynika z powyższego, krótkiego zestawienia, w swojej działalności biznesowej Trump odnosił sukcesy i ponosił porażki, choć do tych ostatnich nie lubi się przyznawać, uwielbia natomiast przechwalać się swoimi sukcesami. W latach 1991–2009 jego hotele i kasyna sześć razy ogłaszały bankructwo. W Atlantic City i Nowym Jorku bankrutowały kolejno: Trump Taj Mahal (1991), Trump Plaza Hotel & Casino (1992), Plaza Hotel (1992), Trump Castle Hotel & Casino (1992), Trump Hotels & Casino Resorts (2004) i Trump Entertainment Resorts (2009). Trump musiał prowadzić trudne negocjacje z bankami i kredytodawcami, ale nigdy nie wątpił w ich pozytywny wynik. „Negocjujemy z bankami – ogłaszał optymistycznie – i na pewno osiągniemy fantastyczne porozumienie”.

Trump nie miał w zwyczaju cofać się, poddawać czy ustępować. A do tego lubił się przechwalać. Zawsze emanował optymizmem i nigdy nie przyznał się do porażki, chociaż w 2016 roku tygodnik „The Economist”, analizując jego działalność biznesową w latach 1985–2016, ocenił ją jako „marną”. Również dziennik „Washington Post” określił biznesowe poczynania Trumpa jako „mieszaninę upadków i sukcesów”.

Trump lubi przedstawiać siebie jako człowieka sukcesu. Zawsze jest pewny siebie i nie przyznaje się do tego, że w 2016 roku jego przedsiębiorstwa były zadłużone na sumę co najmniej 650 mln dolarów[4].

Biznes Trumpa to nie tylko budownictwo. Jest on właścicielem 18 pól golfowych w USA i na świecie, które w 2015 roku przyniosły mu dochód w wysokości 382 mln dolarów. Swój pierwszy klub golfowy otworzył w West Palm Beach na Florydzie w 1999 roku. Inwestuje również w sport, m.in. w 1983 roku kupił, do spółki z bokserem Michaelem Spinksem, drużynę futbolu amerykańskiego z New Jersey. Był również doradcą finansowym słynnego boksera Mike’a Tysona, a w 1988 roku stał się gospodarzem pojedynku między Mikiem Tysonem i Michaelem Spinksem. Trump komercyjnie użyczał też swojego nazwiska wyścigom kolarskim: Tour de France i Giro d’Italia, ale nie była to udana inwestycja i zakończyła się niepowodzeniem.

Po pewnym czasie Trump postanowił spróbować swoich sił na nowym polu i z budownictwa przerzucił się na działalność rozrywkową. Postanowił zostać… gwiazdą telewizyjną. To świadczyło o jego przedsiębiorczości! Wystąpił w kilku filmach, takich jak Zoolander i Sex and the City.

W 1999 roku zmarł ojciec Donalda, Frederick Trump. Miał 93 lata. Jego majątek, szacowany na 250–300 mln dolarów, rozdzielono równo między spadkobierców.

W latach następnych Trump wybudował wiele okazałych obiektów, m.in. w 2001 roku oddał do użytku 72-piętrowy budynek Trump World Tower, wzniesiony naprzeciwko siedziby ONZ, a nad rzeką Hudson wzniósł okazałą budowlę, którą oczywiście ochrzcił swoim nazwiskiem: Trump Palace.

Trump nie tylko budował, ale też kupował. Nabył na własność wiele atrakcyjnych budynków, m.in. na Manhattanie, znacznie powiększając swój majątek. Imperium Trumpa zaznaczyło swoją obecność nie tylko w Nowym Jorku, ale także w Chicago, Las Vegas, Honolulu i Waszyngtonie, w Panama City, Rio de Janeiro, Toronto i Vancouver.

11 września 2001 roku nowojorczyk Donald Trump głęboko przeżył atak terrorystyczny na wieże World Trade Center w Nowym Jorku i opłakiwał ponad dwa tysiące ofiar tej strasznej zbrodni. Po latach mówił o tej tragedii z charakterystyczną dla siebie nutą optymizmu: „Nowy Jork to fantastyczne miejsce. Kiedy zawaliło się World Trade Center, wiedziałem, że żadne inne miejsce na Ziemi nie poradziłoby sobie z tym piękniej i bardziej po ludzku niż Nowy Jork. Widziałem, jak te dwa stupiętrowe budynki runęły, jak się waliły, patrzyłem na tysiące zabitych. Ale już następnego dnia zaczęło się czyszczenie, straszne czyszczenie. Czuliśmy zapach śmierci nawet po kilku miesiącach. I odbudowaliśmy dolny Manhattan, a cały świat na to patrzył i wszyscy na świecie kochają Nowy Jork”[5].

Donald Trump nie wyróżnia się obyciem międzynarodowym, ale należy zwrócić uwagę, że prowadził interesy również w 25 innych krajach poza granicami Stanów Zjednoczonych. Były to m.in. hotele, budynki mieszkalne, luksusowe osiedla czy pola golfowe. Wiele z jego obiektów ulokowanych jest w wielkich metropoliach. Warto również zauważyć, że Trump jest też zaangażowany w produkcję różnych wyrobów, m.in. artykułów spożywczych, np. Trump Chocolate; ma też swoje wydawnictwo Trump Books. Bo Trump, znany reklamiarz, stara się nadawać nazwę „Trump” nie tylko budowanym przez jego firmę budynkom w kraju i za granicą, ale też artykułom spożywczym, produkowanych przez jego firmy.

Z czasem znak firmowy „Trump” uzyskał taki status, że Donald Trump pozwalał używać tej nazwy tylko odpłatnie. Tak było m.in. w Istambule, gdzie turecki właściciel miał budynek pod nazwą Trump Towers Istambul i płacił Trumpowi za możliwość posługiwania się nią. Kiedy prezydent Trump wydał zakaz wjazdu muzułmanów do Stanów Zjednoczonych, Turek zrezygnował z nazwiska „Trump” w nazwie budynku.

Swojemu zięciowi Jaredowi Kushnerowi jako teść udzielił specjalnej licencji na używanie nazwiska „Trump” na jego budynkach, w tym na 50-piętrowym luksusowym budynku Trump Bay Street w Jersey City. Gwarantuje mu to partnerskie porozumienie z firmą Kushner Properties.

Finansowi eksperci magazynu „Forbes” wycenili w 2011 roku wartość marki „Trump” na 200 mln dolarów. Trump nie byłby sobą, gdyby nie zakwestionował tej wyceny. Oświadczył, że jego marka jest warta około 3 mld dolarów.

Jak już wspomniano, do dziś nie jest jasna sytuacja podatkowa Donalda Trumpa, ponieważ nigdy, nawet w czasie kampanii prezydenckiej, nie ujawnił on swojego zeznania podatkowego, choć wielokrotnie obiecywał, że to uczyni. W 2014 roku stwierdził jedynie enigmatycznie, że miał dochód w wysokości 362 mln dolarów. Po raz pierwszy zdarzyło się, że ktoś, kto zamierzał kandydować na urząd prezydenta USA, odmówił pokazania wyborcom, ile płaci podatków.

Trump był od 1996 roku współwłaścicielem konkursów Miss Universe, Miss USA i Miss Teen USA. W 2006 roku Miss USA została Tara Conner. Kiedy poddano ją testom, okazało się, że zażywała kokainę, co automatycznie pozbawiło ją tytułu. Trump jednak, jako organizator, pozwolił jej zachować koronę i dał jej szansę ubiegania się o tytuł w następnym konkursie.

W 1999 roku Trump założył na Manhattanie firmę, która miała zająć się organizowaniem pokazów mody. W tym celu sprowadził do Stanów Zjednoczonych z zagranicy 250 modelek; niektóre z nich kilka lat później pozwały Trump Model Management przed sąd, twierdząc, że firma je oszukała.

W 2015 roku, po obraźliwej wypowiedzi Trumpa na temat nielegalnych imigrantów meksykańskich w USA, stacje telewizyjne NBC i Univision zerwały z nim umowę na organizację konkursu Miss Universe. Trump wytoczył proces sieci Univision, żądając odszkodowania w wysokości 500 mln dolarów za zerwanie umowy. Porozumienie w tej sprawie zostało zawarte w lutym 2015 roku, ale nie ujawniono jego szczegółów.

Trump próbował również zarobić na edukacji. W 2005 roku założył Trump University, który funkcjonował do 2010 roku. Uczelnia obiecywała absolwentom dobrą i wysoko płatną pracę. Czesne wahało się od 1500 do 35 000 dolarów. Wkrótce okazało się, że przygotowanie i kompetencje wykładowców na tej uczelni są bardzo niskie, a jej absolwenci – mimo zapowiedzi właściciela − mają jednak kłopot ze znalezieniem pracy. W efekcie władze stanu Nowy Jork zabroniły uczelni używać nazwy „uniwersytet”, a studenci wytoczyli właścicielowi proces, zakończony ich zwycięstwem. Sędzia Gonzalo P. Curiel przyznał rację rozgoryczonym studentom. Tramp ostro skrytykował sędziego, zarzucając mu, że jest nieobiektywny z racji swojego meksykańskiego pochodzenia. Wkrótce po zwycięskich wyborach prezydenckich Trump ostatecznie zgodził się zapłacić studentom tej uczelni odszkodowanie; w sumie kosztowało go to 25 mln dolarów.

Fundacja charytatywna pod nazwą Donald J. Trump Foundation powstała w 1988 roku z myślą o niesieniu pomocy weteranom wojennym i poszkodowanym na zdrowiu sportowcom, głównie tym o konserwatywnych poglądach. Jej fundusze miały pochodzić z honorarium za książkę Trumpa The Art of the Deal, ale szybko okazało się, że pieniądze pochodziły również z innych źródeł, w tym od osób naruszających prawo podatkowe. W związku z tym prokuratura stanu Nowy Jork zakazała działalności fundacji, uznawszy, że narusza ona prawo obowiązujące w stanie Nowy Jork.

Donald Trump ma też bogaty życiorys artystyczny. Wystąpił w 12 filmach i 14 serialach TV, w tym w popularnym na świecie obrazie The Little Rascals (w Polsce znanym jako Klan urwisów). Od 2004 roku był producentem i prowadzącym popularnego telewizyjnego show pt. The Apprentice[6]. Dwukrotnie nominowano go do cenionej nagrody − Emmy Award. Miał również swój codzienny program radiowy zatytułowany Trumped.

Niedługo potem, w 1990 roku, Trump popadł w długi i to bardzo poważne – brakowało mu miliarda dolarów! Udało mu się jednak zawrzeć porozumienie z bankami i uniknąć bankructwa.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

2 Federal Fair Housing Act – amerykańska ustawa federalna o równości dostępu do mieszkań ma na celu ochronę osób prywatnych przed dyskryminacją ze strony sprzedawców i wynajmujących. Zabrania ona m.in. umieszczania dyskryminujących preferencji w ogłoszeniach o sprzedaży i wynajmie mieszkań – przyp. red.

3 W. Osiński, Niemieckie plany Trumpa, „Przegląd”, 2–8.01.2017.

4 S. Craig, For Trump a maze of debts and opaque ties, International edition „New York Times”, 22.08.2016.

5 M. Zawadzki, Republikańska debata prezydencka zamieniła się w pojedynek dwóch radykałów, „Gazeta Wyborcza”, 16–17.01.2016.

6 W 2003 Donald Trump, wraz telewizją NBC, stworzył reality show „The Apprentice”, w którym młodzi przedsiębiorcy mieli wykonywać zadania postawione im przez Trumpa. W każdym odcinku odpadała jedna osoba. Serial stał się hitem, miał edycje w wielu krajach na świecie, a tekst: You’re fired! (tak Trump komunikował kolejnym uczestnikom to, że muszą opuścić program, po polsku: „Jesteś zwolniony!”) stał się najpopularniejszą frazą w USA. Za każdy odcinek magnat zgarniał milion dolarów, [za:] www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/1993860,Biznesmen-gwiazda-telewizji-polityk-Wszystkie-twarze-Donald-Trumpa (dostęp: 21.08.2018) – przyp. red.