CZTERY ŻYWIOŁY SASZY ZAŁUSKIEJ

Tetralogia kryminalna

tom I

Pochłaniacz

POWIETRZE

tom II

Okularnik

ZIEMIA

wkrótce

tom III

Lampiony

OGIEŃ

tom IV

Czerwony pająk

WODA

Projekt okładki: Paweł Panczakiewicz/PANCZAKIEWICZ ART.DESIGN

Redaktor prowadzący: Ewa Orzeszek-Szmytko

Redakcja: Irma Iwaszko

Redakcja techniczna: Karolina Bendykowska

Skład wersji elektronicznej: Robert Fritzkowski

Korekta: Dorota Ring

© by Katarzyna Bonda

All rights reserved

© for this edition by MUZA SA, Warszawa 2015

Fotografie na okładce:

las © Dave Wall/Arcangel Images

kobieta © Kevron 2001/Fotolia

Ta książka jest fikcją literacką.

Ewentualne podobieństwo personaliów, postaci, zdarzeń, okoliczności nie jest zamierzone i może być jedynie przypadkowe. Natomiast niektóre elementy intrygi są prawdziwe i zostały zbudowane na podstawie dokumentów historycznych, akt spraw kryminalnych, Instytutu Pamięci Narodowej bądź zostały mi opowiedziane przez żyjących mieszkańców Podlasia. Poza tym historia opisana w powieści może nieco odbiegać od realiów.

ISBN 978-83-7758-981-6

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

Warszawa 2015

Wydanie I

FRAGMENT

NIE MA CIAŁA, NIE MA ZBRODNI

Pamięci mojej babci Katarzyny,
która została zamordowana w 1946 roku
w pogromie wsi prawosławnych na Podlasiu.

Mojej mamie – Ninie,
która w wieku sześciu lat została sierotą.
W hołdzie za jej hart ducha,
który odziedziczyłam w genach.
Z miłością

Według Empedoklesa zasadę bytu tworzą cztery korzenie wszechrzeczy, nazywane też żywiołami, elementami lub pierwiastkami: powietrze, ziemia, ogień i woda. Elementy te są wieczne, bo „to, co jest”, nie powstaje, nie przemija i jest niezmienne. Z drugiej strony zmienność istnieje, bo nie ma powstawania czegokolwiek, co jest śmiertelne, ani nie jest końcem niszcząca śmierć. Jest tylko mieszanie się i wymiana tego, co pomieszane.

Słynni zaklinacze wężów posługują się właśnie okularnikami. Na oczach widzów straszliwe gady potulnieją, posłuszne magicznej mocy zaklinacza. Rzecz polega czasem na zupełnie prymitywnym chwycie: węże mają pourywane zęby jadowe albo zaszyte pyski. Niekiedy zaklinacz jest uodporniony na działanie jadu przez wielokrotne wprowadzanie do krwi minimalnych jego dawek. Czasami jednak zdarza się, że zaklinacza nie chroni nic, poza mistrzowską znajomością psychiki okularników i wirtuozerią w obchodzeniu się z nimi. Nierzadko fakir, zbyt pewny swoich umiejętności, za pozorną władzę nad wężem płaci cenę najwyższą – własnym życiem.

V.J. Stanek, Wielki atlas zwierząt

Jesteś „tutejszy”, jeśli prochy twoich przodków leżą w tej ziemi.

Spis treści

Prolog

KOLA (2000)

STASZEK (1946)

DUNIA (1957)

PIOTR (1977)

ŁARYSA (1995)

JOWITA (1999)

JAKUB (2000)

DAWID (2014)

Posłowie

Podziękowania

Przypisy

Prolog

Sopot, maj 2014

Kiedy po trzecim sygnale podniósł słuchawkę, nie odezwała się, choć powinna spytać o Zofię.

W tle słyszała odgłos telewizora i śmiech dzieci. Wyobraziła sobie spotkanie rodzinne. Rosół w wazie na stole, domowe ciasto na porcelanowych spodkach. Dzieciaki, nieświadome tego, czym zajmuje się dziadek, który co roku udaje Świętego Mikołaja, robią z mieszkania tor przeszkód. Z głośników huczy Tom i Jerry. Dorośli przekrzykują bohaterów kreskówki. Piją domową nalewkę z gruszek. Służbowa broń, z wyjętym magazynkiem i zapasem dodatkowej amunicji, drzemie w szafie pancernej.

– Zofii nie ma – odezwał się pierwszy. – Zawieźli ją na porodówkę.

Sasza odetchnęła z ulgą. Kiedy odchodziła, jej oficer prowadzący miał już przepracowane czterdzieści jeden lat służby, ale, jak widać, wciąż był na posterunku. Jego pierwszy wnuk przyszedł na świat, kiedy ją werbował. Zauważyła wtedy zdjęcie niemowlaka na pulpicie jego komputera. Marcel, wyjawił z dumą, i dodał: a jego siostra w drodze. Od tamtej pory zwracała się do oficera per „Dziadku”. Pseudo szybko doń przylgnęło i mówili tak wszyscy. Przez lata nie znała jego prawdziwego nazwiska. Do wczoraj. Liczyła, że Dziadek jeszcze tego nie wie. Choć raz miała nad nim przewagę.

– Na porodówkę? – Sasza się uśmiechnęła. Teraz już oficer nie odłoży słuchawki. Jest zbyt ciekaw, czego od niego chce była protegowana. – A co jej jest?

– Nie wiem – mruknął według dawnych instrukcji.

Słyszała teraz świszczący oddech, kaszlnięcie i stuki. Musiał przeprosić gości, wolno przemieszczał się do innego pokoju. Kiedy zamknął drzwi i zapadła cisza, chciała dodać coś na usprawiedliwienie, ale ją uprzedził.

– Książek telefonicznych już nie ma. Na Fejsbuku mnie nie uświadczysz. – Urwał.

– A ty skąd miałeś mój numer, kiedy wkręcałeś mnie w sprawę Igły?

– Aż tak mocna nie jesteś.

– Racja – przyznała. – Ale też mam swoje sposoby.

– Jeszcze dwie sekundy i włączy się nagrywanie – ostrzegł ją. W jego głosie nie było wrogości. Raczej rutyna. – Oboje będziemy mieli kłopoty.

Rozłączyła się. Usiadła na podłodze po turecku. Zapaliła.

Ekran komputera zamigotał i przeszedł w stan uśpienia. Przez chwilę, zanim zamarł, na pulpicie widziała twarz profesora Abramsa. Mieli do omówienia zaległe seminarium. Profesor martwił się jej milczeniem. Od kilku dni próbował złapać ją na Skypie. Napisał jej z dziesięć wiadomości. Pracowała, ale najpierw chciała skończyć ostatni rozdział i omówić z nim całość doktoratu. Obiecała sobie, że jutro z samego rana dorwie go w instytucie. Papieros się kończył. Kiedy wstała, by zgasić go pod kranem, zagrał Jism Tindersticks. Zerknęła na wyświetlacz. Numer zastrzeżony. Odebrała, zanim zaczął się refren.

– Jedno pytanie – rzuciła bez wstępów. Wciąż trzymała w ręku tlący się niedopałek. – Jaka była moja rola w sprawie Igły? I czy Łukasz pracował dla nas? Mam prawo wiedzieć.

– Nigdy cię oszukiwałem – odparł Dziadek. Głos miał spokojny. Mniej chropawy niż ostatnio. Syczenia prawie nie było słychać. Zanim zadzwonił, musiał skorzystać z inhalatora. – Takie miałem rozkazy. Poza tym to dwa pytania.

Nabrała powietrza.

– Łukasz wie?

– Nawet ja nie wiem wszystkiego – zaczął, ale zatrzymał się. – A jeśli chodzi o ciebie? Modliszka diabelska.

Sasza podeszła do lodówki. Nalała sobie zimnego mleka. Upiła łyk. Czekała.

– A więc „Czerwony Pająk” to zasłona dymna?

– Byłem tego prawie pewien, ale po wszystkim, jak wyjechałaś, okazało się, że to nie jest oczywiste. Ciotka Polaka, żona znanego reżysera… Jeden telefon wystarczył. Wiesz, jak to się załatwia. Obstawiam Sońkę, przydupasa Karpa. Dowodził wtedy ekipą sprzątającą. Potem lawina poszła niżej. Dochodzeniowiec zadbał o czyste papiery. Nie miałem nic do gadania.

– Pracował dla nas?

– Miało być jedno.

– Czyli tak – westchnęła. – Więc wrzuciłeś mnie na minę.

– Tak bym tego nie ujął – szybko odbił piłeczkę. – Ale jeśli tak bardzo chcesz wiedzieć, to nie sądzę.

– On dalej to robi.

Sasza przysunęła do siebie tabloid. Z okładki krzyczał żółty tytuł: Bułka strachu. Tekst zilustrowano zdjęciem nieatrakcyjnej kobiety z oczami wytrzeszczonymi na widok monstrualnego hamburgera. Sasza pośpiesznie przerzuciła strony gazety. Na czwartej rozkładówce, w wąskiej szpalcie z kryminałkami, dziś rano przeczytała notkę o zaginięciu Lidki Wrony, studentki turystyki z Tarnowa. Sprawa sprzed trzech lat, dotąd niewyjaśniona. Dla mediów stary kotlet. Nie zasługiwał nawet na trywialny tytuł i zdjęcie. Saszą jednak ta informacja wstrząsnęła. Kiedy była za granicą, nie czytała tabloidów. W „Polityce” o Lidce nie pisali. Dziś z małej notki dowiedziała się, że w dniu zniknięcia dziewczyna zamieściła na swoim profilu portalu społecznościowego artystyczną fotografię. To zdjęcie dziś każdy mógł znaleźć w sieci. Wystarczyło wpisać: „Lidka Wrona, zaginięcie”. Kiedy Sasza to zrobiła, sparaliżowało ją. Natychmiast rozpoznała unikatowy styl przestępcy. Wykonano je z góry. Piękny, malarski kadr, jak wyjęty z albumu „Czerwonego Pająka”. Kontrastowe, wzmocnione w Photoshopie barwy grały tu rolę ważniejszą niż fotografowany obiekt. Lidka leżała w czerwonej sukience, niczym w plamie krwi, na tafli zielonej trawy. Dziennikarz podpisujący się skrótem (PN) informował, że policja wykluczyła ostatni trop. Sprawę umorzono z powodu niewykrycia sprawcy. Wciąż jest rozwojowa, zapewniał rzecznik. Ale dopóki nie pojawią się nowe przesłanki, będzie leżała w Archiwum X, razem z tysiącem innych, nigdy niewyjaśnionych.

– Tego nie wiemy – Dziadek odezwał się po długim milczeniu. – Mogę ci tylko powiedzieć, że Pająk nie działał sam. Nie był to sprawca seksualny ani szaleniec psychopata, jak początkowo sądziliśmy. Tylko ze względu na nagonkę medialną przesiewaliśmy informacje do publikacji. Siatka powiązań sięgała wysoko. Znacznie wyżej niż możesz podejrzewać.

– Polityka?

– Nie tylko. W materiałach operacyjnych zaplątało się kilka znanych gęb biznesu. Dwie partie były umoczone. Tyle że same pionki. Wyślizgnęły się. Nie doszło do oficjalnych zatrzymań. Nic przeciwko dzieciom, jak ze sprawą Centralniaka[1]. Raczej – zawahał się – tak zwana idea wyższa.

– Krew i honor?

– Coś w tym stylu, ale nie oni.

– Więc chodzi o kasę?

– Zawsze chodzi o kasę, skarbie.

Sasza nie bardzo wiedziała, co o tym myśleć. Idea wyższa mogła znaczyć wszystko. Rozumiała, że mimo oficjalnych zapewnień o zamknięciu śledztwa CBŚ nadal ma na tę sprawę oko. Gdyby znaleźli coś nowego, natychmiast wznawiają dochodzenie.

– Weźmiesz mnie do tego?

– Nie mogę – zareagował zbyt gwałtownie. – Nie dlatego, że nie chcę.

– Już nie piję.

– Wiem, Sasza.

Na dźwięk swojego imienia poczuła ukłucie. Zawsze zwracał się do niej, używając służbowej ksywy: Milena vel Calineczka, lub bezosobowo numerem jej odznaki 1189. Zastanawiała się, czy wyjąć asa z rękawa. Ale jeśli Dziadek dowie się, że go zdemaskowała, może się spłoszyć. Wzięła kartkę i zaczęła rysować mandalę z kwiatów. Sama nie wiedziała, kiedy na kartce pojawił się inicjał: K.W.

– Ostatnio musiałem prosić technika, żeby kupił za swoje pieniądze dysk zewnętrzny, na który skopiowaliśmy dane ze sprzętu podejrzanego – mówił tymczasem oficer. – Wiedziałem, że potrzebny nam dupochron, bo jakbyśmy coś znaleźli, klient mógłby się bronić, że go wystawiliśmy. Ale firma nie dała kasy.

– Żenujące. – Sasza nie wierzyła własnym uszom: naprawdę w dwudziestym pierwszym wieku polska policja miała takie problemy?

– To samo im powiedziałem – zgodził się Dziadek. – Stary aż się zapowietrzył. Gdyby coś tam było, usłyszałem, zwróciliby założony wkład. Ale jeśli nie, nie mógłbym tego rozliczyć z budżetowych pieniędzy. Okazało się, że dupa blada. Komputer był czysty. Za to technik ma teraz wolny dysk za kilka stów. Kupiłem mu flaszkę. Żadną tam single malt. Uczciwego łyskacza za dwie paczki. To chyba siódma tego typu akcja w tym roku. Jakby ktoś cały czas był o krok przed nami. Dwa lata roboty na marne. Nie wiem, czy ktoś klienta ostrzegł. Byłem pewien, że jesteśmy w domu. A może to od początku były lewe sanki? Słowem, mam w ręku same pomówienia. I kupę znanych nazwisk, bardzo znanych. Jak się domyślasz, nikt nie puszcza pary z ust. Kilka zatrzymanych drobiazgów, które chciały sypać, nagle kojfnęło w pierdlu. Samobóje oczywiście.

– I wypadki – dodała. – Klasyk.

– Jak widzisz, żadnego argumentu, żeby powiększyć zespół.

– Mogę pracować za darmo – zapewniła. – Chcę robić ten profil.

– Słyszałem, że jesteś niezła, naprawdę – wszedł jej w słowo. – Ale tajemnica służbowa. Zresztą, nie ma ciała. A jak nie ma trupa…

– Ex nihilo nihil fit[2] – dokończyła za niego. – Były już precedensowe procesy skazujące, choć zwłok nie znaleziono.

– Przyjdzie czas. Nie to, że ci nie ufam.

Nie wierzyła mu. Jednak z jakiegoś powodu z nią rozmawiał. Powiedział jej tak dużo. Między informacyjną watą odczytała kontekst i oboje o tym wiedzieli. Zdawała sobie sprawę, że zaryzykował. Czuła, że Dziadek jest w kropce. Może boi się o stanowisko? A może już wie, że wkrótce oddadzą tę sprawę komuś innemu. Na przykład temu, kto ją skutecznie schowa. Ale z jakiegoś powodu wciąż mówił. Przewidywał zapewne, że wkrótce może być mu potrzebna. Wkrótce się spotkają. Czuła to. Nagle przemknęło jej przez głowę, że znaczenie mogło mieć to, że zmienił się premier. Sprawa była priorytetem, kiedy u sterów była ta konkretna partia. To oni dali zlecenie na intensywne prace CBŚ i innych służb. Wtedy nikt nie żałował na dyski zewnętrzne.

– Możesz mi chyba powiedzieć – urwała.

– Już za dużo powiedziałem.

– Doceniam – zapewniła. – Ale muszę wiedzieć. Prywatnie.

– To nie jest prywatna rozmowa. – Nagle zaczęło mu się śpieszyć. Przestraszył się? Byli na wewnętrznym podsłuchu? Z całą pewnością.

– Czy brałeś pod uwagę, że Łukasz Polak jest niewinny?

– Ty powinnaś wiedzieć lepiej. Ja z nim nie spałem przez tydzień. Nie mam z nim dzieci.

Zagryzła wargę.

– Może się myliliśmy?

– Nie wiem.

– A jak sądzisz? – nie odpuszczała. – Mam Karolinę i jeśli posądzono go niesłusznie…

Przerwała. Wrzuciła peta do kosza. Stanęła przed oknem i patrzyła na swoje odbicie jak w lustrze.

– Ta informacja wiele dla mnie znaczy. Zmienia właściwie wszystko. W moim życiu nie, ale to sprawa kluczowa dla mojej córki. Już zaczęła pytać o ojca. Co jej mam mówić? Wiem, że mnie rozumiesz. Sam masz dzieci, wnuki.

– To nie on – wychrypiał. Usłyszała odgłos inhalatora. Serce zaczęło bić jej szybciej. Zdawało się, że trwa to wieki. – W każdym razie nie działał sam. I z pewnością nie on był mózgiem. Ale w jakimś stopniu brał w tym udział. Na mojego nosa wie, kto za tym stoi.

– Stoi? – upewniła się. – To się wciąż dzieje? Miałam rację.

Trawa zielona jak niedojrzałe awokado. Czerwona sukienka. Białe, krągłe piersi Lidki. Rude, kręcone włosy. Martwe oczy. Dziewczyna mogłaby być młodszą siostrą Saszy. Podobieństwo było uderzające. Dlaczego dopiero teraz przyszło jej to do głowy? Hipoteza pewnie zbyt odważna, ale Załuska była przecież profilerką. Musiała wziąć pod uwagę każdą ewentualność. Także tę, że „Czerwony Pająk” porwał ją, bo wpisywała się w profil jego ofiar. To nie mógł być przypadek. Włoski na karku stanęły jej dęba.

Zanim zadzwoniła, wrzuciła jeszcze raz nazwisko zaginionej w wyszukiwarkę grafik Google. Była prawie pewna, że zdjęcie zrobiono po śmierci. Choć nie da się tego udowodnić, dopóki nie znajdą ciała.

– Kto? – rzuciła twardo. – Bo ty wiesz, kto jest prawdziwym „Czerwonym Pająkiem”. Chodzi o dowody. Czy tak?

O dziwo, poczuła ulgę. Jakby ktoś zdjął jej z barków potworny ciężar. Czy jednak mogła zaufać Dziadkowi po tym wszystkim?

– Zapytaj Polaka – wykpił się. – Może zdążysz, zanim go skasują. Nie wiem jak ty, ale ja nie będę po nim płakał.

Rozłączył się. Wybrała numer kontrolnie, ale, tak jak się spodziewała, „abonent był czasowo niedostępny”. Mimo to wstukała go w listę kontaktów pod nazwiskiem: Kajetan Wróblewski – Dziadek.

KOLA
(2000)

Prosiak leżał na metalowym stole racicami do góry. Ryjek miał wykrzywiony, jakby pośmiertnym uśmiechem drwił z rozprutego brzucha. Mikołaj Nesteruk kończył jego wytrzewianie. Strzepnął resztkę flaków do stojącego obok wiadra, przesunął je nogą. Zakręciło się wokół własnej osi, ale nie upadło. Dobrze, otarł pot z czoła rękawem. Nie uśmiechało mu się dodatkowe sprzątanie. I tak żona zmyje mu głowę, że szlachtuje świniaki w garażu, gdzie za każdym razem po wejściu czuje zapach krwi. Taka się delikatna zrobiła, odkąd zamieszkali w mieście. Patrzcie ją. Jeść mięso każdy by chciał, ale zabić, oprawić i upiec musi ktoś inny.

Dawniej chłop sam radził sobie ze świnią, królikiem czy sarną. Do zaszlachtowania kury kobiety nie ważyły się wołać gospodarza. Brały ją za łeb i kładły na pieniek. Siekiera w domu zawsze była naostrzona. Tępa znaczyła, że gospodarz zaniedbuje obejście, lenia ma za skórą lub pije w nadmiarze. Ale te czasy dawno minęły. W niektórych domach ludzie nie mieli małego toporka, a nawet porządnego śrubokrętu. Do najdrobniejszej roboty wzywali „złotą rączkę”. Mikołaj krzyczał im wtedy ceny z sufitu.

Kto dziś wie, że przed oprawieniem truchło trzeba zawiesić na haku, by z martwego ciała spłynęła krew. A żeby się nie zmarnowała, zebrać ją co do kropli. Czasami tej juchy było kilka pojemników. Na Podlasiu czerniny się nie robiło. Czarna polewka wciąż znaczyła wypowiedzenie wojny, ale za to kaszanka ze świeżej krwi i kaszy schodziła po świniobiciu jak złoto.

Nie ma już prawdziwych mężczyzn, mruczał pod nosem Mikołaj. Zresztą, kto brałby się dziś do rzeźniczej roboty, skoro „ekologiczny prosiak bankietowy” z pobliskich zakładów mięsnych (cztery kilogramy – mały, sześć czterdzieści – duży), zapakowany próżniowo w folię i z kolorową instrukcją obsługi, kosztuje tyle samo co żywiec, a z żywca wnętrzności samemu trzeba wyjąć. Ale Mikołaj był pewien, że nawet jeśli firma gwarantuje bezkonkurencyjność znakiem towarowym i walorami estetycznymi oraz smakowymi, to nie to samo co wyhodowana na własnych ziemniakach domowa świnia. Poza tym względy estetyczne Mikołaj miał w żopie.

Za kwadrans zacznie świtać. Na razie, w świetle stuwatowej żarówki, trudno było precyzyjnie skończyć robotę. Nie miał pomocnika. Kiedyś świniobicie robiło się we dwóch. Jeden długim, ostro zakończonym prętem wkłuwał się wprost w serce zwierzęcia, drugi podrzynał gardło. Trzy kwiki i było po zawodach. Dobrze wykonany ubój nie przydawał zwierzęciu cierpienia. Śmierć przychodzi błyskawicznie, jeśli rzeźnik zna się na robocie. Mycie, opalanie i obróbkę mięsa przejmowały kobiety. Jeśli trzeba, zwoływały sąsiadki, kumy, dorastające córki. Im szybciej mięso zostało przetworzone, tym smaczniejsze były wyroby. On sam preferował kiełbasę „palcówkę” zalewaną w wiadrze rozgrzanym smalcem. Stała w komórce całą zimę, aż do Wielkanocy. Nigdy nie zieleniała, jak dzisiejsze kupne szynki. Inna sprawa, że nie miała się kiedy popsuć. Znikała z wiadra przy okazji świąt, niedziel i wizyt gości. Każda gospodyni miała swoją recepturę i przekazywała ją córkom, razem z resztą tajemnic domu. Gdzie tam jego córka do takiej roboty. Na widok krwi Mariola stawała sztywno na nogach i trzęsła się jak osika.

Na szczęście ta świnka nie była duża. Mikołaj sam sobie z nią poradził. Nie był tylko pewien, czy zdąży z zamówieniem. Zanim nadzieje prosiaka kaszą gryczaną, słoniną i podrobami, wsadzi mięso do dołu i je zapiecze, minie dobrych kilka godzin. Jak zwykle sam musiał wszystkiego dopilnować. Weselnicy czekali już w wykrochmalonych koszulach. Za chwilę podjedzie specjalny autokar, by zabrać ich do „restaurana”. A on z robotą w pół drogi.

Rozległ się huk.

Mikołaj zamarł, wsłuchał się w ciszę. Szosa była nieopodal. Pewnie opona komuś pękła, pomyślał, i wrócił do pracy. Ale kiedy po chwili usłyszał jeszcze trzy podobne odgłosy, był już pewien, że to wystrzał z broni. Las był zbyt daleko. To nie kłusownik.

Podszedł do wiadra z czystą wodą. Włożył do niego dłonie, opłukał metodycznie. Wyszedł z garażu. Szarówka przed świtem skutecznie ograniczała widoczność. Ruszył na skuśkę, przez pole, do szosy. Rozejrzał się. Pusto. Ale nie tylko on usłyszał ten dźwięk. W kilku domach rozbłysły żarówki. Kiedy zrezygnowany i zły, że traci czas, zawracał, dostrzegł kontur sylwetki. Ktoś biegł na wpół schylony.

– Ratujcie! Ludzie! – zawołał ostatkiem sił. Padł na kolana i już się nie podniósł.

Mikołaj żwawo ruszył w stronę czarnej postaci. Nie był w stanie biec szybciej. Miał już swoje lata.

– Kto woła!? – wychrypiał, z trudem łapiąc oddech. – Co się stało, człowieku?

– Zabili – wydusił z trudem mężczyzna. Podniósł głowę.

– Piecia? – szepnął zszokowany Mikołaj.

Kucnął, rozchylił marynarkę niemłodego już mężczyzny. Ubranie rannego było zbroczone gęstą czerwoną mazią.

– Kto ci to zrobił?

– Nie widziałem – padło w odpowiedzi.

Musiał dostać w brzuch. Krwawił jak zwierzyna po uboju. Kaliber był spory. Broń myśliwska? Strzelba na jelenie albo żubry. Samodziałka? Jedna kula przebiła obojczyk na wylot. Dziura była na dwa palce. Reszta pocisków nadal zapewne tkwiła w ciele. Mikołaj wiedział, co należy robić. W czasie wojny nieraz miał do czynienia z postrzałem. Ściągnął z grzbietu koszulę, porwał ją na strzępy i próbował zatamować sikającą krew, ale nie szło łatwo. Pracował jakiś czas, aż się zgrzał. Pot zalewał mu oczy. Kiedy wstępnie opatrzył ranę, pierwsze promyki słońca różowiły już niebo. Pogoda znów będzie jak drut.

Mikołaj wstał, chciał natychmiast dotrzeć do zabudowań. Wiedział, że w starym młynie jest telefon. By człowiek przeżył, pomoc powinna przybyć natychmiast. Wtedy leżący wyciągnął do niego rękę. Chwycił go rozpaczliwie, zacisnął pięść.

– Ratuj ją, Kola – wyszeptał po białorusku. – Tam jest samochód. Łarysa w nim została. Nieżywa.

Mikołaj podniósł głowę. Rozejrzał się. Na szosie nie było żadnego auta.

Gdańsk, 2014

Tarcza ruszyła z łoskotem, a podmuch powietrza uniósł ją do góry niczym falujący na wietrze latawiec. Sasza chwyciła prawy dolny róg, rozprostowała i policzyła otwory po kulach. Uśmiechnęła się kącikiem ust, ale powstrzymała od komentarza. Nie puściła żadnego strzału. Wszystkie sześć trafień w dolne partie sylwetki. Tak jak zaplanowała. Napastnik unieszkodliwiony, ale nie martwy. Odłożyła rewolwer na blat niewielkiego stolika pokrytego filcem. Wysypała łuski. Musi zapamiętać, by wziąć jedną na szczęście. Nie była na strzelnicy od ośmiu lat. To tak, jakby zaczynać trening od nowa. Choć jazdy na rowerze też się nie zapomina.

– Niezłe skupienie – pochwalił ją instruktor. – To co, glock? Czy od razu kałasznikow?

Kobieta zdjęła okulary. Ściśnięte słuchawkami dźwiękoszczelnymi zauszniki powodowały ból. Nadkomisarz Robert Duchnowski stał przy ścianie pokrytej instrukcjami „jak obezwładnić agresora”. Uśmiechał się z aprobatą. Kciuki miał wsunięte w kieszenie dżinsów. W kraciastej koszuli i kowbojkach wyglądał jak bohater westernu. Całe szczęście, że ściął ten okropny warkocz, pomyślała Załuska. Włosy miał teraz krótkie, zawsze zmierzwione. Choć straciły już całkiem swój naturalny kolor na rzecz szlachetnej stali, wyglądał dużo młodziej, niż kiedy się spotkali przy okazji zabójstwa Igły. Wyciągnął rękę po katalog z wyborem broni. Cmokał znacząco.

– Wolałabym coś do kobiecej dłoni – mruknęła. – Jakąś pszczółkę.

– Beretta? – zaproponował Duch.

– Może być. I spróbuję na dłuższym dystansie.

Odwróciła się, zmierzyła odległość. Stąd ledwie widziała tarczę, a co dopiero jej środek. Okulary powędrowały na nos.

– Nie spodziewałem się innej odpowiedzi – padło zza jej pleców.

Pokręciła głową jak matka rozbrykanego chłopca, która sama nie wie dlaczego, ale pozwala na zabawę własną osobą i bez opamiętania daje się wodzić za nos.

– Tak łatwo cię zadowolić – odcięła się dla porządku.

– Mylisz się, ale skoro nie chcesz się przekonać – Duch zaśmiał się prowokująco.

Instruktor zerkał na nich znad tarczy zniesmaczony.

– Dziesięć metrów to standardowa odległość – pouczył Saszę. Oznaczył pisakiem dotychczasowe trafienia. – Dwadzieścia pięć to dystans olimpijski.

– Skoro klientka nalega – Duch wszedł mu w słowo i nacisnął zielony guzik. Tarcza odjechała pod ścianę. Instruktor ruszył do swojego kantorka.

Na stanowisku obok facet w bojówkach i designerskim T-shircie w stylu vintage destroyed walił raz za razem z kałacha. W kolejce czekał już jego syn. Nie miał więcej niż trzynaście lat. Żona z niebieskimi dredami z włóczki, skąpo odziana, ale nie goła, bo wytatuowana w kolorowe freski, wsłuchiwała się w metaliczną kaskadę spadających na podłogę łusek. Wizyta na strzelnicy nie robiła na niej wrażenia. Pewnie małżonek regularnie zmuszał ją do uczestnictwa w swoim show. Kobieta co chwila wyjmowała błyszczyk i kompulsywnie mazała nim usta. W przerwach wpatrywała się w czubki swoich fioletowych butów na niebotycznym koturnie. Sasza przyglądała się jej jak niecodziennemu zjawisku pogodowemu. Odkleiła się na chwilę od rzeczywistości.

Ocknęła się, kiedy na stoliku leżała już beretta 950 i zestaw naboi w plastikowym pudełku. Przymierzyła niewielki pistolecik do dłoni. Leżał idealnie. Był czarny, lekko wytarty na krawędziach. Śliczny, pomyślała bezwiednie. Przez moment zapragnęła go mieć. Czuła go lepiej niż poprzednie modele. A może to czas spędzony na strzelnicy pozwalał jej wrócić do wspomnień, kiedy to zabawy z bronią były w jej życiu na porządku dziennym. Zawsze była dobra w precyzyjnym strzelaniu. Wolała to niż wielki kaliber i efekciarstwo.

– Dobrze by jej było w twojej kieszeni – Duch trafnie odczytał jej myśli.

Pokręciła głową. Podjęła decyzję. Owszem, wraca do firmy, znów będzie policjantką. Ale tylko po to, by profilować. Zaliczenie strzelnicy jest konieczne jak ważne wyniki szczepień w branży spożywczej. Tak poza tym, nawet służbowo, żadnej broni. Wyłącznie intelekt. Załadowała magazynek, odbezpieczyła. Stanęła szeroko na nogach, wyluzowała górne partie ciała. Unieruchomiła tylko ramiona. Muszka weszła w szczerbinkę.

– Przymierzyłaś się, zabawiłaś. Teraz pokaż, co potrafisz – podjudzał ją Duch. Słyszała go w połowie. Słuchawki dobrze izolowały. – Lewe kółko: trzy gwoździe. I reszta do prawego – polecił.

Nie odpowiedziała, ale przyjęła dane do wiadomości. Już po oddaniu pierwszego strzału czuła, że nie jest dobrze. Leciusieńka beretta uroczo dymiła przy wystrzale, ale była wyjątkowo niestabilna. A im bardziej Sasza się skupiała, tym trudniej było utrzymać cel. Profilerka jak najszybciej chciała mieć ten egzamin za sobą. Wreszcie magazynek był pusty. Oddała strzał kontrolny, odłożyła broń na blat. Tym razem to Duch pierwszy obejrzał wynik.

– Nie jest źle – pocieszył ją. – Bierz karabin i kończymy.

Podeszła i zdziwiła się, bo mimo złego nastawienia puściła tylko dwie kule. Obie trafiły w czoło napastnika. Reszta znalazła się we właściwych miejscach. Tak jak polecił Duch.

– Zabiłam go – westchnęła rozczarowana.

– Gdzie drwa rąbią, wióry lecą. – Robert wzruszył ramionami. – Nie wiedziałem, że jesteś tak dobra.

– Nie strzelałam od lat. – Udawała skromną, choć była z siebie dumna.

– Tego się nie zapomina. Jeśli walkę ma się we krwi. – Rozciągnął usta w uśmiechu. – A ty masz. Tak właśnie podejrzewałem.

– Jak zwykle wszystkowiedzący.

– Jak to duch – dodał cały zadowolony.

Chwyciła kałasznikowa. Magazynek ciężko chodził. Złamała sobie paznokieć, kiedy ładowała ostatnie naboje, ale czuła się już pewnie. Tylko kompletny matoł nie trafi z karabinu do celu – mawiał jej były szef, a Sasza podzielała jego opinię. Początkowo nie kontrolowała odrzutu, szybko się jednak dostosowała. Wiedziała, że po wyjściu ze strzelnicy będzie ją bolał prawy bark. Poszło nadzwyczaj dobrze. Z ulgą zdjęła słuchawki, roztarła skórę za uszami i wrzuciła okulary do torby, nie troszcząc się o szukanie etui.

– Czyli bez nich nic nie widzisz? – droczył się z nią Duch. A ponieważ nie odpowiedziała, przyjął to do wiadomości, jako fakt.

– Daj papierosa – poprosiła, kiedy byli już na zewnątrz. Wypalili po połowie w milczeniu, aż wreszcie Sasza pękła.

– Nieźle poszło! – Szarpnęła nadkomisarza za rękaw koszuli. – Musisz przyznać.

Skrzywił się, choć w oczach grała mu kpina.

– Jeśli tak samo postarasz się w poniedziałek… Mnie tam nie będzie – zaznaczył i zadeptał peta. – Jesteś głodna?

– Bo bez ciebie sobie nie poradzę? – Sasza zmarszczyła czoło na Sokratesa. Zaatakowała: – Ale wstydziłeś się pójść ze mną do chłopaków.

Zakreśliła ramieniem okrąg. Byli na terenie amatorskiej strzelnicy, w samym środku sosnowego zagajnika. Na jednej ze ścian z bali wisiał afisz: „Wesela, komunie, bankiety okolicznościowe. TIP – Tanio i praktycznie”. Najpierw sobie postrzelają, a potem idą na balangę. Albo odwrotnie, przemknęło jej przez głowę.

– Było po drodze – skłamał Duch. – W poniedziałek pokażesz, co umiesz, i nikt nie będzie miał wątpliwości, że jesteś godna etatu w moim zespole.

Teraz już na nią nie patrzył.

– Czyli to nie jest pewne? – Zwietrzyła podstęp i nadęła się jak amstafka. – To po co te wszystkie pisma, raporty, podania? Nie będę się do nikogo łasić.

– Nie wątpię – Duch starał się załagodzić sytuację. – Ale chciałbym to zobaczyć. Jak się łasi Sasza Załuska? To mogłoby być ciekawe.

Roześmiała się. Był pierwszym mężczyzną od dawna, który potrafił ją rozbawić. Zakopali już topór wojenny. Nadal jednak, mimo obopólnej sympatii, ich rozmowy przypominały sztubackie przekomarzanie się. To on namówił ją, by wróciła do firmy. Pokazał, jak wiele w tym zalet. Kiedy go awansowali na szefa kryminalnego, zarezerwował dla niej wakat. Właściwie miała przyjść na jego miejsce. Komendant Waligóra nie robił przeszkód. Cenił ją, a nawet polecał ludziom z innych jednostek. Gdyby nie wspólna propozycja Duchnowskiego i Waligóry, Sasza nie odważyłaby się nawet myśleć o powrocie. Złożyła papiery, trafiła na kurs podstawowy do Piły i szybko napisała raport o tryb indywidualny, który Duch pomógł jej załatwić swoimi kanałami. Pojechała do Piły kilka razy, zaliczyła, raczej w miłych pogawędkach z wykładowcami, wszystkie egzaminy i została absolwentką kursu podstawowego.

Zawsze łatwiej jest odejść, niż wrócić. Odejście to skok na główkę ku wolności. Ciach i załatwione. Powrót oznacza wspinanie się po pionowej skale. W jej przypadku ponowne wykazanie się, udowodnienie, że jest coś warta.

Duch nie byłby sobą, gdyby nie postawił warunku: by zasłużyć na jego miejsce, musiała jeszcze przejść przez to, czego nienawidziła: testy sprawnościowe i strzelnicę. Testy psychologiczne przeszła, rzecz jasna, śpiewająco. Ale tym bardziej czuła brzemię, że nie wolno jej zawieść ich zaufania. Waligóra i Duchnowski za nią poręczyli. Wiedziała to, choć duma nie pozwalała jej przyznać tego głośno. Albo robi się coś dobrze, albo wcale. Taką miała zasadę i tego się trzymała. Życie jednak najdoskonalej weryfikuje nasze oczekiwania. Marzenia marzeniami, ale czasem trzeba zastosować taktyczny odwrót i przegrupować siły. Jeśli coś pójdzie nie tak i nie wezmą jej do firmy, nie będzie rozdzierała szat, zdecydowała.

To, co sobie wyobrażała przed przyjazdem do kraju: komercyjne zlecenia, niepodległość, analizy dla sądu – praktycznie nie wypaliło. Gdyby nie pieniądze, które miała jej rodzina, z trudem wiązałaby koniec z końcem. W Polsce profiler, jeśli nie pracuje w policji, nie jest dopuszczany do poważniejszych śledztw. Trafiały się jej więc zlecenia lepiej lub gorzej płatne, ale to były rzeczy proste, przy których nie wykorzystywała nawet w kilku procentach ogromu swojej wiedzy. Czuła, że się zwija. Traci pasję. Zresztą, tak naprawdę, tęskniła za regularną służbą. Chciała wrócić. Zrozumiała to po sukcesie sprawy Staroniów, jak nazywano w komendzie ostatnie poważne śledztwo, w którym brała udział i dzięki któremu otrzymała szansę powrotu. Nie chodziło tylko o satysfakcję, adrenalinę i fakt, że robiła dokładnie to, do czego była stworzona. Co robiła najlepiej na świecie. Rzecz rozbijała się o spokój.

Sasza miała ochotę stanąć wreszcie twardo na ziemi. Czuć pod stopami podłoże, które jej nie umyka, którego jest pewna, i bez obaw patrzeć w dal. Dała sobie prawo do błędów, bo nikt nie jest doskonały. Musiała jednak odzyskać honor. A to można zrobić tylko w miejscu, gdzie się go straciło.

– Idziemy. – Zgasiła papierosa. – Nie zobaczysz, jak się łaszę. Nigdy.

– Nigdy to ja nie będę bogaty.

– Wystarczy, że ja jestem – odparła. – I co mi z tego?

Duch zaparkował na zakazie, a przed przednią szybę włożył plakietkę zaświadczającą o niepełnosprawności kierowcy. Sasza przyglądała się temu z niedowierzaniem.

– Nosiłbyś ze sobą chociaż laskę – fuknęła.

– Przecież wziąłem cię ze sobą.

– Nie zamierzam brać udziału w twoich wygłupach – odparowała. – W końcu cię dorwą.

– Już bierzesz. – W odpowiedzi wcisnął jej do rąk legitymację sympatyka CBŚ o numerze 0184/2013. Patrzyła na kawałek plastiku szczerze rozbawiona. Dokument był całkowicie fikcyjny. Sasza nie należała do żadnej organizacji. Po powrocie do Polski nie zapisała się nawet do Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego.

– Skąd miałeś moje zdjęcie?

– Jesteś w bazie sygnalitycznej – skłamał.

– Mam nadzieję, że w tej samej bazie jest też twoje DNA.

– Nawet w kilku wersjach.

Roześmiała się i patrzyła mu w oczy dotąd, aż zdecydował się odpowiedzieć szczerze.

– No przecież z dokumentów, które złożyłaś. Dałem sekretarce do zeskanowania i kazałem wyrobić. To nie jest nielegalne. Poniekąd.

– Poniekąd dziękuję. – Wrzuciła plakietkę do torby. – Przyda się do parkowania przed komendą.

Stanęli na przejściu. Ruch był słaby, więc Sasza chciała przebiec na czerwonym, ale Duch chwycił ją za ramię i zmusił, by wzorowo zaczekała na zmianę świateł.

– Jednak obywatel praworządny – kpiła. – Nie wierzę.

– Jakieś zasady trzeba mieć.

– Na przykład jedną.

– Jedną mam. Jestem niepoprawnym monogamistą.

Rozbłysło zielone.

Była sobota, dzień odwiedzin, więc przed bramą gdańskiego aresztu na Kurkowej kłębiła się masa kobiet z pakunkami owiązanymi regulaminowym sznurkiem i odświętnie ubranych dzieci. Sasza i Duch mieli tam dziś do załatwienia dwie sprawy. Każde swoją. Duchnowski szedł do informatora na oddział męski, Załuska – na kobiecy. Tydzień temu przywieziono do Gdańska Marzenę Koźmińską, ps. „Osa”, jedną z najsłynniejszych polskich zabójczyń. Sasza chciała skorzystać z okazji i jeszcze raz pomówić ze skazaną. Kiedy Koźmińska była na Zamku, jak nazywano grudziądzką fortecę, trzykrotnie odmówiła profilerce wywiadu psychologicznego. Teraz miała zeznawać w procesie byłego wspólnika. Sasza przewidywała, że jest rozbita, bo Rafał Gromek, ps. „Elektryk z Wąbrzeźna” wychodzi już na przepustki, a wkrótce czeka go wokanda przed sądem penitencjarnym. Wyglądało na to, że Elektryk ma szansę na zwolnienie warunkowe. Ożenił się w więzieniu, spłodził nawet dziecko. Miał do kogo wracać, a czekająca za bramą rodzina przydawała mu wiele punktów do pozytywnej prognozy kryminologicznej.

Marzena nie ma widoków nawet na przeniesienie na oddział otwarty. Wciąż uchodziła za jedną z groźniejszych polskich więźniarek. Sasza zamierzała wykorzystać ten fakt i namówić przestępczynię do udziału w jej projekcie badawczym. Doktorat Załuskiej był już prawie skończony. Profesor Tom Abrams nie krył zadowolenia z wyników jej badań, ale gdyby dorzuciła do tego miodu jeszcze sprawę, mogliby liczyć na grant. Sasza uwielbiała być najlepsza.

Wprowadzono ich do śluzy, pomieszczenia monitorowanego przez kamery, do którego wpuszczano maksymalnie trzy osoby. Oczekujący bliscy skazanych wykrzykiwali przekleństwa, kiedy Sasza i Duch przeciskali się bez kolejki.

Teraz siedzieli na plastikowych siedzeniach bez oparć, w milczeniu czekając, aż zajmie się nimi strażnik. Duch strzelił z kostek dłoni, choć wiedział, że Załuską przyprawia to o dreszcz obrzydzenia. Dała się jednak sprowokować i odwróciła ku niemu głowę. Nadkomisarz patrzył na nią z uniesioną brwią. Nie była w stanie wyczytać z jego twarzy, co knuje.

– Co? – odezwała się gburowato.

Pochylił głowę. Dźgnęła go więc łokciem w bok. Udał, że go okrutnie skrzywdziła.

– Gadaj.

– Jesteś głodna?

– Już pytałeś. – Wzruszyła ramionami. – Jeszcze nie wiem. A co?

– Może skoczymy potem na pizzę – zaczął i urwał. – Czy coś?

– Czy coś? – Przekrzywiła głowę rozbawiona. – Łasisz się?

– No. – Rozpromienił się. – I jak ci się to podoba?

Przełknęła ślinę, zamrugała powiekami i poczuła, że się rumieni. Zaskoczyło ją to. Zupełnie tego nie kontrolowała.

– Jak tylko się stąd wydostanę, muszę wyjechać z miasta – szepnęła. – Chcę zamknąć, wyczyścić pewne sprawy, zanim wejdę na ostro w robotę. Muszę to załatwić teraz. Właściwie jutro o dziesiątej.

– O dziesiątej? – powtórzył Duch. Z trudem ukrywał zawód. – Ja jutro o dziesiątej nie ruszam się z wyrka. Zamierzam pierwszy raz od miesiąca wyspać się porządnie. Mam wygodne łóżko, ale roboty tyle, że głównie zezowaty kocur je użytkuje. Oczywiście niezgodnie z przeznaczeniem. Nie licząc obsikiwania.

Tym razem nie udało mu się jej rozśmieszyć.

– Karolina pojechała z babcią na Kretę – ciągnęła Sasza. – Codziennie wysyłają mi zdjęcia. Dobrze się bawią. Chcę domknąć drzwi. Teraz albo nigdy.

Duch bawił się kluczykami do auta. Widziała, że zmarkotniał. Niesłusznie zinterpretował jej odpowiedź jako kolejnego kosza.

– To sprawa osobista – podjęła wątek. – Dziś w nocy powinnam dojechać na drugi koniec Polski. Hajnówka, na skraju Puszczy Białowieskiej. Osiem godzin jazdy jak nic. Tak w każdym razie mówi mój GPS. Potrzebuję dwóch dni i wracam. A po tym cholernym egzaminie chętnie. Może. Ale bez łóżka.

Patrzyli na siebie w milczeniu, a potem jednocześnie się uśmiechnęli.

– Znów się nie udało – westchnął Duch, skutecznie udając zawiedzionego, ale oczy mu się śmiały.

– Błyskiem to załatwię – zapewniła.

Duchnowski wyciągnął w jej kierunku dłoń. Spięła się. Starała się uspokoić przyśpieszony oddech. Ale kiedy położył na jej ręku swoją wielką kościstą łapę, poczuła, jak po koniuszki uszu znów oblewa ją rumieniec. Dotknął jej tylko na chwilę i bardzo delikatnie. Kiedy zabrał rękę, zobaczyła wysłużoną berettę, kaliber 9,5 mm, z amatorskiej strzelnicy. Zaniemówiła.

– Nie ukradłem – zachichotał Duch. Sasza zaś pomyślała, że ten szpakowaty czterdziestopięciolatek ma w sobie coś z rozbrykanego chłopca. Kiedyś nie dostrzegała w nim ani odrobiny czaru. Czy aż tak się zmienił? Czy to raczej ona przeszła metamorfozę? – Należała do mojego ojca. Pamiątka rodzinna – wyjaśnił. – Przyniosłem dla ciebie.

– Nie noszę broni – zaprotestowała bez przekonania. – Nie muszę.

Spodziewał się innej reakcji. Był wyraźnie skonfundowany brakiem jej zachwytu.

– Poćwiczysz w tym lesie przed egzaminem. Czy jak?

– Czy jak?

– To prezent – uciął. – Zaległy, gwiazdkowy. Poniekąd.

– A pozwolenie?

– Grzecznie leży w moim biurku. – Puścił do niej oko. – Tylko amunicji nie mam.

– I tak się długo przyzwyczajam. – Ważyła berettę w dłoni, po czym położyła na kolanach i tylko się w nią wpatrywała. – Jak sobie kupiłam zmywarkę, obserwowałam ją dwa tygodnie, zanim włączyłam pierwszy raz. Dobrze, że nie masz amunicji. Nie będę na razie używać.

– Wcale a wcale?

Rozciągnęła usta w uśmiechu i powtórzyła słowa nadkomisarza, naśladując tembr jego głosu:

– Poniekąd wcale.

Wtedy Duchnowski rozwinął drugą dłoń i przesypał do jej kieszeni garść naboi, jakby to były cukierki.

– Żartowałem. Jednak drzemie we mnie kleptoman. – Nachylił się do ucha Saszy. Poczuła jego wodę kolońską, zapach skóry i papierosów. Natychmiast zakręciło jej się w głowie. Z trudem się skupiała. Kiedy mówił, czuła ciepło w okolicy ucha. Prawie jej dotykał. – Ślady zbrodni zatarłem, bez obaw. Nas nie dogoniat.

Sasza wybuchnęła śmiechem i z trudem się powstrzymała, by nie przytulić się całym ciałem do rozłożystego drzewa, jakim w poprzednim wcieleniu musiał być Duch.

– Śliczna – zdołała wydukać.

– Wiem – oświadczył z dumą. – Dlatego pasujecie do siebie.

Teraz oboje byli speszeni. Sasza odsunęła się na bezpieczną odległość, schowała berettę do kieszeni. Odetchnęli z ulgą, kiedy otworzyło się okienko dyżurki i wezwano ich do bramy.

Strażnik wydał im dokumenty, identyfikatory, a chwilę później dołączyła do niego kobieta w mundurze. Przedstawiła się jako major. Niestety, Załuska nie dosłyszała jej nazwiska. Była zbyt skołowana zachowaniem Ducha. Wyraźnie z nią flirtował. Co gorsza, sprawiało jej to przyjemność. Pochyliła głowę i starała się wziąć w garść.

Szefowa wszystkich szefów ochrony damskiego więzienia nogi miała odziane w śnieżnobiałe pończochy, blond włosy ufryzowane jak aktorka grająca Niemkę w serialu komediowym ’Allo ’Allo. Sasza bez trudu wyobraziła ją sobie z pejczem i w lateksie. Zaraz też w myślach ochrzciła ją roboczo Helgą. To imię zresztą idealnie do niej pasowało. Kiedyś musiała wyglądać jak nordycka królowa. Dziś przytyła i z dawnej świetności została jej wyłącznie dyscyplina, którą z namaszczeniem wprowadzała w życie każdej napotkanej istoty. Teraz metodycznie wyjmowała plastikowe pojemniki, które ustawiła na ladzie przed Saszą i Duchem.

– Broń, gaz, telefony komórkowe.

Załuska włożyła do pudełka berettę, a potem ostrożnie przesypała naboje. Duch umieścił w swoim służbowego glocka. Strażnik z oddziału męskiego był mniejszym służbistą, ale może więzień, do którego szedł Duch, nie uchodził za niebezpiecznego, bo Saszy zabrano nawet pilnik do paznokci i plastry. Klawisz Ducha leniwie wskazał kowbojską klamrę paska nadkomisarza, ale o dziwo nie kazał mu nic zdejmować i zaraz zaprosił go do kraty. Tymczasem Helga obejrzała każdy kawałek garderoby Saszy.

Duch znikał już w asyście na oddziale męskim, podczas gdy strażniczka nadal wnikliwie analizowała zawartość podeszwy bikerów Załuskiej.

– Przecież nie mam tu ukrytego scyzoryka – narzekała profilerka, ale posłusznie zdjęła obuwie i położyła na prześwietlarce.

– Tylko się nie spóźnij! – krzyknął Duch na odchodne. – Poniedziałek, godzina ósma. Następna furtka transferowa otwiera się dopiero jesienią. Ale dobrze będzie. Po południu świętujemy powitanie w rodzinie, o ile nie będę żałował, że nie umarłem już w niedzielę, bo Waligóra robi imieniny zaległe sprzed roku, a zapowiedział pół kilo „Ducha Puszczy” i „Wygaszacza Ekranu” na ryło. Obiecałaś.

– To się jeszcze okaże. – Sasza poruszyła palcami u stóp. Stała wciąż na bosaka, a posadzka więzienia nie zachwyciłaby inspektorów sanepidu. Zwróciła się do Helgi i spróbowała zażartować: – Chyba nie udaję się do Hannibala Lectera?

– Właśnie, że tak, moja droga – odparła Helga, nie przerywając systematycznego prześwietlania torby. Zatrzymała obraz, bo zauważyła przedmiot w kształcie szpikulca. Na polecenie strażniczki Sasza wygrzebała breloczek do kluczy. Pokazała. Kobieta prawie wyrwała go profilerce z rąk, obejrzała z każdej strony, jakby mógł być w nim ukryty składany pistolet, po czym umieściła w pudełku depozytowym.

– Alkohol, narkotyki?

Załuska uśmiechnęła się tylko ironicznie. Ale Helga nie umiała czytać emocji z twarzy, bo dalej zachowywała się jak robot. Teraz odpięła pasek od torby. Zakręciła go na przegubach i sprawdziła skuteczność jako narzędzia do duszenia. Sasza usłyszała brzęknięcie sprzączki o plastik. Od tej chwili przestało ją cokolwiek dziwić. Odwiedziła już wszystkie polskie areszty, w których odsiadywały wyroki zabójczynie, ale takiej kontroli nie przeprowadzano nigdzie indziej. Nawet kiedy Helga wyjęła dezodorant, otworzyła, prysnęła dwukrotnie i wykrzywiła twarz, bo zapach jej nie odpowiadał, Sasza wciąż stała bez ruchu i wpatrywała się w oddziałową, jakby codziennie szturmowała fortece.

– A to? – Wskazała na ekranie długi, ostro zakończony przedmiot.

– Zwykły ołówek. Ma złamany grafit, jeśli to panią interesuje.

– Z tym na pewno nie wpuszczę – burknęła Helga.

Ołówek powędrował do depozytu. A razem z nim kolejno: zapalniczka, taśma klejąca, guma do żucia, notes.

– Notes? – nie wytrzymała Załuska. – To chyba już przesada.

Helga wskazała leżące w pudełku przedmioty i wyjaśniła całkiem poważnie:

– Pasek: próba uduszenia współosadzonej. Zapalniczka, dezodorant, taśma klejąca, guma do żucia: zrobiła z tego miotacz ognia. Moja zmienniczka do dziś jest na zwolnieniu. Ołówek, notes: usiłowanie oślepienia.

Rozbawiona Sasza podniosła ołówek i trzymając go na sztorc, pokazała gest ciosu w oczodół.

– Niby tak?

Helga zatemperowała ołówek, roztarła grafit w notesie, otrzepała nadmiar i wykonała gest, jakby wcierała sobie grafit do oka.

– Trzynaście osób, odkąd ją przywieźli – oświadczyła. – Nikt nie chce z nią siedzieć. Tłucze się po celi, pajacuje, a potem nagle atak. Wszystko jedno kto. – Przejechała palcem po gardle.

Uśmiech zastygł na twarzy profilerki.

– Przecież siedzi od lat. Ostatnio nie było na nią skarg. Prawie spotkałam się z nią w Grudziądzu.

Helga tylko wzruszyła ramionami. Na jej twarzy zagościł grymas politowania, który miał być zapewne uśmiechem.

– Wejść z panią?

– Poradzę sobie.

– Dam ją lepiej do sali dla niebezpiecznych – postanowiła Helga.

Zabrała pudełko, ale zmieniła zdanie i zażądała całej torby. Oddała Załuskiej tylko buty. Kiedy Sasza wkładała bikery, rozległ się dźwięk krótkofalówki. Strażniczka natychmiast zgłosiła współrzędne swojego miejsca pobytu.

– Wypadek w szwalni – padło z głośnika. – Oddziałowa P dwa do wyjścia dwadzieścia trzy. Są ranne.

– Doprowadzę gościa i przejmę je tam.

Ruszyły do kraty.

Na końcu długiego, pozbawionego okien korytarza widać było schody, a dalej przejście do kolejnego budynku. Tam się zatrzymały. Słyszały już krzyki hordy nabuzowanych kobiet. Helga wpisała na tablicy przy wejściu kilka numerów. Brama trzasnęła, ale nadal stały w miejscu. Czekały. Nagle tuż pod stopami Saszy spadł z góry niedopałek. Załuska podniosła go i, mimo pełnego potępienia wzroku strażniczki, zgasiła na lamperii. Peta umieściła na parapecie. Kiedy podniosła głowę, u szczytu schodów zobaczyła watahę kobiet. Były w różnym wieku, o różnej urodzie i tuszy. Część obandażowana.

– Są moje królewny – oświadczyła klawiszka z troską.

Sasza obrzuciła więźniarki jednym krótkim spojrzeniem. One zaś wpatrywały się w nią w skupieniu godnym byka szykującego się do ataku na czerwony fragment tkaniny. Jedna z nich, najmłodsza i najładniejsza, gwizdnęła przeciągle. Sygnał został odczytany przez resztę jako zachęta do niemego ataku. I choć niesubordynowana więźniarka natychmiast dostała pałką po plecach, w drugim szeregu rozległ się szyderczy chichot, a z tyłu słychać było pomruki. Na plan pierwszy wystąpiła potężna, rozczochrana i spocona postać, którą z trudem dałoby się zakwalifikować do przedstawicielek płci pięknej. Z powodzeniem wcieliłaby się za to w rolę Rumcajsa i to bez żadnej charakteryzacji. Na ramieniu miała ogromny opatrunek. Rana musiała być świeża. Gaza przesiąkła i po ramieniu aż do łokcia spływała wąska strużka krwi. Kobieta nie zwracała na ten detal uwagi. Zaplotła potężne dłonie na karku. Wywracała białkami oczu. Wreszcie zaczęła wykonywać obsceniczne ruchy biodrami.

– Żanet, nie popisuj się. – Strażniczka przyłożyła jej pałkę do podbródka. – Na nikim nie robi to wrażenia.

Rumcajs potulnie cofnęła się pół kroku. Tymczasem z góry wciąż schodziły kolejne kobiety. Nie mieściły się już na schodach, więc Helga dała im znak, by te z przodu ustawiły się bliżej niej i Załuskiej. Chwilę potem wokół Saszy nie było wolnego miejsca. Więźniarki zapełniły całą śluzę. Profilerka słyszała, jak szepczą między sobą. Inne bez zażenowania wskazywały ją sobie palcem. Tylko te zdominowane, niższe w hierarchii, stały bez ruchu, a na ich apatycznych twarzach nie malowała się żadna myśl.

– Ładna – padło z tylnej partii tłumu. – Weźmy ją sobie na zamek.

Sasza starała się ignorować komentarze, choć nie było to łatwe. Wiedziała, że prowokują ją z nudów, dla czystej rozrywki i tak naprawdę nic do niej nie mają. Ale kiedy po chwili któraś niemal chwyciła ją za krocze, odruchowo uchyliła się gwałtownie, twarz wykrzywił grymas strachu. Gest po to był właśnie zamarkowany, więc zebrał gromki rechot zamiast aplauzu. Zaraz potem tuż obok Załuskiej znów wyrosła kobieta z opatrunkiem.

– Patrz, księżniczko – uśmiechnęła się pojednawczo. Dopiero teraz Sasza zorientowała się, jak była potężna. Musiała mieć niemal dwa metry, bo przewyższała profilerkę o blisko dwie głowy. A potem teatralnie zerwała plaster i odsłoniła świeże samookaleczenie. – Wolnego dać nam nie chciały, suki.

Na ratunek przyszła Załuskiej strażniczka, która prowadziła więźniarki ze szwalni.

– Starczy, Żanet – powiedziała znudzona. – Wracaj do szeregu.

Podeszła do Helgi, podpisała dokument i dalej już białopończocha wyprowadziła stado kobiet na dziedziniec. Loki podrygiwały jej w rytm marszu. Pod jej dowództwem żadna nie ośmieliła się nawet pisnąć. Ale Saszy jeszcze długo wydawało się, że wciąż słyszy ich szepty. Druga strażniczka była milsza, nawet się uśmiechała. Ponownie przeszukała profilerkę i wprowadziła ją do małego pomieszczenia, w połowie przeszklonego jak akwarium.

Po drugiej stronie kubika z pleksi czekała już Marzena Koźmińska, o którą tak bezskutecznie zabiegała dotąd Sasza. Na pierwszy rzut oka nie wyglądała na niebezpieczną. Takie osoby spotyka się w urzędach, na poczcie. Pełno ich w pośredniakach i w alejkach parkowych, kiedy to jednocześnie paląc papierosa i gadając przez telefon, pchają wózki z dziećmi. Trudno było wiarygodnie oszacować jej wiek. Ot, nieco zaniedbana ciocia, babcia, matka. Równie dobrze mogła być każdą z nich. I zapewne była. Szczupła, proporcjonalnie zbudowana szatynka. Z twarzy byłaby podobna do nikogo, gdyby nie lekki zez, który tylko dodawał jej uroku. Na nosie tanie okulary sklejone taśmą przy zauszniku. Włosy obcięte na grzecznego pazia. Schodzone klapki włożone na śnieżnobiałe, choć wytarte na piętach skarpety. Nogawki pomarańczowego uniformu dla niebezpiecznych, podwinięte do kolan, ukazywały chude, białe jak ser i wydepilowane łydki.

Sasza nie poznałaby morderczyni, gdyby spotkała ją na ulicy. W niczym nie przypominała tej blond dresiary, którą zapamiętała ze zdjęć operacyjnych po aresztowaniu za zabójstwo warszawskiego maturzysty. Ale to była ona. Mózg bandy. Osa. Pierwsza i jedyna jak dotąd w Polsce kobieta skazana na dożywocie bez możliwości wyjścia po trzydziestu latach na warunkowe. Jej wykształcenie kończyło się na ośmiu klasach szkoły podstawowej, ale w trakcie badań psychologicznych ujawniono, że iloraz inteligencji Koźmińskiej wynosi 178 IQ. Gdyby się kształciła, bez trudu skończyłaby studia. Była doskonałym strategiem, miała zdolności komunikacyjne i osobowość przywódcy. Zdiagnozowana psychopatka. Typ adroginiczny, których pełno dziś na menedżerskich stanowiskach w korporacjach.

Tyle że Marzena pochodziła z patologii, oswajano ją z agresją od dziecka i innego życia nie znała. Żyła z przestępstw aż do zatrzymania. Nigdy nie dotknęła narzędzia zbrodni. Nie zadała ciosu. Nie uczestniczyła w samym akcie zabójstwa, w torturach zaś brała udział tylko jako widz. Zwykle stała z boku, zawsze czujna. Pilnowała, by mokrą robotę wykonano zgodnie z jej planem. Na wykonawcę zabójstwa typowała mężczyznę, który był jej aktualnym kochankiem lub liczył, że Osa go do siebie dopuści. Jak ich uwodziła ze swoją urodą, a raczej jej brakiem, pozostawało dla wszystkich tajemnicą. Przez lata była zbyt sprytna, by dać się złapać. Operacyjni twierdzili, że na koncie ma wiele przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, choć udowodniono jej tylko jedno. Nigdy się nie przyznała.

– Nie zgadzam się – powiedziała na powitanie Marzena i uśmiechnęła się szeroko do gościa, odsłaniając brak trójki.

Sasza usiadła na przygotowanym taborecie. Nie wiedziała, co zrobić z dłońmi, więc włożyła je do kieszeni kurtki. W tylnej kieszeni dżinsów czuła uwierającą paczkę R1. Wyjęła ją i przełożyła do kieszeni na piersi. Strażniczka zabrała jej zapalniczkę, ale w tym pomieszczeniu i tak panował zakaz palenia. Kamera obserwowała je cały czas.

– Na co? – Załuska nie zamierzała być miła, choć ze zdenerwowania czuła lekkie mrowienie na karku.

Nie przyszła tutaj o nic prosić. Liczyła, że uda jej się rozdrażnić więźniarkę. Wybić ze złudnego spokoju i choć na chwilę zedrzeć maskę Osy. Potem zobaczy, czy nadarzy się okazja do zastosowania innej strategii. Najpierw musiała mieć pewność, że warto kruszyć kopię o taki egzemplarz do badań.

– Na nic się nie zgadzam – padło zza szyby. – Jestem niewinna.

– Więc obie tracimy czas? – Sasza wyjęła ręce z kieszeni. Dostrzegła czarną smugę na nadgarstku. Roztarła ją do czysta i wskazała kubik z kuloodpornej pleksi, który je dzielił. – I dlaczego jesteś w tym czymś?

Marzena butnie uniosła podbródek. Ale gdy się odezwała, Sasza wyczuła kontrolowaną miękkość. Tego typu osoby nie robią nic for free. Profilerka utwierdziła się w przekonaniu, że nie warto spuszczać z tonu. Koźmińska miała do niej interes.

– Badałaś Szymona – oświadczyła więźniarka. – To moja dobra znajoma spod celi.

– Nieźle wypadła.

– Płacisz coś?

Sasza zaprzeczyła.

– Ale kawę i papierosy ci przywiozę. Mogę filmy załatwić, książki. Nie wiem, czego potrzebujesz. Jestem naukowcem.

– Gówno prawda. – Sasza spłoszyła się. – Jesteś gliniarą. Czuję to.

– To ma znaczenie?

Marzena rozsiadła się wygodniej. Rozpięła uniform. Pod spodem miała zielony podkoszulek w haftowane kwiatki z brokatem. Opinał kształtny, wydatny biust. Może to był jej tajny wabik. Dekolt odsłaniał ślad po samookaleczeniu. Rana babrała się, wyglądała odrażająco.

– Ściemniłaś dziewczynom. Trochę są wkurwione. Nie chciały gadać z psami.

– Sytuacja była wtedy inna – zaczęła Sasza, lecz zrezygnowała. Nie czuła się w obowiązku tłumaczyć przed osadzoną.

– Mnie to pasuje.

Koźmińska wyciągnęła z kieszeni zmiętą fotografię i przytknęła ją do szyby. Zdjęcie przedstawiało dwie młode kobiety: ładną i nieładną. Obie szczupłe, opalone, uśmiechnięte. Obejmował je mężczyzna. Na ręku miał złotą omegę lub niezłą jej podróbkę. Przystojny, ale już niemłody. Przed nimi stał ruski szampan Igristoje i kryształowe kieliszki oraz napoczęta makrela na gazecie.

– To ja. – Marzena wskazała brzydulę. Potem przesunęła palec na tę ładniejszą. – A to Monika. Ale wszyscy w robocie znali ją jako Jowitę. Monika Zakrzewska. Amba fatima. Kojarzysz?

Sasza znała akta zabójczyni. Bez trudu domyśliła się, kim jest ślicznotka ze zdjęcia. Pracowała z Marzeną w osiedlowej agencji towarzyskiej na warszawskim Bródnie. Uchodziły za przyjaciółki. Którejś niedzieli dziewczyna wsiadła z dzieckiem do białego mercedesa typu okularnik, który podjechał pod dom jej matki, i zniknęła bez śladu. Po latach, w trakcie śledztwa o zabójstwo maturzysty, sprawa jej zaginięcia wypłynęła ponownie. Jeden ze wspólników Marzeny poszedł na współpracę. Dostał za to krótszy wyrok. Zeznał, jakoby Koźmińska chwaliła się, że zleciła zabicie przyjaciółki, ponieważ ta odbiła jej chłopaka. Ciała Zakrzewskiej nie znaleziono do dziś.

– A ten to kto? – Sasza wskazała tańszą wersję Brosnana ze zdjęcia.

– Nie wiem, jak się nazywa. Ale daję głowę, że wie, kto skasował Monikę. Chcę, żebyś znalazła tego klienta i pozdrowiła go ode mnie.

Zapadła cisza.

– Pracowały nad tą sprawą trzy ekipy – odezwała się po dłuższej chwili Załuska. – Jak mam dokonać tego sama i to po tylu latach?

– Jesteś psem. Ty pomożesz mnie, ja dam ci materiał na Nobla czy co tam rozdają psychiatrom.

Sasza wstała.

– Ten dil nie przejdzie. Poza tym jestem psychologiem. To różnica.

Przez moment na twarzy Marzeny malowało się rozczarowanie. Trwało kilka sekund, zaraz zastąpiła je złość.

– Wiem o rzeczach, o których nie pisnęłam nikomu – prychnęła i uderzyła się po udach. Zaczęła mówić szybko, aż podniosła głos ze zdenerwowania: – Nie miałam wtedy tej foty. Kupiłam ją za ciężkie pieniądze od kogoś z wolności. Pracuję w szwalni. Płacą mi osiemdziesiąt groszy od sztuki. Pensja ledwie starcza na fajki i podpaski. Znaczy pracowałam, dopóki mnie nie wyhuśtali. Teraz pajacuję, bo nie mam nic do stracenia. O siebie się nie martwię. Mogę zdechnąć. I tak nie wyjdę. Ale mam dzieci. One żyją tam, za murami. Stara Zakrzewska, matka Moniki, sekuje je, niszczy. Nie mam na to wpływu. Chcę, żeby odpierdoliła się od moich dzieciaków, bo ja tej kurwy nie zabiłam, choć miałam okazję ścierwo skasować dużo wcześniej.

Sasza podniosła dłoń. Marzena przerwała słowotok. Trwały chwilę w oczekiwaniu.

– Pomogę ci do niego dojść – obiecała konfidencjonalnie zabójczyni.

– Dlaczego ci tak zależy?

– Bo jestem niewinna. – Marzena odzyskała już panowanie nad sobą. Znów była lekceważąca. – Akurat z tym nie mam nic wspólnego. O innych rzeczach możemy pogadać. Ale to nie ja, a mnie skazano za jej uprowadzenie i pobicie.

Sasza ponownie usiadła.

– Przestań bajdurzyć, to może się zgodzę – uśmiechnęła się. – O co chodzi?

Marzena rozważała, czy powiedzieć prawdę, czy dalej strugać praworządną.

– Nie liczę na sprawiedliwość – zdecydowała w końcu. – Chcę tylko, żeby kolo mnie odwiedził. Niech się tylko dowie, że mam fotę i chcę pogadać. Przyjedzie.

Sasza skupiła się. Nie wierzyła własnym uszom. Zdawało się, że Osa zaczyna mówić szczerze.

– Mam być posłańcem?

Osa wzruszyła ramionami.

– To chyba niewiele zachodu w zamian za zwierzenia bestii?

– Obiecanki cacanki – rzuciła Sasza. – Jaką mam pewność, że dasz się zbadać?

– Żadnej – przyznała Osa szczerze. – Z zasady nie podpisuję cyrografów. Ale mogę dać słowo honoru.

Profilerka zaśmiała się pod nosem, co wyraźnie ubodło więźniarkę.

– Nigdy nie obiecywałam niczego, czego nie mogłam spełnić. Mam swój kodeks.

– Nie wątpię – mruknęła Sasza. – Ale jakoś ci nie ufam i nie wierzę. Nie sądzę, by cokolwiek mogło to zmienić.

Marzena nabrała powietrza i zaczęła mówić.

– Słuchaj, kobieto, bo nie będę powtarzać. Ty go nie znajdziesz? Poszukam innego sposobu. Nie jesteś jedyna, która chce wyjąć mi flaki, skraść duszę i na tym zarobić.

– Nie robię tego dla pieniędzy – zaoponowała Sasza.

– Czyżby? – Osa przekrzywiła głowę jak sprytna kotka, która liczy na sardynkę. – A gloria i chwała? Granty? Poklepywanie po pleckach? Nie powiesz mi, że doktorat nie zwiększy twojej pensji, skądkolwiek ją dostajesz. Nie ma w życiu niczego, co czyni wolnym bardziej niż kasa. Tylko ona się liczy. Jak jesteś bogata, możesz być świrem, chamem i mordercą. Mogą ci naskoczyć.

– Czemu więc nie sprzedasz swojej historii? Napisz książkę, zgódź się na film. Są w Polsce wydawcy, którzy nie mają skrupułów. Dadzą ci cwanego dziennikarza, który ma te same poglądy co ty na sprawy finansowe i posłuży za dyktafon. Twoje nazwisko będzie na okładce większe niż jego, ale to mu nie będzie przeszkadzało. Książka momentalnie stanie się bestsellerem. Pamiętaj jednak, że ważny jest sprzedawkowy tytuł. Na przykład: „Krwawa królowa przerywa milczenie”. Znów będziesz sławna – kpiła Załuska.

Marzena jednak nie odczytała ironii. Wzięła wręcz szyderstwo za dobrą radę.

– Być może tak zrobię – powiedziała już łagodniej i zaczęła się zwierzać. – Nie ma tygodnia, żeby telewizory się do mnie nie zgłaszały. Jak dotąd nikt nie dał odpowiedniej kwoty. Napatoczyłaś się, mamy wspólny biznes, to pomyślałam, że dobijemy targu. Cena nie jest wygórowana. Tak sądzę. A to, co mówię, jest prawdą. Kurwa, wolałabym, żeby było inaczej. Nie jest. Wisi mi, kto zaciukał Jowitę i kto za to ostatecznie beknie. Kasy potrzebuję na spłacenie matki Jowity. Spokój można kupić. Można, jeśli ma się hajs. – Zatrzymała się i zmierzyła Saszę spojrzeniem. Skierowała w profilerkę wskazujący palec z krótko obciętym i czyściutkim paznokciem. – Jesteś matką?

Sasza z niechęcią przytaknęła. Wiedziała, że teraz będzie show „na litość”. Wydawało jej się, że jest przygotowana, by odsiać spektakl od prawdy.

– Moja najstarsza córka jest w ciąży. Będę babcią. Jak tylko sąsiedzi się dowiedzieli, robią dzieciakom młyn. Jakby były winne, że to ja je urodziłam. Fakt, miały pecha. Życie to nie hula-hop. Ale nie dam im zniszczyć lajfu, jak pozwoliłam zniszczyć własny.

Saszy momentalnie zrobiło się żal Marzeny. Patrzyła teraz nie na psychopatkę, lecz zrozpaczoną matkę. Zamkniętą w klatce kobietę, która jak dzikie zwierzę atakuje, ponieważ nie doświadczyła nigdy dobroci i po swojemu stara się przetrwać. Koźmińska byłaby doskonałym tematem oddzielnej pracy naukowej. Miała miękkie podbrzusze i Sasza chciałaby się do niego dobrać.

– Przemyślę to – rzuciła.

Marzena pokręciła głową.

– Ty mi nie wierzysz.

– A czego się spodziewałaś? – zaśmiała się Sasza. – Więzienia pełne są niewinnych.

Koźmińska była niezłą aktorką: na jej twarz wypłynął teraz szczery zawód. Kiedy się odezwała, głos jej się łamał.

– Kiedy naprawdę jej nie zabiłam. Proces był poszlakowy. Przybili mi to uprowadzenie na fali procesu maturzysty. Tak, zgarnęłam ją spod domu, ale nie ukatrupiłam. Mimo to nie apelowałam. Nie miałam forsy na adwokata. A teraz już po herbacie.

– Oczekujesz niemożliwego. – Sasza rozpięła kurtkę. Papierosy upadły na podłogę. Złapała spojrzenie Koźmińskiej, która pożerała je wzrokiem. Sasza wyjęła jednego, bawiła się nim chwilę, kątem oka obserwując reakcję Marzeny, a potem schowała. Zaczęła mówić: – Niektóre śledztwa pozostają nierozwiązane na zawsze. Sama powiedziałaś. Nie ma ciała, nie ma zbrodni. A ja nie jestem jasnowidzem. Nawet nie wiesz, jak się nazywa ten facet. Albo nie chcesz powiedzieć. I jaki ma z nią związek. I z tobą.

– Gdyby mnie wypuścili, znalazłabym chuja. On wie. Możliwe, że sam to zrobił.

Marzena ponownie zamknęła się w sobie. Po matce nie pozostał nawet ślad. Znów była Osą.

– Skąd masz to zdjęcie? – spytała Sasza. – Kto ci je sprzedał? Nazwisko.

Koźmińska nie była łaskawa odpowiedzieć. Na odwrocie fotografii zanotowała sygnaturę akt sądowych. Przesunęła zdjęcie pod kubikiem.

– Poczytaj sobie – poprosiła łagodnie. – Wrócisz. Ja jestem cierpliwa. Ale moje dzieci nie mogą czekać. Pomóż, jeśli coś możesz.

Sasza podniosła fotografię. Numer akt był łatwy do zapamiętania. Sprawa trafiła do sądu w 2001 roku. Profilerka odwróciła zdjęcie i przyjrzała się trójcy. Brunet siedzący pośrodku był już dobrze po czterdziestce, ale to rzadki typ mężczyzny, który nawet w podartym T-shircie wygląda atrakcyjnie. Monika kleiła się do niego. Facet zerkał jednak na Marzenę, a dokładniej w jej obfity dekolt. Marzena nie była pięknością, ale miała charyzmę jak latynoskie brzydule z filmów Almodovara i fotografia dobrze to oddawała. Także to, że w jej oczach salamandry czaiły się ostrza sztyletów. Tych dwoje nie mogło sobie zaufać, a jednak coś ich połączyło. O wiele silniej niż żigolaka z zaginioną ślicznotką. Monika była ufna, urocza. Idealna zdobycz dla tej dwójki drapieżników. Załuskiej przypomniała się stara maksyma: trzy osoby mogą dochować tajemnicy, jeśli dwie z nich są martwe. Jaka tajemnica połączyła tę trójkę? Nie była pewna, czy chce się dowiedzieć.

– Nie zgub – zastrzegła Marzena. – Nie mam kopii. Mówiliśmy na niego Okularnik, bo jeździł mercedesem. Klasa E, model W dwieście dziesięć. Białym jak limuzyna ślubna. Facet pojawiał się i znikał. Czasem nie było go długie miesiące. A potem przylatywał kilka razy w tygodniu, jakby dostał sraczki. W tamtych czasach mało kto miał takie auto. Nasi klienci jeździli maluchami albo mieli własny tramwaj, bo zatrzymywał się pod ich blokiem. Żadna z nas nie była call girl.

Sasza się zamyśliła. Jeśli Marzena mówi prawdę, oddała jej jedyny trop, jaki posiadała. Blefowała? Do czego tak naprawdę zamierza jej użyć? Była już pewna, że więźniarka zgodzi się na badanie. Musiała jej jednak rzucić jakieś mięso. Inaczej odwróci się i będzie pozamiatane. Akta przeczyta, czemu nie. To może być nawet ciekawe.

– Niczego nie obiecuję. – Wstała.

Marzena wzruszyła ramionami. Swój cel osiągnęła. Zarzuciła haczyk. Czy ryba chwyci? Pewności nigdy mieć nie można. Ale trzeba wiedzieć, kiedy struna jest na tyle napięta, że czas odpuścić. Właśnie nadszedł ten moment. Nie ma nic gorszego w biznesie niż przegadanie sprawy.

– Zostawisz kilka fajek? Nie zabiorą mi. Mam układ z oddziałową.

Sasza pokazała jej na wpół puste opakowanie. Szpara pod kubikiem była zbyt wąska, by pudełko się zmieściło, więc wyjęła wszystkie papierosy, spłaszczyła je i przesunęła tą samą drogą, którą Marzena przemieściła fotografię. Jeden rozsypał się w trakcie operacji. Osa zerknęła w oko kamery, po czym skrupulatnie zebrała tytoń do ostatniej drobiny.

– Skąd wiedziałaś, że jestem policjantką? – zapytała na odchodne Załuska.

Marzena, zajęta ukrywaniem papierosów we wszytej pod podszewką prowizorycznej kieszeni, nie od razu odpowiedziała.

– Masz proch na dłoniach.

Sasza przyjrzała się miejscu, gdzie miała smugę. Teraz po pamiątce ze strzelnicy nie było nawet śladu. Marzena roześmiała się nieprzyjemnie.

– Nierasowa z ciebie suka. Wystarczył dobry blef i pękłaś.

Sasza jej nie uwierzyła. Osa nie była typem improwizatorki. Musiała sprawdzić dossier profilerki przed spotkaniem. Solidnie się przygotowała. Trzeba na nią uważać. Nie miała jeszcze tak ciekawego obiektu badawczego.

* * *

koniec darmowego fragmentu
zapraszamy do zakupu pełnej wersji

[1] Centralniak – Dworzec Centralny w Warszawie, nawiązanie do sprawy siatki pedofilów, nigdy niewyjaśnionej. W materiałach operacyjnych przewijały się nazwiska znanych osób, także politycy, intelektualiści, autorytety moralne.

[2] Ex nihilo nihil fit (łac.) – Z niczego nic nie powstaje.

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

ul. Marszałkowska 8

00-590 Warszawa

tel. 22 6211775

e-mail: info@muza.com.pl

Dział zamówień: 22 6286360

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Wersja elektroniczna: MAGRAF s.c., Bydgoszcz