Redakcja: Maciej Bielski, Paweł Goźliński

Korekta: Teresa Kruszona

Fotoedycja: Waldemar Gorlewski

Przygotowanie zdjęć do druku: Paweł Bajer

Projekt graficzny okładki: Tomasz Majewski

Opracowanie graficzne: ProDesGraf

Redaktor prowadzący: Katarzyna Kubicka

Zdjęcia (odwołania do numerów stron dotyczą wydania papierowego książki): PAP/Marcin Kaliński okładka; Agencja Forum: Bolikowska Danuta s. 60, 159, Michał Sadowski s. 66, 165, Jerzy Kośnik s. 115, Jarosław Stachowicz s. 125, Adam Chełstowski s. 361; Agencja Gazeta: Agata Jakubowska zdjęcie autorki na okładce, Krzysztof Miller s. 52, 79, 189, 254, 292, Sławomir Kamiński s. 81, 110, 230, 330, 353, 397, Sławomir Sierzputowski s. 101, 103, Kuba Atys s. 167, Wojciech Surdziel s. 289, Piotr Molęcki s. 295, Arkadiusz Ścichocki s. 301, Tomasz Wierzejski s. 309, Wojciech Olkuśnik s. 328, 333, 337, 346, Karol Piętek s. 329, Tomasz Stańczak s. 365, Dawid Żuchowicz zdjęcie autorki na okładce, s. 398; Archiwum Krzysztofa Króla: s. 65, 68, 91; East News/Reporter: Associated Press s. 58, W. Pniewski s. 85, Andrzej Iwańczuk s. 149, Stanisław Kowalczuk s. 235, Andrzej Lange s. 236-237; Kurt Baer/Muzeum Powstania Warszawskiego s. 357; materiały prasowe: s. 38, 386; PAP: Jakub Kamiński s. 40, Damazy Kwiatkowski s. 50, 75, Tomasz Gutry s. 64, 138, Teodor Walczak s. 87, 88, Jan Morek s. 93, Wojciech Kryński s. 108, Janusz Mazur s. 178, Adam Urbanek s. 185, 279, 325, Jan Bogacz s. 243, Paweł Supernak s. 373; Waldemar Gorlewski: s. 36, 53, 70, 96, 129, 206, 207, 209, 224, 248, 252, 377, 407; Wikimedia Commons s. 94.

Infografiki: Wawrzyniec Święcicki s. 239, 367.

ul. Czerska 8/10, 00-732 Warszawa

© copyright by Agata Kondzińska & Iwona Szpala, 2020

© copyright by Agora SA, 2020

Wszelkie prawa zastrzeżone

Warszawa 2020

ISBN: 978-83-268-3367-0

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując ją, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo!

Polska Izba Książki

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej

SPIS TREŚCI

KACZYŃSKI, czyli „Nas nie przekonają, że białe jest białe, a czarne jest czarne”

NAJWAŻNIEJSZE POSTACI występujące w książce

KALENDARIUM WYDARZEŃ

ROZDZIAŁ 1., w którym do najważniejszego gabinetu w Polsce wchodzi pewien Austriak, a kiedy z niego wychodzi, już wie, że z Jarosławem Kaczyńskim najlepiej wychodzi się na zdjęciu

ROZDZIAŁ 2., w którym zaczyna się transformacja, a my wędrujemy między Gdańskiem a Warszawą, by obserwować, jak Jarosław Kaczyński przejmuje „Tygodnik Solidarność”. Po raz pierwszy czymś rządzi!

ROZDZIAŁ 3., w którym PZPR przestaje istnieć, a należący do wiodącej siły narodu koncern medialny zostaje przez polityków rozerwany na strzępy. Najlepszy kawałek wpada w ręce Jarosława Kaczyńskiego

ROZDZIAŁ 4., w którym Jarosław Kaczyński staje się ulubionym bohaterem „Expressu Wieczornego”, ale i tak wyborów nie wygrywa, a najpopularniejsza gazeta Polaków spada na dno

ROZDZIAŁ 5., w którym Jarosław Kaczyński obraża się za klamkę

ROZDZIAŁ 6., w którym Jarosław Kaczyński i spółka idą do banku

ROZDZIAŁ 7., w którym Jarosław Kaczyński myśli inaczej niż Europa i próbuje tworzyć „partyjną prasę”

ROZDZIAŁ 8., w którym Fundacja Prasowa „Solidarności” i jej wsparcie dla PC staje się przedmiotem śledztwa, a Jarosław Kaczyński idzie na wojnę ze wszystkimi. I na razie przegrywa

ROZDZIAŁ 9., w którym po wyborczej klęsce Jarosław Kaczyński zwycięsko walczy z kolegami o władzę w Fundacji Prasowej „Solidarności”, a jego bronią zostają biskupi

ROZDZIAŁ 10., w którym Jarosław Kaczyński i spółka korzystają na ustawie kolegi

ROZDZIAŁ 11., w którym Jarosław Kaczyński zawsze wchodzi tylnym wejściem

ROZDZIAŁ 12., w którym Jarosław Kaczyński pije herbatkę u prymasa i zakłada spółkę z partyjnym kolegą

ROZDZIAŁ 13., w którym młody biznesmen postanawia połączyć robienie grubych pieniędzy i politykę. I co z tego wyniknie dla środowiska PC

ROZDZIAŁ 14., w którym Jarosław Kaczyński z kolegami żegnają starą partię i jej długi

ROZDZIAŁ 15., w którym Jarosław Kaczyński i spółka urządzają się w spółce

ROZDZIAŁ 16., w którym Jarosław Kaczyński przemalowuje Nowe Państwo na Instytut im. Lecha Kaczyńskiego, sprowadza uszkodzony sarkofag z Wawelu i ściąga byłego księdza

ROZDZIAŁ 17., w którym Jarosław Kaczyński zrywa z dawnym wizerunkiem

PODZIĘKOWANIA

PRZYPISY

KACZYŃSKI, czyli „Nas nie przekonają, że białe jest białe, a czarne jest czarne”

– Gdybyśmy przyjęli założenia czysto moralne, tobyśmy nigdy niczego nie mieli. Spotykalibyśmy się jak dawniej na Puławskiej w 50 osób, [Porozumienia] Centrum dawno by nie było, a Geremek by tu rządził – wyznał szczerze Jarosław Kaczyński w marcu 1992 roku. Szczerze, bo na spotkaniu partyjnego aktywu Porozumienia Centrum, pierwszej swojej partii. Do tego nie wiedział, że na sali jest dziennikarz „Nowej Europy”, który nagrał i opublikował słowa lidera PC.

Ta książka jest jak tamto nagranie sprzed 28 lat. Agata Kondzińska i Iwona Szpala misternie opisują kolejne pomysły polityczno-biznesowe środowiska prezesa PiS. Negocjacje za zamkniętymi drzwiami, kontakty ze światem postkomunistycznej finansjery, budowanie zawiłej sieci spółek kierowanych przez zaufanych ludzi prezesa PiS. Oraz wewnętrzne wojenki i całkiem poważne wojny – bo naprzeciwko Jarosława Kaczyńskiego zawsze musi stać jakiś wróg.

Autorki nie skupiają się na biografii Kaczyńskiego, ale z rozmachem kreślą portret całego środowiska politycznego prezesa PiS. I po raz pierwszy przedstawiają styl uprawiania polityki oraz prowadzenia biznesu przez obóz, który dziś rządzi Polską.

Nie da się bowiem zrozumieć działań Jarosława Kaczyńskiego od czasu zwycięstwa w wyborach 2015 roku, jeśli nie zna się jego historii z lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Wielu ówczesnych protagonistów i dzisiaj odgrywa ważne role w polskiej polityce, od prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego po Krzysztofa Czabańskiego, szefa Rady Mediów Narodowych, a także byłego posła Prawa i Sprawiedliwości.

Środowisko Porozumienia Centrum po 1989 roku zdobyło nie tylko realną władzę w III RP, ale też realny majątek. Gdy powstałe po upadku komunizmu partie przejmowały tytuły prasowe, ludzie PC kupili bardzo popularny wówczas „Express Wieczorny”, ale także uwłaszczyli się na potężnym majątku w Warszawie – gruntach w dobrych lokalizacjach i kupionych za grosze budynkach. Bo chcieli funkcjonować – i funkcjonowali – tak jak spadkobiercy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (środowisko SLD), Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (PSL) i Stronnictwa Demokratycznego. Dziś została im perła w koronie – spółka Srebrna z działką wartą majątek, na której Kaczyński chciał budować drapacze chmur za 1,2 miliarda złotych.

Prezes PiS lubi tropić układy, ale to właśnie środowisko PC takie układy budowało. Ogromny majątek zdobyło dzięki ustawie, której patronem był minister Glapiński, a uchwalono ją w czasie, gdy Kaczyński był wpływowym szefem kancelarii prezydenta Lecha Wałęsy. Ten wyklinany dziś przez obóz władzy Wałęsa wysłał list – wtedy była to broń atomowa – z poparciem dla pomysłu oddania środowisku PC „Expressu Wieczornego”, a dziennik wychwalał potem prezydenta pod niebiosa.

Gdy Kaczyński wysoko niósł sztandar dekomunizacji, sam walczył z komunistami na swój własny sposób. Jako szef kancelarii Wałęsy zwolnił tylko tych ludzi z ekipy poprzedniego prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego, których uznał za mało przydatnych. Zostawił tych, których chciał wykorzystać do własnych wewnętrznych gierek.

Jedną z takich osób była Barbara Skrzypek, pani Basia, słynna asystentka prezesa z ulicy Nowogrodzkiej, która pracowała wcześniej jako sekretarka u komunistycznego generała Michała Janiszewskiego. To jeden z najbliższych współpracowników generała Jaruzelskiego. I tu ciekawostka – gdy PiS rządził po raz pierwszy w latach 2005-2007, postawił przed sądem osoby odpowiedzialne za wprowadzenie stanu wojennego. Ale bez generała Janiszewskiego, bo kontrolowany przez partię Instytut Pamięci Narodowej uznał, że nie żyje. A ten zmarł dopiero w 2016 roku.

Gdy Kaczyński mówił, że w polityce jest głównie po to, by oczyścić państwo z postkomunistycznych złogów, sam robił z postkomunistami wielkie interesy. By uwłaszczyć się na majątku w Warszawie, potrzebował pieniędzy. Wyłożył je krakowski Bank Przemysłowo-Handlowy, na którego czele stał Janusz Quandt. To rzutki finansista, jeden z głównych księgowych PZPR w jej ostatnim stadium życia, odpowiedzialny między innymi za inwestowanie pieniędzy partii w różne gospodarcze przedsięwzięcia.

To Quandt postanowił, że zapłaci za wynajem pomieszczeń w biurowcu przejmowanym przez środowisko PC z góry, i to za całe 13 lat. Cena też nie była okazyjna.

Czy może więc kogokolwiek dziwić to, że prezes PiS nie ma problemu z forowaniem takich ludzi jak Stanisław Piotrowicz, prokurator stanu wojennego wyróżniony przez władze komunistycznej Polski Brązowym Krzyżem Zasługi w 1984 roku? Były poseł PiS i szef sejmowej komisji sprawiedliwości i praw człowieka jest dziś – dzięki decyzji Kaczyńskiego – członkiem Trybunału Konstytucyjnego.

Na pamiętnym spotkaniu w 1992 roku ówczesny lider PC zdobył się na wyznanie: – Rzeczywiście, była sprzedaż akcji firmom, które są czerwone [postkomunistyczne]. Czy to jest sojusz, czy zdrada? Otóż w Polsce pieniądze są tylko w jednym ręku. Kiedy chcieliśmy stworzyć z Telegrafu wielki tygodnik, to trzeba było sięgnąć po pieniądze, które realnie istnieją.

Zaufani ludzie Kaczyńskiego, tacy jak Maciej Zalewski, prezes wspomnianej spółki Telegraf, nie mieli oporów, by współpracować z Bogusławem Bagsikiem i Andrzejem Gąsiorowskim, właścicielami firmy Art-B i bohaterami jednej z największych afer z początku lat 90. Jak wyliczyła prokuratura, na działalności Art-B skarb państwa stracił około 420 milionów złotych, a Bagsik i Gąsiorowski zdołali uciec z Polski.

Dziwi was upartyjnienie i propaganda wylewająca się z kanałów TVP? Przeczytajcie, co ludzie Kaczyńskiego zrobili z „Expressem Wieczornym”. Niezwykle popularna popołudniówka została przekształcona w narzędzie codziennych przekazów dnia PC i szybko traciła czytelników. Zamiast zmienić profil i zająć się rzetelnym dziennikarstwem, Kaczyński et consortes woleli tytuł sprzedać Szwajcarom. Tak, zagranicznemu kapitałowi. Dlatego dzisiejsze hasła o repolonizacji mediów brzmią w ustach prezesa PiS jak chichot historii.

W repertuarze zostaje jeszcze stała zagrywka: jak cię złapią na gorącym uczynku, krzycz, że to motywowane politycznie prześladowanie. Tak było w przypadku prokuratorskiego śledztwa i procesu w sprawie wyprowadzania pieniędzy na kampanię PC z Fundacji Prasowej „Solidarności”. Na ustalenia śledczych Kaczyński odpowiadał oskarżeniami o zaplanowane ataki ze strony politycznych przeciwników i mitycznego układu dążącego do wyeliminowania go z życia publicznego.

Tak, to słynne przejęzyczenie z exposé z 2006 roku o tym, że: „Nas nie przekonają, że białe jest białe, a czarne jest czarne”, doskonale opisuje nie tylko sposób myślenia, ale i działania Jarosława Kaczyńskiego i jego kompanów w ciągu ostatnich 30 lat.

ROMAN IMIELSKI

NAJWAŻNIEJSZE POSTACI występujące w książce

POLITYCY SPOZA KRĘGU PC I INNI WAŻNI BOHATEROWIE TEJ HISTORII

Tadeusz Mazowiecki – pierwszy niekomunistyczny polski premier po 1989 roku. To jego rząd, decydując o likwidacji partyjnego koncernu RSW, ustalił nowe zasady podziału rynku medialnego.

Krzysztof Król – „jastrząb” z Konfederacji Polski Niepodległej, po okupacji budynków po byłej PZPR wywołuje lawinę zdarzeń, która skończy się podziałem majątku RSW. Spadkobiercą części schedy stanie się powołana przez Jarosława Kaczyńskiego i jego kolegów Fundacja Prasowa „Solidarności”.

Jerzy Drygalski – pierwszy szef komisji likwidacyjnej RSW, do którego pielgrzymowali politycy od prawa do lewa, by zdobyć najcenniejsze aktywa koncernu. Środowisko Kaczyńskiego kupi „Express Wieczorny” i techniczne zaplecze gazety, uwłaszczy się na gruntach, dostanie budynek będący siedzibą popularnej popołudniówki.

Aleksander Hall – minister w kancelarii premiera Tadeusza Mazowieckiego, z którym Kaczyński rozmawiał o przejęciu „Expressu Wieczornego”.

Ludwika Wujec, Michał Boni, Jarosław Szczepański – dziennikarze „Tygodnika Solidarność”, którzy próbowali przekonać Lecha Wałęsę, że nie chcą naczelnego z teczki – Jarosława Kaczyńskiego.

Jan Dworak – miał być redaktorem naczelnym „Tygodnika Solidarność” po Tadeuszu Mazowieckim, ale fotel przypadł Jarosławowi Kaczyńskiemu.

Sławomir Tabkowski – ostatni prezes RSW „Prasa-Książka-Ruch”, którego rewolucja 1989 roku zastała w gabinecie przy Bagateli. Tam za chwilę wprowadzi się Porozumienie Centrum i Jarosław Kaczyński, a czynsz będzie opłacać Fundacja Prasowa „Solidarności”.

Mieczysław F. Rakowski – ostatni premier PRL, który żegnał potęgę PZPR hasłem „Sztandar wyprowadzić!”.

Krzysztof Pusz – minister w kancelarii Lecha Wałęsy, przyjezdny z Gdańska, który nie mógł sobie wybaczyć, że w wyborach prezydenckich naprzeciw siebie stanęli Lech Wałęsa i Tadeusz Mazowiecki.

Marcin Oblicki – następca Zalewskiego w Telegrafie, jego przyjaciel z Grup Politycznych Wola, który wziął 40 miliardów złotych kredytu w banku BPH i sprowadził kłopoty na spółkę oraz środowisko Porozumienia Centrum.

G., K., L. – urzędnicy Urzędu Rejonowego w Warszawie, którzy wydzierżawili Fundacji Prasowej „Solidarności” redakcję „Expressu Wieczornego”. Przy okazji naruszyli prawo. Skończyli na ławie oskarżonych, ale uniknęli wyroku ze względu na niską szkodliwość społeczną czynu.

Krzysztof Łypacewicz – wicewojewoda mazowiecki, z którym Jarosław Kaczyński, minister w kancelarii prezydenta Wałęsy, rozmawiał o dzierżawie biurowca w Alejach Jerozolimskich. Podczas procesu ekipy z urzędu rejonowego zeznał: „Były naciski z Kancelarii Prezydenta, głównie od pana Jarosława Kaczyńskiego”.

JAROSŁAW KACZYŃSKI I JEGO OTOCZENIE

Jarosław Kaczyński – lider PC i PiS, architekt zaplecza gospodarczego obu partii, zasiadał w radach fundacji, zarządach spółek, z czego, co lubi podkreślać, finansowo nic nie ma. Jego ostatnim pomysłem biznesowym była budowa dwóch wież na dawnych gruntach RSW przy Srebrnej w Warszawie.

Tadeusz Kopczyński – kierowca Tadeusza Mazowieckiego, który przesiadł się do samochodu redaktora Jarosława Kaczyńskiego i został z nim na długie lata.

Barbara Skrzypek – była sekretarka generała Janiszewskiego w Urzędzie Rady Ministrów, którą Jarosław Kaczyński zastał w Kancelarii Prezydenta i tak jej zaufał, że do dziś pilnuje jego biura i biznesowej perły tego środowiska – spółki Srebrna.

Sławomir Siwek – minister w kancelarii Lecha Wałęsy, współzałożyciel i do 1993 roku wiceprezes PC. Prezes Fundacji Prasowej „Solidarności”, zdolny gracz biznesowy, który wypadł z polityki, ale tylko na tym zyskał. Kiedyś przyjaciel Jarosława Kaczyńskiego, dziś znajomy z potężnymi wpływami w Kościele, były doradca marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego, przewodniczący Rady Programowej TVP.

Zenon Sułecki – prawa ręka Sławomira Siwka, prezes fundacji Solidarna Wieś, dyrektor Fundacji Prasowej „Solidarności”, który przypadkowo na korytarzu urzędu rejonowego spotyka urzędnika odpowiedzialnego za przyszłą dzierżawę budynku w Alejach Jerozolimskich. Fundacja Prasowa „Solidarności” będzie jedynym chętnym na tę nieruchomość, najpierw ją wynajmie, a potem przejmie.

Jacek Maziarski – jeden z budowniczych Porozumienia Centrum, sprawny organizator pierwszego kongresu PC, który jeździł do Fundacji Prasowej „Solidarności” po pieniądze na partię.

Krzysztof Czabański – stronnik Jarosława Kaczyńskiego z przeszłością w PZPR, razem z Jarosławem Kaczyńskim założyli Fundację Prasową „Solidarności”, a potem siedzieli na ławie oskarżonych za ośmiomiliardową pożyczkę z Fundacji Prasowej „Solidarności” dla PC. Razem z rodziną zarządzał Srebrną Media, jedną ze spółek zaplecza gospodarczego środowiska Jarosława Kaczyńskiego. W 2019 roku bez powodzenia kandydował z list PiS do Sejmu, szef Rady Mediów Narodowych powołanej za rządu PiS.

Maciej Zalewski – działacz opozycyjny, minister w BBN, razem z Jarosławem Kaczyńskim zakładał Telegraf, karierę publiczną skończył z wyrokiem za próby wyłudzenia od szefów Art-B 17 miliardów złotych w gotówce i 40 miliardów złotych w czekach, do czego wykorzystał stanowisko publiczne. Kara – dwa i pół roku więzienia. Oficjalnie jest poza polityką, ale może liczyć na życzliwość dawnych kolegów, spółkę East Link rejestruje przy Nowogrodzkiej, gdzie dziś siedzibę ma PiS.

Stanisław Rojek – skarbnik Porozumienia Centrum, który powiedział prokuratorowi, że Fundacja Prasowa „Solidarności” pożyczyła partii pieniądze na politykę, ale na sali sądowej już o tym nie pamiętał.

Adam Glapiński – wiceprezes PC i gospodarczy ekspert partii, minister w rządach Jana Krzysztofa Bieleckiego i Jana Olszewskiego. Jako minister budownictwa patronował wspólnemu biznesowi Macieja Zalewskiego z Telegrafu i jego włoskich partnerów. Dziś Adam Glapiński jest prezesem Narodowego Banku Polskiego.

Janina Goss – przyjaciółka domu Kaczyńskich, szara eminencja PiS, wielbicielka futer, z posadami na gospodarczym zapleczu PiS. Zasiada w zarządzie spółki Srebrna i Forum, założycielka spółki Geranium, która daje początek „strefie wolnego słowa”, mediów sprzyjających PiS. Gdy do władzy dochodzi PiS, Goss dostaje posady w radach nadzorczych Polskiej Grupy Energetycznej i Banku Ochrony Środowiska.

Jacek Cieślikowski – asystent Jarosława Kaczyńskiego, w partyjnej centrali na stanowisku głównego specjalisty ds. floty i logistyki, koordynator struktur w terenie. Nie tylko wozi prezesa, ale ma stanowiska na gospodarczym zapleczu, jest prezesem spółki Geranium, był ostatnim prezesem Fundacji Prasowej „Solidarności”, jest w zarządzie spółki Srebrna. Dziś radny PiS w Warszawie.

Kazimierz Kujda – wieloletni prezes spółki Srebrna, w przerwach szef Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Admirator Tadeusza Rydzyka. Jego karierę przy Kaczyńskim zakończyła informacja o współpracy z PRL-owskim aparatem bezpieczeństwa. Uczestniczył w spotkaniach, na których Jarosław Kaczyński z austriackim biznesmenem omawiali szczegóły przyszłej inwestycji dwóch wież „K-Towers”.

Wojciech Jasiński – były działacz PZPR, kolega Jarosława Kaczyńskiego ze studiów, zakonnik PC, człowiek z władz Srebrnej, minister skarbu państwa, który umorzył dług PC. Po wygranych przez PiS wyborach został najpierw prezesem strategicznej spółki paliwowej Orlen, a potem szefem jej rady nadzorczej.

Marek Suski – rysownik z „Nowego Państwa”, działacz PC i PiS z Radomskiego, likwidator pierwszej partii Jarosława Kaczyńskiego, do dziś zaufany prezesa PiS. Do niedawna w kancelarii premiera Mateusza Morawieckiego, dziś w prezydium Klubu Parlamentarnego PiS.

Adam Lipiński – jeden z najbardziej zaufanych ludzi Jarosława Kaczyńskiego, likwidator PC, polityk PiS, ważna postać gospodarczego zaplecza, przeszedł przez zarząd i radę nadzorczą Srebrnej, był przez chwilę jej współwłaścicielem, założyciel fundacji Nowe Państwo przekształconej w Instytut im. Lecha Kaczyńskiego, minister w każdym rządzie PiS.

Grzegorz Tomaszewski – powiązany rodzinnie z Kaczyńskim, ma posadę w radzie nadzorczej Srebrnej, pracuje dla spółek z gospodarczego zaplecza w „strefie wolnego słowa”, w które inwestuje spółka Srebrna. Uczestnik rozmów o wielomilionowej inwestycji w centrum Warszawy o roboczej nazwie „K-Towers”.

PRZECIWNICY I TROPICIELE ŚRODOWISKA POROZUMIENIA CENTRUM

Andrzej Kozakiewicz – minister w kancelarii Lecha Wałęsy, przyjezdny z Gdańska, któremu Siwek zaproponował nieformalny biznesowy podział Polski między środowisko Wałęsy a środowisko Kaczyńskiego, tak żeby nikt sobie nie wchodził w drogę.

Jerzy Iwanicki – prokurator, który doprowadzi na ławę oskarżonych Jarosława Kaczyńskiego, Sławomira Siwka, Krzysztofa Czabańskiego za 8 miliardów pożyczki dla Porozumienia Centrum od Fundacji Prasowej „Solidarności”. Od Kaczyńskiego usłyszał, że „to akt walki z opozycją polityczną”.

Hanna Gronkiewicz-Waltz – prezydent Warszawy, która próbowała obalić imperium gospodarcze PC i PiS, odbierając im nieruchomości po RSW. Bezskutecznie.

Zbigniew Nowak – poseł Samoobrony, wieloletni tropiciel „układu Jarosława Kaczyńskiego”, w maju 2005 roku wszedł na mównicę w Sejmie, gdy przemawiał Kaczyński, by zareklamować swój „Raport Nowaka”. To ponad 300 stron gospodarczej historii PC. Próbował nimi zainteresować prokuraturę, która jednak odmówiła wszczęcia postępowania.

Anatol Lawina – działacz opozycyjnego podziemia, po 1989 roku szef inspektorów Najwyższej Izby Kontroli, którzy prześwietlali Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego. Podczas procesu FOZZ wśród beneficjentów instytucji wymienił Porozumienie Centrum. Kaczyńscy odpowiedzieli, że kłamie i nadaje się do leczenia.

Jacek Dubois i Roman Giertych – adwokaci austriackiego biznesmena Geralda Birgfellnera, który doniósł do prokuratury, że Jarosław Kaczyński go oszukał, bo nie zapłacił za jego usługi przy projekcie dwóch wież, największej planowanej inwestycji spółki Srebrna. Skończyło się umorzeniem.

BANKOWCY I INNI LUDZIE SPOZA POLITYKI WAŻNI DLA TEJ HISTORII

Andrzej Gąsiorowski i Bogusław Bagsik – szefowie Art-B, twórcy finansowego oscylatora, za który byli ścigani listami gończymi. Ich zeznania o kontaktach z ministrem Maciejem Zalewskim, który chciał pieniędzy na Telegraf, zaprowadziły polityka PC na ławę oskarżonych.

Janusz Quandt – PRL-owski menedżer i bankowiec, doskonale odnalazł się po 1989 roku na fotelu prezesa Banku Przemysłowo-Handlowego. Dobrodziej środowiska PC. Bank, którym kierował, zainwestował wiele miliardów złotych w Fundację Prasową „Solidarności” i Telegraf.

Grzegorz Żemek – związany z wojskowym wywiadem PRL, dyrektor FOZZ przymierzany na szefa Narodowego Banku Polskiego przez ludzi PC, skazany za defraudację milionów w aferze FOZZ.

Janusz Heathcliff Iwanowski Pineiro – rzutki biznesmen początku lat dziewięćdziesiątych, sponsor UPR, darczyńca PC, skazany za defraudację 2 milionów złotych z kasy FOZZ, jeden z bohaterów filmu Dramat w trzech aktach, w którym opowiadał o finansowaniu PC. Film wyemitowała TVP, skończyło się to skandalem i wieloletnim procesem, który twórcom filmu wytoczyli bracia Kaczyńscy, oskarżając ich o pomówienia.

KIEDYŚ RAZEM Z JAROSŁAWEM KACZYŃSKIM, A POTEM W KONTRZE

Wojciech Hermeliński – prawnik z władz Fundacji Prasowej „Solidarności”, za pierwszych rządów PiS w radzie nadzorczej TVP, sędzia Trybunału Konstytucyjnego, szef Państwowej Komisji Wyborczej. Kiedyś z Kaczyńskim wspólnie jadali kaczkę, dziś krytyk łamania praworządności przez rząd PiS.

Gerald Birgfellner – austriacki biznesmen powiązany rodzinnie z Jarosławem Kaczyńskim, który w dyskrecji przed mediami planował z Jarosławem Kaczyńskim imponujące dwie wieże w Warszawie, a potem oskarżył Kaczyńskiego o oszustwo, bo spółka nie zapłaciła mu za pracę.

Lech Wałęsa – przywódca „Solidarności”, prezydent, który otworzył przed braćmi Kaczyńskimi salony władzy, a potem ich stamtąd wyprosił.

KALENDARIUM WYDARZEŃ

1989

Styczeń

Chwieje się PRL, trwają ostatnie rozmowy władza – opozycja, które doprowadzą do obrad Okrągłego Stołu. Uczestniczy w nich m.in. Lech Kaczyński. Jarosław Kaczyński działa w „Solidarności”, jest sekretarzem Krajowej Komisji Wykonawczej.

Gotowa jest ustawa o Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, który ma się zająć spłatą polskiego zadłużenia. Grzegorz Żemek szykuje się na szefa FOZZ, o czym informuje swoich przełożonych z Wojskowych Służb Informacyjnych.

Luty

Zaczynają się obrady Okrągłego Stołu, przy kluczowym podstoliku ds. reform politycznych siada m.in. Jarosław Kaczyński, jego brat Lech rozmawia o pluralizmie związków zawodowych.

Sejm przyjmuje ustawę o FOZZ.

4 czerwca

Odbywają się częściowo wolne wybory do Sejmu i Senatu, które są najważniejszą konsekwencją obrad Okrągłego Stołu. Jarosław Kaczyński zostaje senatorem z Elbląga z listy Komitetów Obywatelskich.

Lipiec-sierpień

Jarosław Kaczyński jest w zespole „Solidarności”, który negocjuje ze Stronnictwem Demokratycznym i Zjednoczonym Stronnictwem Ludowym powołanie koalicyjnego rządu.

Wrzesień

Tadeusz Mazowiecki, naczelny „Tygodnika Solidarność”, zostaje premierem, jego ludzie szykują ostatni numer pisma, do stanowiska nowego naczelnego przymierza się senator Jarosław Kaczyński. Jako następcę Mazowieckiego wskazał go Lech Wałęsa.

Październik

Działacze Konfederacji Polski Niepodległej okupują gmachy PZPR w całym kraju. Zaczynają się gry dotyczące przyszłości Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”, należącego do PZPR monopolisty na rynku prasy, właściciela największych gazet ukazujących się w PRL.

Jarosław Kaczyński dostaje od Wałęsy nominację na naczelnego „Tygodnika Solidarność”.

Polska ambasada w Paryżu alarmuje o podejrzanych transakcjach prowadzonych przez FOZZ, do instytucji wchodzi skarbówka.

Listopad

RSW próbuje wejść w kapitalizm; gazety i majątek należący do medialnego koncernu próbują przejąć ludzie należący do rozpadającego się aparatu partyjnego.

1990

Styczeń – ostatni zjazd PZPR. Pada hasło „Sztandar wyprowadzić!”, powstaje Socjaldemokracja RP, która uważa się za dziedziczkę majątku PZPR. W Sejmie poseł Jan Łopuszański żąda jednak nacjonalizacji schedy po partii komunistycznej.

Marzec-kwiecień

Zaczyna się likwidacja RSW. Zielone światło daje parlament. Jarosław Kaczyński, Krzysztof Czabański, Maciej Zalewski, Sławomir Siwek, którzy znają się z „Tygodnika Solidarność” i demokratycznej opozycji, zakładają Fundację Prasową „Solidarności”. Jednocześnie w gabinecie naczelnego „Tygodnika Solidarność” planują powołanie Porozumienia Centrum.

Maj

Jarosław Kaczyński ogłasza start Porozumienia Centrum, federacji kilkunastu małych ugrupowań z solidarnościowego klucza, m.in.: Kongresu Liberalno-Demokratycznego, Chrześcijańsko-Demokratycznego Stronnictwa Pracy, części Komitetów Obywatelskich, Grupy Wola. Postsolidarnościowa scena polityczna zaczyna się konfliktować i dzielić. Kaczyński stawia na Wałęsę, widzi go w roli prezydenta RP z politycznym zapleczem w postaci PC.

Maj-czerwiec

Zaczyna się prywatyzacja tytułów należących wcześniej do RSW, wymiana naczelnych. Dziennikarze zawiązują spółdzielnie, by starać się o przejęcie tytułów, w których pracują. Decyduje o tym komisja likwidacyjna.

UOP i NIK zaczynają się interesować Funduszem Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, w instytucji od kilku miesięcy pracuje likwidator.

Wrzesień-październik

Aleksander Hall z kancelarii premiera mówi Jarosławowi Kaczyńskiemu, że poprze starania PC o przejęcie „Expressu Wieczornego” – to jeden z topowych tytułów RSW.

Dwóch fundatorów Fundacji Prasowej „Solidarności” – Maciej Zalewski i senator Jarosław Kaczyński – zakłada spółkę Telegraf, która ma działać na rynku mediów.

Zaczyna się współpraca środowiska PC z Bankiem Przemysłowo-Handlowym. Fundacja Prasowa dostaje pierwsze przelewy na pomoc bezrobotnym dziennikarzom.

Grzegorz Żemek, dyrektor Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, traci stanowisko.

Listopad

Pierwsza tura wyborów prezydenckich, główni konkurenci to Lech Wałęsa i Tadeusz Mazowiecki, ale na liście jest też Stanisław Tymiński, biznesmen zza oceanu.

Fundacja Prasowa „Solidarności” wchodzi w nowy biznes – Cargo Modlin. Chce się włączyć w budowę nowoczesnego lotniska pod Warszawą, konkurencji dla Okęcia. Projekt nie wypala.

Grudzień

Wałęsa w drugiej turze wyborów wygrywa z Tymińskim, zostaje prezydentem RP, kancelarię urządza mu Jarosław Kaczyński.

1991

Styczeń

Fundacja Prasowa „Solidarności” kupuje „Express Wieczorny”. Nowym naczelnym zostaje Krzysztof Czabański, zaufany Kaczyńskiego. Część załogi nie chce, by popołudniówkę wzięła partia polityczna, zakłada więc własny tytuł – „Express”. Później zmieni nazwę na „Super Express” i tak powstanie pierwszy polski tabloid.

Bank Przemysłowo-Handlowy kupuje akcje spółki Telegraf.

Jarosław Kaczyński odbiera nominację od Lecha Wałęsy, zostaje szefem jego kancelarii. Ściąga do niej ludzi z PC; Sławomira Siwka, prezesa Fundacji Prasowej, robi swoim zastępcą.

Adam Glapiński zostaje ministrem budownictwa w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. Przeprowadzi przez Sejm ustawę „lex Glapiński” dającą m.in. możliwość przejmowania państwowych gruntów poza przetargiem. Na przepisach skorzysta Fundacja Prasowa „Solidarności”.

Luty

Do prezydenckiej ekipy dołącza Maciej Zalewski, kolejny fundator Fundacji Prasowej „Solidarności”. Zostaje zastępcą szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego i prezydenckiego ministra Lecha Kaczyńskiego.

Jarosław Kaczyński odchodzi z Telegrafu.

Marzec

Zaczynają się debaty o pierwszych całkiem wolnych wyborach, które miałyby wyłonić w pełni demokratyczny Sejm.

Maciej Zalewski zostaje zastępcą Lecha Kaczyńskiego w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego.

PC startuje z partyjną gazetą – „Tygodnikiem Politycznym Centrum”, z federacji staje się partią. Prezesem jest Jarosław Kaczyński wybrany na kongresie przez delegatów z całej Polski. Za hotele gości zjazdu płaci Fundacja Prasowa „Solidarności”. Za wynajęcie auli Politechniki Warszawskiej – Janusz Heathcliff Iwanowski Pineiro, młody biznesmen z Warszawy.

Bank Przemysłowo-Handlowy wynajmuje na kilkanaście lat parter biurowca w Alejach Jerozolimskich 125/127, gdzie redakcję ma „Express Wieczorny”. Czynsz płaci fundacji – za wszystkie lata z góry. Pieniądze pójdą na kupno „Expressu Wieczornego” i drukarni przy Nowogrodzkiej – w tym budynku do dziś urzęduje PiS.

Maciej Zalewski rezygnuje z Telegrafu. W spółce zastępuje go kolega Marcin Oblicki.

W polskiej ambasadzie w Kolonii jeden z pośredników FOZZ wynajętych do skupowania polskich długów składa zawiadomienie o nieprawidłowościach w Funduszu. Sprawą zajmie się prokuratura.

Marzec-kwiecień

Porozumienie Centrum szuka kandydata na wiceprezesa Narodowego Banku Polskiego, pada nazwisko Grzegorza Żemka, byłego szefa FOZZ. W 2002 roku Grzegorz Wójtowicz, wówczas prezes NBP, zezna tak na procesie Kaczyńscy kontra TVP.

Maj

Fundacja Prasowa „Solidarności” pożycza Porozumieniu Centrum 8 miliardów złotych. Fundację i partię reprezentują ci sami ludzie: Jarosław Kaczyński, Sławomir Siwek, Krzysztof Czabański.

Czerwiec

Prezes Telegrafu Marcin Oblicki idzie po 40 miliardów kredytu do Banku Przemysłowo-Handlowego w Warszawie. Maciej Zalewski spotyka się z szefami Art-B – Bogusławem Bagsikiem i Andrzejem Gąsiorowskim.

Lipiec

„Kurier Polski” wyciąga na światło dzienne „Telegrafgate”. Opisuje działalność spółki, którą założyli najważniejsi politycy PC. Zarzuca, że najważniejsi politycy z Kancelarii Prezydenta wikłają się w biznesy. Ci odpowiadają, że to prowokacja służb, a prowadzenie spółki przez polityków nie jest niczym nadzwyczajnym.

Fundacja Prasowa „Solidarności” wprowadza się do kamienicy przy ul. Bagatela w Warszawie. Wcześniej były tam biura koncernu RSW. Na 360 metrach urzęduje tu również partia Jarosława Kaczyńskiego.

Sierpień

Urząd Ochrony Państwa wchodzi do biur spółki Art-B. Bagsik i Gąsiorowski uciekają z Polski.

Powstaje spółka Inter-Poligrafia. Fundacja Prasowa jest jej głównym akcjonariuszem.

Zatrzymanie Grzegorza Żemka, byłego dyrektora Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego.

Sierpień-wrzesień-październik

Kampania wyborcza. „Express Wieczorny” promuje Porozumienie Centrum.

8 miliardów pożyczki z Fundacji Prasowej „Solidarności” płynie na konta partii Jarosława Kaczyńskiego.

Krzysztof Kowalewski, ojczym Cliffa Pineiry, dostaje od PC propozycję, by robić partii kampanię. Aktor odmawia.

27 października

Wybory. PC wprowadza do Sejmu 44 posłów. To poniżej oczekiwań prezesa Jarosława Kaczyńskiego. Ale mandaty zdobywają jego zaufani ludzie, m.in. Sławomir Siwek i Maciej Zalewski.

Listopad

Jarosław Kaczyński rezygnuje ze stanowiska szefa kancelarii prezydenta Lecha Wałęsy, ich drogi polityczne się rozchodzą. Od teraz są wrogami.

Grudzień

Premierem zostaje Jan Olszewski. Wiceprezes PC Adam Glapiński zostaje szefem Ministerstwa Współpracy Gospodarczej z Zagranicą.

1992

Luty

Lech Kaczyński zostaje prezesem Najwyższej Izby Kontroli.

Marzec

Bank Przemysłowo-Handlowy kończy wspólne biznesy z Fundacją Prasową „Solidarności”.

W Sejmie Kaczyński ma kłopoty z utrzymaniem jedności klubu PC.

Kwiecień

Bankiem Przemysłowo-Handlowym interesuje się prokuratura. Sprawdza przelewy, to prowadzi do Fundacji Prasowej „Solidarności”. Po bankowe kwity w fundacji sięga skarbówka.

Maj

Janusz Korwin-Mikke domaga się ujawnienia z zasobów archiwalnych nazwisk osób zarejestrowanych jako tajni współpracownicy służb, zadanie dostaje minister Antoni Macierewicz.

Czerwiec

Jarosław Kaczyński nadal wspiera mniejszościowy rząd Jana Olszewskiego, ale krytykuje premiera za brak umiejętności politycznych negocjacji. W głosowaniu nad upadkiem rządu Kaczyński i PC stają po stronie Olszewskiego, są za dekomunizacją i ujawnieniem teczek. A Kaczyński mówi, że PC to jedyny klub, w którym nie ma agentów, dlatego są nielubiani.

Sierpień

Urząd Ochrony Państwa wchodzi do mieszkania kierownika Urzędu Rejonowego w Warszawie, trwa prokuratorskie śledztwo w sprawie dzierżawy biurowca przy Alejach Jerozolimskich, urzędnicy naruszyli prawo, manipulując terminami ogłoszenia o publicznej ofercie.

Październik

Prokurator ściga posła Zalewskiego za spółkę Telegraf, próbę wyciągnięcia kilkudziesięciu miliardów starych złotych od szefów Art-B i za to, że miał ostrzec biznesmenów przed aresztowaniem, co pozwoliło im uciec. Prokurator wysyła do Sejmu wniosek o uchylenie mu immunitetu.

Grudzień

Zalewski odpowiada na wniosek prokuratora o uchylenie immunitetu. Przyznaje, że zna szefów Art-B, ale żadnych interesów z nimi nie robił, jego działania służyły jedynie bezpieczeństwu państwa. Twierdzi, że jest niewinny.

1993

Styczeń

Kaczyński z Antonim Macierewiczem, Janem Parysem i Adamem Glapińskim maszerują na Belweder pod hasłem: „Polsko, czas na zmiany” i z pytaniem „Kim był Bolek”. Oskarżają prezydenta o współpracę z SB, na manifestacji płonie kukła Lecha Wałęsy, tłum krzyczy „Precz z Wałęsą!”.

Luty

Zaczynają się przesłuchania pracowników Fundacji Prasowej „Solidarności” i PC. Śledztwo dotyczy ośmiomiliardowej pożyczki dla partii (po denominacji to 800 tysięcy złotych).

Prokurator wysyła do sądu pierwszy akt oskarżenia w aferze FOZZ, wśród oskarżonych jest szef Funduszu Grzegorz Żemek.

Marzec

Zalewski dostaje prokuratorskie zarzuty za Telegraf, oddaje mandat poselski z „powodów osobistych”.

Maj

Po upadku rządu Olszewskiego misję tworzenia gabinetu dostaje Waldemar Pawlak. Negocjacje kończą się niepowodzeniem. Premierem zostaje Hanna Suchocka. Dziesięć miesięcy później Sejm przegłosuje wotum nieufności wobec jej rządu. Szykują się przedterminowe wybory.

Czerwiec

O ośmiomiliardową pożyczkę dla PC i śledztwo zaczynają pytać media. Politycy PC mówią, że to polityczna nagonka na środowisko, które walczy z układem.

Lipiec

Fundacja Prasowa „Solidarności” sprzedaje gazetę „Express Wieczorny” szwajcarskiemu inwestorowi. Nadal jest jednak właścicielem biurowca i gruntu w Alejach Jerozolimskich.

Wrzesień

Wybory parlamentarne wygrywa SLD. Porozumienie Centrum poza Sejmem.

Październik

Pierwszy wyrok w sprawie pożyczki dla PC, korzystny dla fundatorów. Zdaniem sądu Kaczyński, Siwek i Czabański nie złamali statutu fundacji, przelewając jej pieniądze do PC. Prokurator pisze apelację.

Końcówka roku

Komisja likwidacyjna uznaje Fundację Prasową „Solidarności” za następcę prawnego koncernu RSW. To pozwala jej na skorzystanie z ustawy Glapińskiego, w której jest przepis, że wszyscy użytkownicy gruntów do 5 grudnia 1990 roku mogą się o nie starać bez przetargu.

1994

Styczeń

Urzędnicy urzędu rejonowego, którzy decydowali o dzierżawie biurowca w Alejach Jerozolimskich, siadają na ławie oskarżonych. Zarzut to antydatowanie publicznego ogłoszenia o możliwości najmu siedziby redakcji „Expressu Wieczornego”.

Ciąg dalszy sprawy ośmiomiliardowej pożyczki od Fundacji Prasowej „Solidarności” dla PC. Po apelacji prokuratury Kaczyński, Siwek i Czabański wracają na ławę oskarżonych.

Maciej Zalewski i Józef Orzeł zakładają spółkę Air Link, siedzibę ma przy Nowogrodzkiej. Pod tym samym adresem Maciej Zalewski rejestruje spółkę East Link.

Maj

Jarosław Kaczyński i jego kompani są zajęci walką o wpływy w Fundacji Prasowej „Solidarności”. Jest tak ostro, że sprawę musi rozstrzygnąć sąd rejestrowy. Rozstrzyga spór na korzyść przeciwników Kaczyńskiego. Ale dochodzi do rozejmu, wracają plany uwłaszczenia na majątku po byłej RSW.

Czerwiec

W Zurychu Interpol zatrzymuje Bogusława Bagsika, współzałożyciela Art-B.

Wrzesień

Sąd utrzymuje poprzedni wyrok w sprawie pożyczki dla PC. Prokurator nie udowodnił winy Kaczyńskiemu i Czabańskiemu. Potwierdza jednak, że Siwek, prezes Fundacji Prasowej „Solidarności”, naruszył prawo, decydując o płaceniu za hotele dla gości kongresu założycielskiego PC. Nie dostaje kary, bo ma dobrą opinię w miejscu zamieszkania.

Grudzień

Pierwszy z serii aktów notarialnych, którymi Fundacja Prasowa „Solidarności” uwłaszczy się na gruntach RSW.

1995

Styczeń

Zapada wyrok w procesie urzędników od dzierżawy biurowca w Alejach Jerozolimskich. Sąd uznaje ich winę, ale unikają wyroku ze względu na niską szkodliwość społeczną czynu.

Powstaje spółka Srebrna, przedsięwzięcie Fundacji Prasowej „Solidarności”, Jarosława Kaczyńskiego i Barbary Czabańskiej, żony Krzysztofa Czabańskiego. Ma działać na rynku mediów i zarządzać nieruchomościami.

Luty-marzec

Czołówka Porozumienia Centrum robi politykę poza Sejmem, a zarabia w spółkach utworzonych na majątku Fundacji Prasowej „Solidarności”.

Czerwiec

Lech Kaczyński odwołany z funkcji prezesa Najwyższej Izby Kontroli przed zakończeniem sześcioletniej kadencji.

Lipiec

Prokuratura chce rewizji wyroku w sprawie ośmiomiliardowej pożyczki dla PC.

Powstaje spółka Celsa z Fundacją Prasową „Solidarności” jako głównym udziałowcem. Do jej władz wchodzą bliscy współpracownicy Jarosława Kaczyńskiego. Spółka ma w planach: kampanie reklamowe, poligrafię, transport drogowy, produkcję wyrobów mięsnych, produkcję i sprzedaż mebli. Powstaje spółka Srebrna Media. Żyje z czynszów, ma działać na rynku medialnym.

Październik

Lech Kaczyński jest kandydatem w wyborach prezydenckich, rezygnuje tuż przed pierwszą turą na rzecz Jana Olszewskiego.

1997

Marzec

Powstaje fundacja Solidarna Wieś, fundatorami są Fundacja Prasowa „Solidarności” i jej spółki. We władzach zasiadają: Zenon Sułecki, Sławomir Siwek, abp Roman Andrzejewski.

Powstaje fundacja Nowe Państwo, fundatorami są: Fundacja Prasowa „Solidarności”, Jarosław Kaczyński, Krzysztof Czabański, abp Tadeusz Gocłowski. Fundacja Prasowa „Solidarności” wnosi nieruchomości w Alejach Jerozolimskich i Srebrną. Zarządza nimi spółka Srebrna.

Trwa proces przekazywania majątku Fundacji Prasowej „Solidarności” do nowych spółek i fundacji oraz dzielenia się wpływami między środowiskami Kaczyńskiego i Siwka.

Kwiecień

Jarosław Kaczyński dogaduje się z Marianem Krzaklewskim i mniejszymi partiami prawicy. Budują blok polityczny pod patronatem „Solidarności” – Akcję Wyborczą Solidarność.

Wrzesień

Wybory do Sejmu wygrywa AWS. PC wraca na Wiejską, Jarosław Kaczyński jest posłem, ale mandat zdobywa z puli zarezerwowanej dla Ruchu Odbudowy Polski Jana Olszewskiego.

Październik

Marek Belka, minister finansów w rządzie Włodzimierza Cimoszewicza, chwilę przed oddaniem władzy podpisuje ugodę z SdRP w sprawie spłaty długu partii wobec skarbu państwa. Po latach, gdy rząd PiS umorzy długi Porozumienia Centrum, politycy Kaczyńskiego będą się powoływać na ten przykład.

1998

Maj

Sąd uznaje, że Maciej Zalewski jest niewinny w aferze Telegrafu. Prokuratura składa apelację. Kilka miesięcy później sprawa wraca na wokandę.

Wrzesień

Nowela kodeksu karnego. Artykuł, który posłużył prokuraturze do postawienia zarzutów fundatorom Fundacji Prasowej „Solidarności” w sprawie pożyczki, wypada z obrotu prawnego. Prokurator już nie musi ścigać posła Jarosława Kaczyńskiego.

2000

Maj

Sprawa pożyczki z Fundacji Prasowej „Solidarności” dla PC zostaje ostatecznie zamknięta.

Czerwiec

Lech Kaczyński zostaje ministrem sprawiedliwości w rządzie Jerzego Buzka. Od tej pory Jarosław Kaczyński buduje legendę brata jako nieustępliwego szeryfa, a w wyborach parlamentarnych będzie on ikoną partii walczącej z przestępczością.

2001

Maj

W teatrze Roma kongres założycielski Prawa i Sprawiedliwości, autorem nowego szyldu jest Ludwik Dorn, lokomotywą Lech Kaczyński, którego niedawno zdymisjonował Jerzy Buzek. Partia Jarosława Kaczyńskiego wprowadza się do budynku byłej drukarni RSW przy Nowogrodzkiej, czynsz płaci Air Linkowi.

Czerwiec

PiS rozpoczyna kampanię wyborczą, prezentuje manifest polityczny, zapowiada walkę z przestępczością, wzorem mają być działania byłego ministra sprawiedliwości Lecha Kaczyńskiego.

TVP pokazuje film Dramat w trzech aktach, w którym Janusz Heathcliff Iwanowski Pineiro opowiada o finansowaniu PC ze środków FOZZ. Wybucha skandal, Kaczyńscy składają pozew przeciwko twórcom filmu.

Październik

Wybory do Sejmu. PiS ma 44 posłów, jest w opozycji wobec rządu Leszka Millera.

2002

Czerwiec

Lech Kaczyński ogłasza, że wystartuje na prezydenta Warszawy.

Wrzesień

Jarosław Kaczyński ogłasza PiS „partią naprawy Rzeczypospolitej”, wzywa działaczy do walki o prawdę, prawo i sprawiedliwość; ogłasza, że bój o samorząd to mogą być najważniejsze wybory w III RP.

Październik

Lech Kaczyński wygrywa pierwsze bezpośrednie wybory prezydenckie w Warszawie. Od tej pory miastem rządzi ekipa PiS.

Grudzień

Sąd uznaje winę Macieja Zalewskiego w sprawie Telegrafu, skazuje go na karę trzech i pół roku więzienia, po apelacji obniża wyrok o rok.

2003

Maj

Anatol Lawina, który w czasach swojej pracy w NIK nadzorował kontrolę w FOZZ, mówi na sali sądowej, że wśród beneficjentów Funduszu było Porozumienie Centrum.

2004

Spółka Inter-Poligrafia, której właścicielem była Fundacja Prasowa „Solidarności”, zostaje zlikwidowana, bo od kilku lat jest niedochodowym szyldem. Całą jej działalność przejęły spółki i fundacje z dawnego zaplecza gospodarczego PC.

Kwiecień

Ugoda między TVP a braćmi Kaczyńskimi po emisji Dramatu w trzech aktach: Zarząd Telewizji Polskiej SA przeprasza za emisję filmu „zawierającego nieprawdziwe informacje, w tym sugestie, że panowie Jarosław Kaczyński i Lech Kaczyński mieli związek z aferą FOZZ. Zarząd z przykrością stwierdza, że program ten nie spełniał standardów telewizji publicznej i naruszał dobre imię poszkodowanych”.

2005

Marzec

Sąd Najwyższy oddala kasację obrońców Zalewskiego, były poseł PC musi odsiedzieć wyrok za Telegraf.

Sąd nieprawomocnie skazuje bohaterów afery FOZZ, m.in.: Grzegorza Żemka (dziewięć lat), Janinę Chim (sześć lat), Dariusza Przywieczerskiego (dwa i pół roku).

Maj

W Sejmie debata o skróceniu kadencji, na mównicy Jarosław Kaczyński, a obok niego poseł Samoobrony Zbigniew Nowak. Poseł składa zawiadomienie do prokuratury, chce, by ta podważyła uwłaszczenie Fundacji Prasowej „Solidarności” na gruntach po RSW. Prokuratura umorzy postępowanie, prokuratorem generalnym będzie wtedy Zbigniew Ziobro.

Wrzesień

PiS wygrywa wybory parlamentarne, nie dogaduje się z PO, sojuszników znajduje w Lidze Polskich Rodzin i Samoobronie. Premierem jest Kazimierz Marcinkiewicz.

Październik

Lech Kaczyński zostaje prezydentem RP.

2006

Maj

Sławomir Siwek wchodzi do zarządu TVP, musi zrezygnować ze stanowiska prezesa spółki Air Link.

Lipiec

Maciej Zalewski kończy odsiadywanie wyroku za Telegraf przed terminem, za dobre sprawowanie.

Jarosław Kaczyński zostaje premierem.

Listopad

Hanna Gronkiewicz-Waltz wygrywa wybory samorządowe. Do warszawskiego ratusza wchodzi ekipa PO.

2007

Luty

Antoni Macierewicz ogłasza raport z likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych. Wymienia nazwiska Grzegorza Żemka, Jerzego Klemby, byłego oficera WSI i wspólnika biznesowego Cliffa Pineiry, oraz pułkownika Zenona Klameckiego, któremu Żemek raportował o FOZZ. Wszystkich można znaleźć w części raportu dotyczącej inwigilacji prawicy.

Czerwiec

Air Link za 34 miliony złotych sprzedaje biurowiec przy Nowogrodzkiej spółce z kapitałem izraelskim. Nowy właściciel planuje budowę 214-metrowego wieżowca.

Wrzesień-październik

Trwa kampania wyborcza do parlamentu. Prezydent Warszawy składa doniesienie do prokuratury, domaga się unieważnienia aktów notarialnych, którymi w latach dziewięćdziesiątych uwłaszczała się Fundacja Prasowa „Solidarności”. Zawiadomienie składa też Sławomir Siwek. Oskarża prezydent Warszawy Hannę Gronkiewicz-Waltz, że doniosła o przestępstwie, którego nie było.

Lipiec

Po dymisji wicepremiera i ministra rolnictwa Andrzeja Leppera zaczyna się kryzys w rządowej koalicji PiS-Samoobrona-LPR, Jarosław Kaczyński traci większość w parlamencie.

Sierpień

Rada Polityczna PiS podejmuje uchwałę o przedterminowych wyborach.

Październik

PiS przegrywa wybory. Odchodzący minister skarbu Wojciech Jasiński umarza długi Porozumienia Centrum, poprzedniej partii Jarosława Kaczyńskiego, wobec skarbu państwa.

Listopad

Jarosław Kaczyński dymisjonuje swój gabinet w obecności prezydenta Lecha Kaczyńskiego.

Grudzień

Prokuratura odmawia Hannie Gronkiewicz-Waltz wszczęcia śledztwa w sprawie uwłaszczenia Fundacji Prasowej „Solidarności” na majątku RSW. Uzasadnia, że badała już sprawę po doniesieniu posła Nowaka, a prezydent nie dostarczyła nowych dowodów.

2010

Kwiecień

W katastrofie smoleńskiej ginie 96 członków rządowej delegacji lecącej do Katynia, w tym para prezydencka Maria i Lech Kaczyńscy.

Czerwiec

Jarosław Kaczyński przegrywa drugą turę wyborów prezydenckich. Pokonuje go Bronisław Komorowski.

Listopad

Hanna Gronkiewicz-Waltz ponownie zostaje prezydentem Warszawy, wybory wygrywa w pierwszej turze.

Grudzień

Fundacja Nowe Państwo zmienia nazwę na Instytut im. Lecha Kaczyńskiego. Ma zarządzać nieruchomościami i krzewić pamięć o prezydencie Lechu Kaczyńskim.

2011

Kwiecień

Pierwsza rocznica katastrofy smoleńskiej, Antoni Macierewicz tropi autorską teorię o zamachu, tradycją PiS na kolejne lata stają się smoleńskie miesięcznice.

Lipiec

Powstaje spółka Forum, która daje finansowe podwaliny pod „strefę wolnego słowa”, krąg mediów przyjaznych PiS, biznesowo związanych ze spółką Srebrna.

Październik

Wybory parlamentarne wygrywa PO, buduje koalicję z PSL. Premierem zostaje Donald Tusk, Jarosław Kaczyński siedzi w opozycyjnych ławach.

2012

Maj

Fundacja Prasowa „Solidarności” zostaje wykreślona z sądowego rejestru spółek i fundacji. Zaplecze gospodarcze PiS ma się doskonale w spółkach i fundacjach, które powstały na jej majątku.

2013

Październik

PiS popiera referendum w sprawie odwołania prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz. Jarosław Kaczyński osobiście podpisuje wniosek. Ale misja kończy się niepowodzeniem.

2014

Lato

Spółka Srebrna przygotowuje się do inwestycji na działce przy Srebrnej 16, planuje budowę 138-metrowego budynku z 36 kondygnacjami i czterema piętrami podziemnego parkingu. Robocza nazwa: „Srebrny wieżowiec”. Inwestycję kładzie brak planu zagospodarowania przestrzennego i długie negocjacje z samorządem o dopuszczalnej wysokości biurowca.

Listopad

Warszawski samorząd nadal w rękach PO. Jacek Sasin, kandydat PiS, wchodzi wprawdzie do drugiej tury, ale nie jest w stanie pokonać Hanny Gronkiewicz-Waltz.

2015

Maj

Andrzej Duda, kandydat PiS, były urzędnik kancelarii Lecha Kaczyńskiego, wygrywa wybory prezydenckie. Pokonuje Bronisława Komorowskiego z PO.

Październik

PiS po ośmiu latach w opozycji wygrywa wybory, ma samodzielną większość w Sejmie. Premierem zostaje Beata Szydło. Jarosław Kaczyński kieruje polityką z Nowogrodzkiej.

2016

Październik

PiS świętuje 35. rocznicę powołania Jarosława Kaczyńskiego na naczelnego „Tygodnika Solidarność”. Partia nie zaprasza nikogo spoza swojego środowiska.

Grudzień

Austriacki przedsiębiorca Gerald Birgfellner z żoną Karoliną Tomaszewską rozmawia z Jarosławem Kaczyńskim na rodzinnym spotkaniu. Słyszy o projekcie deweloperskim, który mógłby go zainteresować.

2017

Maj-czerwiec

Birgfellner dostaje zaproszenie na Nowogrodzką, do Jarosława Kaczyńskiego. Już w czerwcu spółka Srebrna daje mu pełnomocnictwo, by zajął się przygotowaniami do budowy dwóch wież przy Srebrnej 16. Robocza nazwa projektu: „K-Towers”.

Grudzień

Mateusz Morawiecki zastępuje Beatę Szydło na stanowisku premiera rządu PiS.

2018

Luty

Gerald Birgfellner twierdzi, że wręczył 50 tysięcy złotych w gotówce, kopertę przyjął Jarosław Kaczyński, by przekazać ją księdzu Rafałowi Sawiczowi z rady fundacji Instytut im. Lecha Kaczyńskiego w zamian za podpis, bez którego nie można było rozpocząć inwestycji „K-Towers”. Instytut im. Lecha Kaczyńskiego to główny udziałowiec Srebrnej.

Marzec

Na Nowogrodzką przyjeżdża prezes państwowego Banku Pekao SA Michał Krupiński. Rozmawia z Kaczyńskim i Birgfellnerem o kredytowaniu inwestycji przy Srebrnej.

Czerwiec

Spotkanie Birgfellnera z zarządem Srebrnej. Biznesmen słyszy, że spółka nie zapłaci mu za blisko dwa lata pracy przy projekcie „K-Towers”.

Lipiec

Birgfellner rozmawia z Jarosławem Kaczyńskim. Dowiaduje się, że inwestycja jest ostatecznie zatrzymana. Nie ma wciąż warunków zabudowy pozwalających na postawienie wież, a zbliżają się wybory samorządowe, więc jeśli temat wypłynie, może być niewygodny politycznie dla PiS. Kaczyński doradza, by biznesmen dochodził swoich roszczeń w sądzie.

2019

Styczeń

Adwokaci Birgfellnera zawiadamiają prokuraturę „o możliwości popełnienia przez Jarosława Kaczyńskiego oszustwa”. Prokuratura rozpoczyna postępowanie sprawdzające.

Luty

„Rzeczpospolita” ujawnia, że Kazimierz Kujda, wieloletni prezes Srebrnej, to tajny współpracownik o pseudonimie „Ryszard”, który rozpoczął pracę w 1979 roku. Kujda zaprzecza, ale traci stanowisko w NFOŚ.

W prokuraturze na pierwsze przesłuchanie stawia się austriacki biznesmen Gerald Birgfellner, wzywany jest przez cały miesiąc. Gdy nie może przyjść na jeden z terminów z powodów osobistych, prokurator karze go grzywną kilku tysięcy złotych, co potem uchyli sąd.

Marzec

Trwają przesłuchania Birgfellnera w prokuraturze.

Wrzesień

Rozprawa cywilna w sprawie zwrotu 50 tysięcy złotych dla księdza Sawicza, do sądu nie przychodzą prezes PiS Jarosław Kaczyński ani jego pełnomocnik, w oświadczeniu jest jedynie stwierdzenie, że ugoda nie jest możliwa.

Październik

Tuż przed wyborami parlamentarnymi prokuratura odmawia Birgfellnerowi wszczęcia śledztwa, ale niewielu o tym wie, bo informacja wypłynie dopiero po wyborach.

PiS ponownie wygrywa wybory parlamentarne, Jarosław Kaczyński drugą kadencję zarządza z Nowogrodzkiej.

2020

Luty

Po zażaleniu Birgfellnera warszawski sąd podziela decyzję prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa.

Biurowiec przy Nowogrodzkiej, w którym urzęduje PiS, ma nowego właściciela. Jest nim krakowska sieć hotelowa Q Hotel.

ROZDZIAŁ 1., w którym do najważniejszego gabinetu w Polsce wchodzi pewien Austriak, a kiedy z niego wychodzi, już wie, że z Jarosławem Kaczyńskim najlepiej wychodzi się na zdjęciu

Ulica Nowogrodzka, centrum Warszawy. Stary budynek Państwowych Zakładów Graficznych, gdzie w czasach świetności drukowano m.in. popularną popołudniówkę „Express Wieczorny”. Gazetę i zakłady na początku lat dziewięćdziesiątych przejęło środowisko polityczne Jarosława Kaczyńskiego, a później sprzedało tytuł i przerobiło drukarnię na partyjny biurowiec. Kiedy PiS jest u władzy, to właśnie stąd partia realnie rządzi Polską.

Zarówno w tłustych, jak i w chudych latach do prezesa ustawia się długa kolejka. Na Nowogrodzką regularnie zjeżdżają rządowe limuzyny, bo Kaczyński zwołuje tu ministrów na partyjne narady. W starej drukarni przyjmował chociażby Rexa Tillersona, sekretarza stanu w administracji prezydenta USA Donalda Trumpa. Choć po ponownym przejęciu władzy przez PiS w 2015 roku Nowogrodzka znów zyskała na znaczeniu, to widoczną tego oznaką są jedynie rządowe auta. Z zewnątrz budynek nadal wygląda jak na zdjęciach z lat siedemdziesiątych, kiedy parkowały przed nim duże fiaty i łady.

Wnętrza też są raczej skromne. Centralne miejsce w gabinecie Kaczyńskiego zajmuje masywne, zawalone papierami biurko z komputerem, miniaturowym popiersiem marszałka Józefa Piłsudskiego i zdjęciem brata Lecha ze zwycięskiej kampanii prezydenckiej w 2005 roku. Nad drzwiami wisi krzyż, na ścianie mapa historycznych bitew. Kaczyński, siedząc za biurkiem, ogląda telewizję.

Nowogrodzka 84/86. Dawna drukarnia „Expressu Wieczornego”, którą kupiła Fundacja Prasowa „Solidarności” w latach dziewięćdziesiątych. Jarosław Kaczyński najpierw urządził tu biuro poselskie, a potem centralę partyjną.

Czas umila prezesowi chińska róża w doniczce, ma też sekretarzyk i szafę. To w niej trzyma markowe alkohole dla gości, prezenty, które na Nowogrodzką znoszą działacze i sympatycy. W szafie stoją również nalewki domowej roboty, soki, zioła i słoiki z przetworami.

Jest 27 lipca 2018 roku, leniwy i upalny piątek w środku wakacji. Do gabinetu Kaczyńskiego wchodzą austriacki przedsiębiorca Gerald Birgfellner z żoną Karoliną oraz Grzegorz Tomaszewski. To rodzina.

Karolina, córka Jana Marii Tomaszewskiego, kuzyna bliźniaków Kaczyńskich, z którym spędzali dzieciństwo. Na starych zdjęciach bawią się razem w Indian, strugają patyki i jedzą ciastka. Do Grzegorza Tomaszewskiego wiedzie dłuższy łańcuszek – jest kuzynem Jana Marii. I zaufanym człowiekiem prezesa PiS, pracuje dla spółek powiązanych z partią.

Gerald Birgfellner dołączył do familii przez ślub z Karoliną. Jarosława Kaczyńskiego poznał podczas obiadu u teścia w święta Bożego Narodzenia w 2011 roku. Prezes PiS został mu wówczas przedstawiony jako „wujek”. Chwilę rozmawiali, Kaczyński chwalił austriackie wino, które przyniósł Birgfellner. Polska rodzina mówi o nim Gery.

W lipcowym spotkaniu na Nowogrodzkiej chodzi o czysty biznes. Pół roku później opinia publiczna pozna przebieg tej rozmowy z publikacji „Gazety Wyborczej”.

Tego dnia Kaczyński reprezentuje Srebrną, spółkę z gospodarczego zaplecza środowiska PiS. Kaczyński jest też fundatorem Instytutu im. Lecha Kaczyńskiego, właściciela Srebrnej.

Kapitał spółki to nieruchomość na warszawskiej Woli. Kilka tysięcy metrów w biznesowym centrum stolicy ma potencjał, może przynieść gigantyczne pieniądze. Trzeba jednak coś na tej działce wybudować. Spółka mierzy wysoko, bo w 220-metrowy wieżowiec.

Prezes negocjuje z upoważnienia swojej sekretarki Barbary Skrzypek, która jest również udziałowcem Srebrnej. Tomaszewski zasiada w jej radzie nadzorczej.

Birgfellner ma odpowiadać za przygotowanie wartej 300 milionów euro inwestycji, takie zlecenie dostaje od Srebrnej. To doświadczony gracz w branży, jest menedżerem projektów deweloperskich, budował centra handlowe i biurowce. Zna też polskie realia – pracował we Wrocławiu, gdzie też przygotowywał budowę galerii handlowej. W lipcu mija już ponad rok, jak pracuje dla Srebrnej. Liczy na to, że wieżowiec przyniesienie mu znaczne zyski.

Teraz siedzi na krześle z segregatorami pełnymi dokumentów na kolanach i chce wiedzieć, co dalej z projektem i honorarium. Rachunek nie jest mały – Austriak uważa, że należy mu się 1,3 miliona euro.

Karolina Tomaszewska tłumaczy rozmowę między mężem, który nie zna polskiego, i wujkiem Kaczyńskim, który nie mówi w językach obcych.

– Dobra, kochani, przechodzimy do sprawy, bo ja widzę... – Kaczyńskiemu się trochę spieszy.

Dwie wieże Kaczyńskiego „Srebrna Tower” vel „K-Towers”. Wizualizacja wieżowców, które spółka Srebrna chciała wybudować na działce przy ulicy Srebrnej 16. Kiedyś była tu fabryka kotłów Bormann i Szwede, a potem Zakłady Graficzne RSW. Materiały koncepcyjne austriackiej pracowni HNP architects ZT GmbH publikowane w „Gazecie Wyborczej”.

Birgfellner kładzie na stół segregatory, Tomaszewska przekłada kartki, opowiada, że ma harmonogram prac rozpisany na trzy lata, tu kosztorys, umowy przedwstępne z firmami od inwestycji, wszystko gotowe. Wystarczy podpis.

– Tylko żebyś zobaczył, ile za tym pracy jest i że nie są Gery i firma oszustami – opowiada Tomaszewska, a wszyscy się śmieją.

Ale Jarosław Kaczyński nie ma dla swojego austriackiego partnera dobrych wiadomości: – Doszły nowe elementy, operacja [Jana] Śpiewaka, nowego kandydata na prezydenta [Warszawy w wyborach samorządowych, które odbyły się jesienią 2018 roku]. Postawił zarzuty: partia buduje wieżowiec. Krótko mówiąc, póki [wybory] nie będą rozstrzygnięte, po pierwsze, nie dostaniemy wuzetki [decyzji o warunkach zabudowy, którą wydaje miasto], jak nie wygramy tych wyborów. Po drugie, w tej chwili jest jeszcze do tego atak z jeszcze jednej strony.

Grzegorz Tomaszewski próbuje przekonywać, że można storpedować w mediach opowieść Śpiewaka. Przecież to nie partia stawia wieżowiec.

Kaczyński jest innego zdania. Mówi: – To nie ma żadnego znaczenia w takich kampaniach. Ja jestem w fundacji [chodzi o Instytut im. Lecha Kaczyńskiego, do którego należy Srebrna], zupełnie wystarczy... To to nie ma żadnych szans. To nie do obrony.

Tomaszewski: – Znaczy oficjalnie do obrony, tylko że w medialnym ataku...

Kaczyński: – No ale mi chodzi o medialny atak. To jest polityka.

Grzegorz Tomaszewski, który nie jest kuzynem braci Kaczyńskich, tylko jest kuzynem (bratem stryjecznym) Jana Marii Tomaszewskiego. A Jan Maria Tomaszewski jest kuzynem (bratem ciotecznym) braci Kaczyńskich.

Gdy żona przetłumaczy dialog, Birgfellner bardzo się zdziwi. Bo z jego perspektywy sytuacja się nie zmieniła, Kaczyński wiedział o tym wszystkim od czternastu miesięcy, gdy Austriak przygotowywał inwestycję. Prezes PiS jest innego zdania, mówi, że wcześniej partii aż tak nie atakowano.

Gerald Birgfellner dowiaduje się nie tylko tego, że Kaczyński rezygnuje z planów budowy bliźniaczych wież. Dowiaduje się też, że Srebrna szybko mu nie zapłaci. Prezes PiS proponuje mu „wysunięcie roszczenia o charakterze sądowym”. A więc proces. Na sali sądowej obiecuje zeznać, że praca została wykonana „dla nas, to znaczy dla Srebrnej”.

Srebrna miała odgrywać w całym przedsięwzięciu kluczową rolę, ale wolała pozostać w cieniu. Dlatego Birgfellner kupił dwie spółki o tej samej nazwie – Nuneaton. Pierwsza miała być spółką deweloperską. Druga jej udziałowcem i razem ze Srebrną trzymać całą pulę. By biznesowy mechanizm się rozkręcił, Srebrna musiałaby wnieść 250 tysięcy złotych na start. Oraz działkę. Dopiero tak wyposażony Nuneaton mógłby rozpocząć starania o kredyty.

Ale gdy Kaczyński mówi stop, cała konstrukcja się wali.

Pół roku później Birgfellner zawiadomi prokuraturę, że Jarosław Kaczyński go oszukał.

Dlaczego Jarosław Kaczyński, lider rządzącej partii, prowadził biznesowe negocjacje? Do tego w dawnej drukarni przejętej przez jego środowisko na początku lat dziewięćdziesiątych? W jaki sposób drukarnia zmieniła się w biurowiec partii, a powstająca w niej gazeta została sprzedana Szwajcarom? Kto na tym zarobił? I dlaczego dwadzieścia lat później prezes PiS może decydować o przyszłości działki na Woli, o jednym z najdroższych i najgorętszych dla inwestorów adresów w stolicy Polski?

Ta wielowątkowa historia, równie fascynująca co skomplikowana i pełna zaskakujących zwrotów akcji, zaczyna się od pewnej rozmowy między Lechem Wałęsą i Tadeuszem Mazowieckim.

Jest lato 1989 roku...