ANTONI KĘPIŃSKI

MELANCHOLIA

Wydawnictwo Literackie

Kraków 2014

SPIS TREŚCI

Karta redakcyjna

PRZEDMOWA Eugeniusz Brzezicki

KLASYFIKACJA

Depresja endogenna

Obraz kliniczny

Zmiany biologiczne

Mania

Rytmy biologiczne

Depresja przełomów biologicznych

Depresja inwolucyjna

Depresja wieku młodzieńczego

Cierpienia młodości

Postaci depresji młodzieńczej

Postać apatyczno-abuliczna

Postać buntownicza

Postać rezygnacyjna

Postać labilna

Wskazówki diagnostyczno-terapeutyczne

Depresja połogowa (poporodowa)

Postaci depresji poporodowej

Postać neurasteniczna

Postać apatyczno-abuliczna

Postać anankastyczna

Czynniki etiologiczne

Wskazówki terapeutyczne

Depresje objawowe

Czynniki etiologiczne

Czynniki biologiczne

Czynniki psychosocjologiczne

Rodzaje depresji objawowej

Uwagi terapeutyczne

Depresje organiczne

Etiologia

Uwagi terapeutyczne

Depresje starcze

Smutek starości

Człowiek stary we współczesnej cywilizacji

Bilans życia

Projekcja w przyszłość

Osłabienie pamięci

Depresja schizofreniczna

Pustka

Uwagi terapeutyczne

Depresje nerwicowe

Geneza obniżenia nastroju

Negatywne uczucia do siebie i do otoczenia

Frustracja postawy twórczej

Miłość utracona

Utrata przedmiotu miłości

Zmiana znaku uczuciowego

Życie bez miłości

Wskazówki terapeutyczne

Depresje w psychopatiach

Depresje u schizoidów

Depresje u ludzi z osobowością obsesyjną (anankastyczną)

Depresja u psychasteników i histeryków

Depresje u osób dystymicznych (cyklotymicznych)

Depresja z wyczerpania

Depresja szczytu

Depresje reaktywne

Depresja cywilizacyjna

Lebensraum

„Niestrawność” psychiczna i niemożność realizacji siebie

Antytradycyjność i antytranscendentyzm

KOLORYT

Gama uczuć

Smutek

Ciężkość (zahamowanie)

Lęk i agresja

Potępienie smutku

Korelacja uczuciowo-nastrojowa

Co pierwotne

Ciemność

Rytm dnia i nocy

Przestrzeń psychotyczna

Samotność nocy i wspólnota dnia

Fizjologiczne mechanizmy obu rytmów (snu – czuwania i dynamiki życiowej)

Ewolucja ruchu wewnętrznego i zewnętrznego

Oscylacja rytmu dnia i nocy

Rytm dynamiki życiowej (pory roku, śmierć i zmartwychwstanie)

Niektóre objawy obniżenia dynamiki życiowej

Trudność decyzji

Poczucie wieku

Osłabienie metabolizmu informacyjnego

Komponent nerwicowy lub reaktywny

Szkodliwości interakcji z otoczeniem

Klasyfikacja urazów psychicznych

Utrwalenie postawy uczuciowej

Pozytywne i negatywne więzi uczuciowe

Rachunek prawdopodobieństwa (oczekiwanie)

Poczucie krzywdy

Postawa „nad”

Autoportret

Narcyzm

Poczucie winy

Porządek moralny

Układ samokontroli a współrzędne czasu i przestrzeni

Niektóre cechy smutku

Ciemność nerwicowa i psychotyczna

Niezmienność

Przyzwyczajenie

Smutek i mądrość

Groza i nieskończoność

Zmiana struktury czasowo-przestrzennej

Nerwicowa niemożność decyzji

Ubóstwo tematyki

Przykrości

„Odwrotna strona”

Perseweracja

„Zapadnięcie się” struktury czasowo-przestrzennej

„Zagęszczenie”

Bunt i rezygnacja

Smutek „ciepły” i „zimny”

Smutek „cichy” i „burzliwy”

Smutek „pusty” i „pełny”

Smutek „czysty” i „brudny”

Czerń przyszłości i przeszłości

Domieszka uczuć negatywnych

Koloryt emocjonalny a rytm pór roku i rytm nocy i dnia

Różnice farmakologiczne i fizjologiczne

Klasyfikacja objawów depresyjnych według obu rytmów

Sposoby na smutek

METABOLIZM INFORMACYJNY

Dwa prawa biologiczne

Przyjemne i przykre

Nasycenie i niedosyt

Oscylacje sytości i niedosytu (rytm budowy i niszczenia)

Procesy budowy w metabolizmie informacyjnym (hipotetyczna rola snu)

Lokalizacja czasowa uczuć przyjemnych i przykrych w oscylacji budowy i niszczenia

Uczucia przyjemne i przykre w metabolizmie informacyjnym

Niektóre cechy metabolizmu informacyjnego

„Rządzę” i „jestem rządzony”

Autonomia procesów budowy i rozpadu w metabolizmie energetycznym i informacyjnym

Pomost między obiektywnym a subiektywnym aspektem metabolizmu informacyjnego

Zasada realności (hierarchia wartości)

Struktura czynnościowa (model rzeczywistości)

Wysiłek integracyjny

Autokonstrukcja układu nerwowego

Wysiłek autonomiczny (nieświadomy) i wolicjonalny (świadomy)

Neurofizjologiczny (matematyczny) obraz świata

Obiektywność obrazu świata

Dwie fazy metabolizmu informacyjnego

Faza pierwsza

Faza druga

Wielość modeli rzeczywistości

Konsekwencje metodologiczne i ontologiczne

Wybór modelu rzeczywistości w fazach pierwszej i drugiej

Dwie fazy w hipotetycznym ujęciu neurofizjologicznym

Ewolucja metabolizmu informacyjnego a niezależność

Konkretność pierwszej i abstrakcyjność drugiej fazy

Brak granic w pierwszej fazie

Oddalanie w drugiej fazie

Kolor i forma

„Zaprogramowanie” metabolizmu

Zachowanie życia własnego

Postawa „od”

Potrzeba uczuć negatywnych

Zachowanie życia gatunku

Postawa „do”

Automatyzacja wyboru postawy „do” lub „od”

„Raj utracony” (środowisko macierzyńskie)

Marzenia senne

Interocepcja

Zespolenie ze środowiskiem zewnętrznym w pierwszej fazie

Sprzężenie zwrotne drugiej fazy

Automatyzacja decyzji wrodzona i nabyta

Współczynnik prawdopodobieństwa realizacji

Hipotetyczna lokalizacja anatomiczna pierwszej i drugiej fazy

Ewolucja metabolizmu energetycznego i informacyjnego

Ewolucja bierna czy czynna

Twórczość

Ograniczenie potencjalnych modeli rzeczywistości (struktur czynnościowych)

Związki przyczynowe w pierwszej fazie

Klasyfikacja etiologiczna zespołów depresyjnych

Wpływy genetyczne

Wpływy kulturowe

„Wszechobecność” depresji

Stabilność fazy pierwszej

Chaos pierwszej fazy

Współdziałanie obu faz

„Uporządkowanie” życia uczuciowego

Indywidualne

Kolektywne

Fałszywa intelektualizacja w psychoterapii

Psychoterapia w depresji

Samobójstwo

Nadzieja (nieśmiertelności życia)

Samotność

Selekcja informacji

„Defekt” depresyjny

LECZENIE

Wstrząsy elektryczne

Tymoleptyki

Psychoterapia i socjoterapia

Z DZIEJÓW MELANCHOLII

Zagadnienia wprowadzające

Symbolika melancholii

Uwagi wstępne

Dzieci Saturna

Zarys historyczny

Okres przedhipokratesowski

Grecja, okres klasyczny (ok. 600 – ok. 300 p.n.e.)

Medycyna aleksandryjska (ok. 300 – ok. 50 p.n.e.)

Medycyna rzymska (do Galena, ok. 50 p.n.e. – ok. 200)

Zmierzch cesarstwa rzymskiego i wczesne średniowiecze (do zdobycia Aleksandrii przez Arabów, 200–640)

Dalszy upadek medycyny w Europie. Rozkwit medycyny arabskiej (VII–XIII w.)

Wczesny renesans (wiek XIII do upadku Konstantynopola, 1453 r.)

Melancholia w średniowieczu. Stosunek średniowiecznego Kościoła do chorych psychicznie

„Epidemie” depresji

Melancholia w życiu świeckim w średniowieczu

Rozkwit odrodzenia

Przegląd wydarzeń

„Geniusz melancholiczny” w epoce renesansu

Wiek baroku i wiek oświecenia

Przegląd wydarzeń

„Anatomia melancholii”

Spleen i nostalgia

Wiek XIX

Rozwój myśli psychiatrycznej

Melancholia w kulturze wieku XIX

Wykaz skrótów

Bibliografia

Prace o profesorze Kępińskim

SĄ TAKIE KSIĄŻKI, DO KTÓRYCH CHCEMY WRACAĆ... Jacek Bomba

Spis ilustracji

Przypisy

© Copyright by Wisława Kłodzińska–Batruch
© Copyright by Wydawnictwo Literackie, Kraków 2001

Wydanie pierwsze, Warszawa 1974;
Tekst oparto na wydaniu: A. Kępiński, Melancholia, PZWL, Warszawa 1979

Opieka redakcyjna: LUCYNA KOWALIK

Projekt graficzny serii: WITOLD SIEMASZKIEWICZ

Redaktor techniczny: BOŻENA KORBUT

ISBN 978-83-08-05189-4

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

SYMBOLIKA MELANCHOLII

UWAGI WSTĘPNE

Historia melancholii byłaby niepełna bez poznania jej bogatej symboliki. W świecie człowieka pierwotnego, a również i współczesnego, rzeczy, fakty i pojęcia abstrakcyjne oraz ich nazwy i wyobrażenia w postaci znaków graficznych i przedstawień plastycznych miały i mają nadal znaczenie nie tylko dosłowne, ale i symboliczne, czasem o wiele ważniejsze. Jak pisze Ghalioungi w Magic and medical science in ancient Egipt (London 1963, s. 22), „nazwa przedmiotu (w starożytnym Egipcie – przyp. J. M.) była identyczna z nim samym. Co nie miało nazwy, nie istniało...; znajomość nazwy przedmiotu lub osoby dawała wielką władzę, dlatego starano się ukryć prawdziwą nazwę pod symbolicznymi określeniami, a omawiano je eufemistycznie, jeśli pojęcie kryło w sobie znaczenie złowróżbne. Skreślenie imienia zmarłej osoby pozbawiało ją osobowości”. Ślady tego rozumowania przetrwały wieki. Kryje się ono np. w przemilczaniu i niszczeniu śladów i faktów historycznych, jak to czynili np. Niemcy w okresie hitlerowskim w stosunku do narodów podbitych, w irracjonalnym przekonaniu, że zniszczenie materialnych znaków i symboli ich istnienia zatrze nie tylko ich pamięć historyczną, lecz będzie dla potomności ich symboliczną powtórną śmiercią.

Podobne były praktyki inkwizycji i obrazoburców w Bizancjum. Wiedzy o symbolach troskliwie strzegli strażnicy wszelkich religii. Zaczęto ją systematyzować w okresie odrodzenia, gdy człowiek jako jednostka odzyskał swą indywidualną rangę, którą stracił po zmierzchu kultury starożytnej. Ponownie podjęto badania – tym razem analityczno-porównawcze – tego przedmiotu pod koniec XIX wieku. Obecnie nauka o symbolach przeżywa swój rozkwit; niemało przyczyniły się tu badania Junga, Kereny’ego i innych przedstawicieli kierunków psychodynamicznych. Piśmiennictwo to jest bogate. Spośród wielu autorów warto wymienić G. D’Alviellę, M. Eliadego, J. G. Frazera, S. Freuda, C. Junga, I. Kereny’ego, K. Seligmana.

Psychiatra, historyk medycyny i historyk sztuki w jednej osobie, Felix Marti-Ibañez, w swych esejach (471, s. 40) uważa, że wiek XX jest bardziej wiekiem symbolów aniżeli lęku. Według niego symbol może mieć trojakie znaczenie: 1) ogólnie przyjęty konwencjonalny związek pomiędzy słowem a przedmiotem, który ono oznacza, 2) znaczenie indywidualne, zależne od osobistego doświadczenia i związanego z tym stosunku emocjonalnego do danego przedmiotu, 3) znaczenie uniwersalne, przekazane wielowiekową tradycją, kryjącą nieraz archaiczne myśli i emocje.

Znaczenie poglądów Junga dla psychiatrii i psychologii jest może nieraz dyskusyjne, podobnie jak poglądy innych przedstawicieli szkół psychodynamicznych, ale niewątpliwe jest znaczenie jego teorii archetypów i ukrytych w nich symboli dla kultury, zwłaszcza dla twórczości artystycznej. Stało się ono modne w literaturze i jest tak używane i nadużywane, jak libido, „kompleks Edypa”, „schizofrenizacja sztuki”. Uwidaczniają się tu głębokie związki pomiędzy humanistyką a psychiatrią.

Znaczenie prac Junga dla badań nad historią sztuki można porównać nie bez głębszych podstaw z ikonologiczną metodą badania sztuki Panofsky’ego. Nie można się oprzeć wrażeniu, że – aczkolwiek o tym wyraźnie nie mówi – wyzyskał on niektóre koncepcje Junga i podobnie jak inny wybitny teoretyk sztuki, Herbert Read, opowiada się za psychoanalityczną interpretacją zjawiska sztuki (544). J. Białostocki, opisując w Pięciu wiekach myśli o sztuce (61, s. 271–296) ikonologiczną metodę Panofskiego analizy dzieł sztuki, podaje, iż treściowa interpretacja dzieła według tej metody przebiega na zasadzie: 1) analizy naturalnych przedmiotów i postaci, 2) poznania ich konwencjonalnego sensu, 3) odczytania dzieła sztuki jako zjawiska historycznego, jako dokumentu, symptomu. Celem jej jest wykrycie wewnętrznej treści dzieła, jego symbolicznej formy.

Narzuca się porównanie tych trzech warstw interpretacyjnych dzieł sztuki i trzech metod analizy psychiatrycznej: badania „poprzecznego”, tj. aktualnego stanu psychicznego chorego, „podłużnego”, tj. jego historii życia, i analizy jego pozaświadomych mechanizmów ujawniających się, jak chcą przedstawiciele kierunków psychodynamicznych, w symbolicznej nieraz formie objawów chorobowych, ale i odreagowanych czasem w twórczości artystycznej. Można powiedzieć, że Jung, a również i Freud, zastosowali właśnie taką metodę ikonologicznej analizy symboliki dzieła sztuki do celów psychologiczno-psychiatrycznych.

Od powiedzenia Arystotelesa, że „wszyscy niezwykli ludzie wyróżniający się w filozofii, polityce, poezji i sztuce są melancholiczni” (Problemata XXX, I), powtarza się to przekonanie w różnych odmianach. Seneka w swojej sentencji Nullum magnum ingenium sine mixta dementiae (nie ma wybitnego umysłu bez domieszki szaleństwa) podaje w innych słowach tę perypatetyczną maksymę. Stąd też symbolika smutku, przygnębienia, łączy się z symboliką filozoficznej zadumy, z jej często powtarzającym się gestem podparcia ręką głowy pochylonej jak pod ciężarem smutku, ale też może i głębokiej medytacji (ryc. 2). Zaciśnięta pięść według niektórych interpretacji jest wyrazem zamknięcia się, a w symbolice renesansowej oznacza chciwość przypisywaną melancholikom (684). Gesty i postawy są zależne w dużej mierze od obyczajów, a nawet np. od mody, m.in. w ubiorach, co uchwycił L. Sterne, później Mickiewicz w Panu Tadeuszu (np. uderzenie w tabakierkę czy zarzucenie wylotów kontusza) (473). Nie można np. wyobrazić sobie wizerunku współczesnego męża stanu w ulubionej przez dawnych portrecistów buńczucznej pozie, z pasującym do dawnych strojów wyzywającym podparciem się pod bok.

Ryc. 2. Reprodukcja sztychu Jakuba de Ghyen (1569–1629) pt. Melancholia. Alegoria symbolizująca temperament melancholiczny i jego atrybuty. Ziemia jest elementem związanym z melancholią. Noc wyraża medytację i kontemplację. Przyrządy astronomiczne i geometryczne łączą się z pojęciem geniuszu melancholicznego, analizującego porządek rzeczy. Łaciński dystych, widoczny u dołu, autorstwa Hugo Grotiusa, brzmi (w przekładzie polskim): „Melancholia jest najzgubniejszą przypadłością duszy i umysłu; często gnębi ludzi talentu i geniuszu”. (Ryciny l–5 wybrał i opisał Jan Mitarski).

Inne gesty smutku i rozpaczy, zgodnie z obowiązującą w naszej kulturze zasadą maskowania uczuć, stały się „niemodne”, a nawet „źle widziane”, gdyż przekraczają normy obyczajowe. Lecz jeszcze nie tak dawno, bo w epoce romantyzmu, nie wstydzono się ujawniania wzruszeń, łatwo było o płacz i „łamanie rąk”, które stało się nawet utartym zwrotem językowym. Obecnie takie reakcje nazwano by prymitywnymi i świadczyłyby one o braku hamulców emocjonalnych. Ostał się jednak stary, melancholiczny gest medytacyjnego smutku, może nie tylko dlatego, że jest on jedną z postaw głęboko tkwiących w człowieku, lecz również nie sprzeciwia się obecnej zasadzie tajenia myśli i uczuć. Do tej pory artyści i myśliciele pozując do portretu, chętnie go przybierają. Jest on uniwersalny, bo znaleźć go można nie tylko w kręgu kultury europejskiej, lecz także na sarkofagach egipskich, w sztuce buddaistycznej i wśród kultur pierwotnych (465 – t. II, s. 295, 311; nadto 521).

Do innych symboli smutku i medytacji należą wyobrażenia czaszki, kościotrupa i innych wizerunków śmierci. Szczególnie modne stały się one w późnym renesansie i baroku, jako symbole vanitas i memento mori. Od wieku XVI pojawia się motyw ruiny, cmentarza, oznaczający nietrwałość rzeczy i nieuchronność przemijania. Przybiera on czasem elegijny ton, wyrażający tęsknotę za złotym Wiekiem Saturna i daje przedsmak nowych określeń melancholii: nostalgii, weltschmerzu, spleenu i chandry.

Pojawiający się wówczas temat przepychu i bogactwa, muzyki oraz beztroskiej zabawy uosobionej w uskrzydlonym małym dziecku płci męskiej (putto) przez kontrast z obrazami śmierci i rozkładu pogłębia ostrzegawcze memento mori.

Estetyka śmierci odgrywała zawsze dużą rolę w religiach i ceremoniach pogrzebowych. W rytualnym samobójstwie harakiri ma ona szczególne znaczenie, a o powinowactwie smutku i wdzięku w Japonii świadczy, iż w języku japońskim słowo smutek oznaczało pierwotnie: rozkoszny, piękny[59].

DZIECI SATURNA

Postać Saturna odgrywa zasadniczą rolę w mitologicznej symbolice melancholii (ryc. 3). Saturn (grecki Kronos) był synem Urana, którego obalił. Za jego czasów zapanował Złoty Wiek opiewany przez Hezjoda i Wergiliusza. W walce o władzę ze swym synem, Zeusem, został strącony do Tartaru, gdzie zakuty w kajdany czeka, aż przeminą rządy bogów olimpijskich, skończy się czas, którego jest symbolem (gr. chronos = czas), a ludzkość i świat po wypełnieniu wielkiej orbity wrócą pod jego władzę do stanu pierwotnej niewinności. Okrucieństwo wszystko pochłaniającego czasu symbolizowane jest opowieścią o tym, jak pożerał on własne dzieci.

Ryc. 3. Reprodukcja sztychu Martena van Heemskercka pt. Saturn i jego dzieci.

W tej legendzie widać dwoistość Saturna. Reprezentuje on Złoty Wiek ludzkości i wróży jego powrót. Jest uosobieniem przemijania czasu, a zarazem trwania mimo wszystko. Jest symbolem smutku i medytacji nad minionym szczęściem, ale i nadzieją na nie. Jest tak stary jak czas, który uosabia, i dlatego cieszy się gorzką mądrością, którą daje wiek podeszły. Te cechy znajdują się w średniowiecznej i renesansowej symbolice melancholii i melancholicznego temperamentu.

Atrybuty Saturna łączą się z cechami i symbolami, które tradycja przypisuje smutkowi i nocnej melancholijnej medytacji. W nocy nawiedzać mógł nie tylko dobry duch pobożnego skupienia, lecz można też było ulegać podszeptom zwątpienia. Dla gnostyków Saturn był więc diabłem, a jego planeta – siedzibą szatana. Był on władcą fatalnej siódemki, która symbolizowała siedem grzechów głównych, była liczbą szubienicy i siedmiu naczelnych diabłów. Zgodnie jednak z ambiwalentnym znaczeniem Saturna siódemka była też liczbą szczęśliwą, doskonałą (gr. arithmos teleios), bo oznaczała sumę Słońca, Księżyca i pięciu znanych wówczas planet. Szczegółowo pisze o tym J. Schwabe w Archetyp und Tierkreis (594, s. 189).

Saturn według niektórych pojęć astrologicznych nosił miano „Wielkiego Złoczyńcy”, ale zło i nieszczęście mogły przez oczyszczenie (gr. katharsis) być czynnikiem doskonalącym. Kolorem Saturna jest czerń. Już dla Babilończyków był on „czarnym słońcem”. Wyróżnia się on ołowianym światłem i nadzwyczajną powolnością. Jego przebieg po orbicie niebieskiej wynosi 30 lat. Ta powolność i chorobliwa barwa oznaczają starość, ułomność, złe soki i przygnębienie (594, s. 170). W tradycji zachodu czerń oznacza żałobę, smutek, działa przygnębiająco. Symbolizuje jednak również i dostojeństwo, co przejawia się np. w obowiązującym czarnym kolorze ubrań przy uroczystych ceremoniach. Dlatego też chyba mityczny kamień filozoficzny, który miał obdarzać ostateczną wiedzą i przywracać młodość, wśród licznych symbolicznych synonimów zwany był Melancholią i Czarnym Kamieniem (gr. melaina lithos) (580, s. 76–77). G. A. Lades zwraca uwagę, że hipochondria, którą łączą bliskie związki z melancholią, nazywana była „czarną chorobą” (morbus niger) (425, s. 1–39).

Saturn był związany z ołowiem, może dlatego, że ołów, który alchemicy chcieli przemieniać w złoto, w ich mniemaniu krył w sobie symboliczny sens przemiany materii ułomnej, lichej, w doskonałą. Ołów jest też symbolem ociężałości i do tej pory mówi się o „ołowianych nogach”.

Według poglądów astrologicznych Saturn jest najbardziej złowróżbną planetą. Przepowiada nieszczęśliwe wypadki, gwałtowną śmierć i katastrofy (276, s. 24).

Niekiedy Księżyc (łac. Luna) symbolizował też melancholię zapewne z powodu jego związków z nocą, melancholicznym światłem i wiarą w lunatyzm.

Melancholia czasem oznaczała w ogóle chorobę psychiczną, a w Grecji starożytnej boginie księżyca – Selene, Hekate i Artemis – wywoływały obłęd i leczyły go. W Egipcie odprawiano misteria poświęcone bóstwu Księżyca, w czasie których błagano je o ochronę przed obłędem. Zachód słońca symbolizował schyłek życia i śmierć, a Zachód był miejscem zaświatów egipskich. U afrykańskiego szczepu Pongwe zachodzące słońce oznacza obłąkanego, co odtwarza się w rytualnym tańcu (594, s. 470).

Saturn jest uosobieniem niedoskonałości wszelkiego bytu, bo żaden nie opiera się niszczącemu działaniu czasu. Do jego atrybutów należą: wiosło, oznaczające przepływanie w czasie, i klepsydra. Sierp lub kosa mają podobny sens: określają zarówno androgyniczną naturę Saturna (bo sierp był narzędziem używanym przez kobiety), jak i uwidaczniają, iż przecina on wszelkie życie. Atrybut ten przeszedł później do chrześcijańskich wyobrażeń śmierci (126, s. 255–266).

Kiedy grecki Kronos stopił się z rzymskim Saturnem, bóstwem płodów ziemskich, stał się on również patronem rolników, cieśli, drwali, kamieniarzy i stolarzy, gdyż był opiekunem ziemi i drzew i miał nauczyć swe „dzieci” budowy domów. W średniowieczu zależeli od niego eremici, uczeni i alchemicy, wszyscy wiodący życie kontemplacyjne. Był też patronem wszelkiego nieszczęścia. Jako jego „dzieci” widzimy na ówczesnych rysunkach skazańców, wisielców, kaleki. Z tych dwu ostatnich powodów (kontemplacji i nieszczęścia) pod jego znak dostali się też melancholicy.

Biegunowa dwoistość stałego przeplatania się w życiu smutku i radości i ambiwalencja symboliki saturnijskiej uwidaczniają się też w obchodzie Saturnalii (gr. Kronia), które nazwane były „najlepszymi z dni” (optimus dierum), a odbywały się od 17 do 23 grudnia (734, s. 241–275 i 325–330). Unaoczniały one zjawisko przemijania wszelkiej władzy, nawet bogów, a ich orgiastyczna prostackość wyrażała zarówno protest przeciw krótkości i przemijaniu życia, jak i tęsknotę do pierwotnego chaosu i desperacką ucieczkę przed ograniczającym wszystko czasem.

Saturn był też patronem tonacji lidijskiej, w której układano pienia żałobne (594, s. 190). Od Haendla, który zilustrował poemat muzyczny do słów Miltona Il Pensieroso, datuje się tradycja muzykalnego przedstawienia temperamentów i nastrojów melancholicznych, zwłaszcza przez skontrastowanie tonacji dur i moll. Dla przykładu można przytoczyć Valse melancholique Franciszka Liszta, Spleen C. Debussy’ego i Cztery temperamenty F. Hindemitha.

Nietoperz i sowa jako stworzenia Nocy były elementami Saturna i Melancholii. Również i one miały ambiwalentny sens. Nietoperz był symbolem ślepej głupoty, ale i nocnego rozmyślania i próżnych poszukiwań, z dala od jasności dziennej, o czym między innymi wspomina E. Bergen (The psychiatry of Robert Burton, London, 1944, s. 87). Sowa już w egipskich hieroglifach oznaczała noc, chłód, śmierć i bierność (165, s. 235), a u Indian z Alaski strzeże spokoju zmarłych[60].

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

BIBLIOGRAFIA[79]

1. Ackerknecht E., Kürze Geschichte der Psychiatrie, F. Encke, Stuttgart 1967. – 2. Agius S., Eisert H. G., Heimann H., Essai de classification psychologique et physiologique du syndrome dépressif, Schweizer Archiv für Neurologie, Neurochirurgie und Psychiatrie 1970, 106, l, 105. – 3. Aleksandrowicz J. W., Amitryptylina (clavil, NK 230) – nowy lek przeciwdepresyjny, NNiPP 1962, 5, 759. – 4. Aleksandrowicz J. W., Nerwice i choroby psychosomatyczne, PAN, Kraków 1971. – 5. Aleksandrowicz J.W., Obciążenie insuliną i glikozą w zespołach depresyjnych, Psych. Pol. 1967, 4, 439. – 6. Aleksandrowicz J. W., Oksazepam – Wy 3498 – nowa pochodna benzodiazepiny, Psych. Pol. 1967, 1, 73. – 7. Aleksandrowicz J. W, Dzikowski H., Lucidril (ANP 235, Centrophenoxina) – obserwacje nad działaniem leku, NNiPP 1963, l, 97. – 8. Aleksandrowicz J. W., Dzikowski H., Próby leczenia środkami tymoleptycznymi (imipraminą, amitryptyliną) oraz centrofenoksyną niektórych przypadków schizofrenii, NNiPP 1963, 6, 907. – 9. Aleksandrowicz J. W., Dzikowski H., Taraktan (Re 4-0403) analog fenotiazyny o działaniu przeciwdepresyjnym, Przeg. Lek. 1964, 3, 185. – 10. Aleksandrowicz J. W., Dzikowski H., Zastosowanie valium w psychiatrii, NNiPP 1965, 4, 647–655.

11. Aleksandrowicz J. W., Dzikowski H., Schiffer Z., Effect of mental stress on blood coagulation, Pol. Med. Science and Hist. 1964, 3, 103. – 12. Aleksandrowicz J. W., Dzikowski H., Schiffer Z., The influence of mental conditions on blood clotting, Nuclear Hematology 1954, 4, 19. – 13. Aleksandrowicz J. W., Dzikowski H., Schiffer Z., Tromboelastograficzne badania przebiegu krzepnięcia krwi w zespołach depresyjnych, NNiPP 1964, l, 127. – 14. Aleksandrowicz J. W., Dzikowski H., Schiffer Z., Tromboelastograficzne badania zmian krzepnięcia krwi towarzyszące dynamice i leczeniu psychoz, NNiPP 1964, 2, 289. – 15. Aleksandrowicz J. W., Jakubik A., Prindol – nowy lek przeciwdepresyjny, Psych. Pol. 1967, 6, 689. – 16. Aleksandrowicz J. W., Klimek R., Ryn Z., A case of manic-depressive psychosis with 14-day cycles, Polish Endocrinology 1968, 5/6, 280. Toż pt. Przypadek psychozy maniakalno-depresyjnej o 14-dniowym cyklu. Obserwacje psychologiczne i badania endokrynologiczne, Endokrynologia Polska 1968, 6. – 17. Aleksandrowicz J. W., Schiffer Z., Wpływ czynników psychogennych na krzepnięcie krwi, Pol. Tyg. Lek. 1962, 25, 986. – 18. Alexander F., Psychosomatische Medizin, wyd. 2, Walter de Gruyter, Berlin 1971. – 19. Alexander F., Selesnick S., The history of psychiatry, George Allen and Unwin Ltd., London 1967. – 20. Altschule M. D., Roots of modern psychiatry, Grune Stratton Inc. New York, London 1965.

21. D’Alviella G., La migration de symboles, Paris 1891. – 22. Ałapin B., O odrębności nozologicznej psychoz inwolucyjnych, AM, Warszawa 1962 (rozprawa habilitacyjna). – 23. Ałapin B., Pozaszpitalne leczenie depresji, Pamiętnik XXIX, s. 293–296. – 24. Ałapin B., Próba klasyfikacji stanów depresyjnych, Pamiętnik XXIX, s. 67–76. – 25. Ałapin B., Zaburzenia psychiczne na tle starzenia się, Pamiętnik XXVI, s. 22–28. – 26. Ałapin B., Broszkiewicz E., Leder S., Majewski J., Welbel L., Wyniki leczenia farmakologicznego stanów depresyjnych, Pamiętnik XXVI, s. 143–146. – 27. Ałapin B., Broszkiewicz E., Filipowicz M., Leczenie stanów depresyjnych tofranilem (G-22355 Geigy), Pol. Tyg. Lek. 1959, 45, 2001. – 28. Ałapin B., Dymecki J., Przypadek powikłania mózgowego z zejściem śmiertelnym przy leczeniu trimperaminą, NNiPP 1964, 4, 705. – 29. Ałapin B., Jankowski K., Encefalopatia reumatyczna z objawami psychotycznymi, NNiPP 1966, 6, 665. – 30. Ałapin B., Sobieraj R., Leczenie insidonem stanów rzekomo nerwicowych i nerwic o przeważającej symptomatyce depresyjnej i hipochondrycznej, NNiPP 1968, 2, 179.

31. Ałapin B., Zaborowska E., Własne wyniki leczenia stanów depresyjnych prothiadenem, NNiPP 1966, 4, 425. – 32. Ambroży S., Bednarski S., Zespoły depresyjne w otwartym lecznictwie psychiatrycznym w latach 1956–1966, Pamiętnik XXIX, s. 325–327. – 33. Angst J., Zur Ätiologie und Nosologie endogener depressiver Psychosen. Eine genetische, soziologische und klinische Studie, Springer-Verlag, Berlin 1966. – 34. Angst J., Grof P., Hippius H., Pöldinger W., Varga E., Weis P., Wyss F., Verlaufsgesetzlichkeiten depressiver Syndrom, w: Das depressive Syndrom. – 35. Angst J., Weis P., Grof P., Baastrup P. C., Schou M., Lithium prophylaxis in recurrent affective disorders, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 535, 604. – 36. An introduction to psychopharmacology, red. Rech R. H., Moore K. E., Reven Press, North-Holland Publ. Co., New York 1971. – 37. Arnold O. H., Zur Frage der Abwandlung depressiver Verläufe nach Antidepressiva-Therapie, w: Das depressive Syndrom. – 38. Asberg M., Crönholm B., Sjoqvist F., Tuck D., Relationship between plasma level and therapeutic effect of nortriptyline, The British Medical Journal 1971, 3, 331. – 39. Asmussen A., Affekt und Antrieb im Rahmen der agitierten Depression, Nervenarzt 1957, 6, 247. – 40. Babb L., The Elisabethan malady. A study of melancholy – 1642, Michigan State College Press 1951.

41. Badura W., Bomba J., Orwid M., Zadęcki J., Uwagi o psychoterapii grupowej młodzieży, Psych. Pol. 1971, 3, 295. – 42. Baeyer W., Depressionszustände in Kindheit und Jugend, w: Das depressive Syndrom. – 43. Baker M., Dorzab J., Winokur G., Cadoret R. J., Depressive disease: classification and clinical characteristics, Compr. Psychiat. 1971, 12, 354. – 44. Bandmann G., Melancholie und Musik. Ikonographische Studien, Westdeutscher Verlag Köln und Opladen 1960, s. 87. – 45. Barkan D. W., O wlijanii melipramina na kliniczeskuju kartinu i leczenie maniakalno-depressiwnogo psichoza, Żurnał Newropatałogii i Psichiatrii 1969, 69, 9, 1365. – 46. Bartoszewicz S., Czerwiński A., Lisowska J., Strzyżewski W., Skojarzone leczenie zespołów depresyjnych endogennych, referat zjazdowy. – 47. Bartoszewski J., Perspektywy rozwoju opieki domowej nad psychicznie chorymi w Polsce, NNiPP 1962, 4, 591. – 48. Bartoszewski J., Moczulski W., Samobójstwa chorych psychicznie w szpitalu psychiatrycznym, Psych. Pol. 1969, 3, 319. – 49. Bartoszyńska A., Kasperska T., Kazubska M., Kochanowska K., Osobowość i zaburzenia psychiczne u chorych na cukrzycę, Psych. Pol. 1968, 2, 137. – 50. Bartoszyńska A., Kołakowska T., Welbel L., Analiza przebiegu leczenia pochodnymi fenotiazyny, NNiPP 1963, 4, 515.

51. Battegay R., Gruppenpsychotherapie mit Depressiven, w książce: Depressionen... – 52. Baust W., Ermüdung Schlaf und Traum, Wissenschaftliche, Stuttgart 1970. – 53. Bautsch A., Dobrzańska M., Ładoś A., Rozwój psychoendokrynologii a poglądy na udział zaburzeń wewnątrzwydzielniczych w etiopatogenezie chorób psychicznych, NNiPP 1964, l, 171. – 54. Bevk A. T., Thinking and depression, II. Theory and therapy, Arch. Gen. Psychiat. 1964, 10, 561. – 55. Bednarski S., Góralska-Dominko A., Majczak A., Zagadnienie depresji u oligofreników, Pamiętnik XXIX, s. 329–338. – 56. Bellak L., Berneman N., A systematic view of depression, American Journal of Psychotherapy 1971, 25, 385. – 57. Bender K., Anankastische Symptome in zyklothymdepressiven Phasen, Bonn 1968. – 58. Benedetti G., Psychogenese und biologische Entwicklung, Forstchr. Neurol. Psychiat. 1971, l, l. – 59. Reott Q., Conférences de psychiatrie. Fascicule VIII. Psychoses aiguës. Preface de Daumezon, Éditions Doin, Deren Paris 1966. – 60. Beresford H. R., Legal issues relating to electroconvulsive therapy, Arch. Gen. Psychiatr. 1971, 25, 100.

61. Białostocki J., Pięć wieków myśli o sztuce, PWN, Warszawa 1959, s. 271–296. – 62. Bieber H., Kugler J., Die Behandlung von depressiven Kranken mit Chlorimipramin-Infussionen, Arch. Psychiat. Nervenkr. 1969, 212, 3, 329. – 63. Biedrzycki W., Gadecki W., Przypadek śpiączki po podaniu dawki ponalidu, Psych. Pol. 1967, 3, 355. – 64. Bilikiewicz A., Badania kliniczne nad istotą napadów padaczkowych dystymicznych, Psych. Pol. 1969, l, 110. – 65. Bilikiewicz A., Dotychczasowe doświadczenie kliniki z lekami przeciwdepresyjnymi (tofranil, nozynan), Pamiętnik XXVI, s. 140–142. – 66. Bilikiewicz A., „G-22355” – specyfik przeciw depresji, Wiadomości Lekarskie 1958, 6, 258. – 67. Bilikiewicz A., Leczenie mellerylem w psychiatrii w świetle własnych doświadczeń klinicznych, NNiPP 1961, 1, 131. – 68. Bilikiewicz A., Skojarzone leczenie depresji endogennej, NNiPP 1966, 10, 1153. – 69. Bilikiewicz A., Dolmierski R., „IB-503” – lek o działaniu przeciwdepresyjnym i przeciwmaniakalnym, Psych. Pol. 1968, 3, 283. – 70. Bilikiewicz A., Dolmierski R., Ocena kliniczna preparatu mesoridazin (NC 123) Candoz, Psych. Pol. 1967, 4, 455.

71. Bilikiewicz A., Dolmierski R., Sikorski W., Tiorydazyna i jej metabolity TPD-6 i TPO-33 Sandoz w leczeniu stanów depresyjnych, Psych. Pol. 1967, 4, 455. – 72. Bilikiewicz A., Gromska J., Znaczenie rozpoznawcze zaburzeń psychicznych w guzach mózgu okolicy skroniowej, NNiPP 1963, 3, 397. – 73. Bilikiewicz A., Krzyżanowski J., Zastosowanie jednostronnych wstrząsów elektrycznych w psychiatrii, NNiPP 1964, 4, 663. – 74. Bilikiewicz A., Nowicki Z., Leczenie schizofrenicznych stanów depresyjnych na podstawie własnych doświadczeń klinicznych, Psych. Pol. 1970, 4, 443. – 75. Bilikiewicz A., Nowicki Z., Napady dystymiczne u chłopca w następstwie gruźliczego zapalenie opon i mózgu, Psych. Pol. 1967, 3, 363. – 76. Bilikiewicz A., Sulestrowski W., Leczenie stanów depresyjnych dużymi dawkami nialamidu, NNiPP 1963, 6, 921. – 77. Bilikiewicz A., Umiastowski J., Pierwsze własne doświadczenie kliniczne z wstrząsami indoklonowymi, NNiPP 1961, l, 101. – 78. Bilikiewicz A., Żurada-Wyrwińska J., Ocena wartości leczniczej przetworu „IB-503” na podstawie własnych czteroletnich doświadczeń klinicznych, Psych. Pol. 1971, 5, 577. – 79. Bilikiewicz T., Psychiatria kliniczna, wyd. 4 poprawione i uzupełnione, PZWL, Warszawa 1969, s. 188–191. – 80. Bilikiewicz T., Psychologia marzenia sennego.

81. Bilikiewicz T., Psychopatologia pokwitania, NNiPP 1963, 3, 391. – 82. Bilikiewicz T., Psychoterapia w praktyce ogólnolekarskiej, wyd. 2, PZWL, Warszawa 1966. – 83. Bilikiewicz T., Zaburzenia psychiczne na tle starzenia się. (Problemy psychogeriatrii), Pamiętnik XXVI, s. 11–20. – 84. Bilikiewicz T., Zagadnienia psychogeriatrii, NNiPP 1960, 5, 703. – 85. Bilikiewicz T., Gallus J., Psychiatria polska na tle dziejowym, PZWL, Warszawa 1962, s. 28. – 86. Bilikiewicz T., Wdowiak L., Czynniki biologiczne i psychogenne w genezie stanów depresyjnych, Pamiętnik XXIX, s. 27–38. – 87. Birtchnell J., Depression in relation to early and recent parent death, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 532, 229. – 88. Birtchnell J., The relationship between attempted suicide, depression and parent death, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 532, 307. – 89. Bizoń Z., Pańków T., Płużek Z., Winid B., Wiszniewska N., Wstęp do ekologii samobójstw w Krakowie, NNiPP 1963, l, 63. – 90. Blaser P., König U., Pöldinger W., Das Problem der Quantifizierung in Depressionsforschung, w książce: Depressionen...

91. Bleuler M., Endokrynologische Psychiatrie, Stuttgart 1954. – 92. Bleuler E., Lehrbuch der Psychiatrie, wyd. 10, Springer-Verlag, Berlin–Heidelberg–New York 1966. – 93. Błażejewski J., Zespół majaczeniowy w przebiegu leczenia taraktanem, Psych. Pol. 1970, 5, 607. – 94. Boethius A., O pocieszeniu, jakie daje filozofia, PWN, Warszawa 1962. – 95. Bojanovsky J., Differenzierung der psychogenen und endogenen Depressionen, Jena 1969. – 96. Boll F., Bezold C., Sternglaube und Sterndeutung, wyd. 4, Gundel Verlag, Berlin–Leipzig 1931. – 97. BonaseglaF., Cavalca G. G., Trattamento della psicosi maniaco-depressiva con sali di Litio, Riv. Sper. Freniat, Włochy 1970, t. 94, nr 2, s. 296–301. – 98. Borgna E., Psicopatologia e clinica della „depressione sine depressione”, Riv. Sper. Freniat, Włochy 1969, t. 93 nr 6, s. 1276–1290. – 99. Bornsztain M., Wstęp do psychiatrii klinicznej, wyd. 2, Księgarnia Ludowa, Łódź 1948. – 100. Borowski T., Wyniki leczenia stanów depresyjnych taraktanem, Psych. Pol. 1967, 2, 211.

101. Borowski T., Grzegorczyk D., Zmiany wobrazie depresji po dokonaniu strangulacji, Pamiętnik XXIX, s. 317–323. – 102. Borzych D., Gałuszko P., Spostrzeżenia kliniczne nad działaniem tindalu w lecznictwie psychiatrycznym, 1964, 4, 683. – 103. Boy-Żeleński T., Słówka, Wydawn. Literackie, Kraków 1953. – 104. Bräutigam W., Psychotherapeutische Führung und Behandlung depressiver Patienten, Deutscher Medizinischer Journal 1969, 20, 66. – 105. Bräutigam W., Psychotherapie der Depression, w: Das depressive Syndrom. – 106. Broszkiewicz E., Oznaczenie środowiska rodzinnego w ambulatoryjnym leczeniu depresji, Psych. Pol. 1971, 2, 169. – 107. Broszkiewicz E., Wpływ czynników psychicznych w chorobie zawałowej, Przeg. Lek. 1963, 10, 398. – 108. Broszkiewicz E., Znaczenie środowiska w psychoterapii depresji, referat zjazdowy. – 109. Browne E. G., Arabian medicine, University Press, Cambridge 1962. – 110. Bryś J., Tomaszewski K., Wasik A., Bukowczyk A., Captagon – nowy lek psychoenergizujący, Psych. Pol. 1969, 3, 341.

111. Buchan T., Psych F. F., Depresion in African patients, South African Medical Journal 1969, 43, 34, 1055. – 112. Bukowczyk A., Badania kliniczne nad psychozami poporodowymi, AM, Łódź 1963 (rozprawa habilitacyjna). – 113. Bukowczyk A., Biochemia i patofizjologia zespołów egzogennych, Pamiętnik XXX Zjazdu Naukowego Psychiatrów Polskich, Katowice 1970, s. 212–215. – 114. Bukowczyk A., Bryś J., Horodnicki J., Krause-Hołyst K., Wasik A., Promazyna Polfa w postaci dożylnej jako lek zwalczający niepokój psychoruchowy, Psych. Pol. 1968, 6, 633. – 115. Bukowczyk A., Cymbała J., Wasik A., Bimanol Polfa w leczeniu poneuroleptycznego zespołu abuliczno-apatycznego u chorych na schizofrenię, NNiPP 1966, 12, 1403. – 116. Bukowczyk A., Domagalska J., Siwczyński J., Wilczkowska K., Badania nad działaniem antydepresyjnym doksepiny (Sinequan), Psych. Pol. 1971, 2, 197. – 117. Bukowczyk A., Horodnicki J., Szydlik H., Ocena kliniczna dwubenzepiny (noverilu) w leczeniu zespołów depresyjnych, Psych. Pol. 1971, 3, 289. – 118. Bukowczyk A., Krause K., Wasik A., Fazy psychozy a zmiany tolerancji na środki psychotropowe, NNiPP 1966, 12, 1385. – 119. Bukowczyk A., Niwińska A., Fiszer T., Zastosowanie toksonomii wrocławskiej do analizy stanów depresyjnych, Psych. Pol. 1968, 2, 155. – 120. Bukowczyk A., Wasik H., Psychofarmakoterapia depresji, referat zjazdowy.

121. Bukowczyk A., Wasik A., Różne zespoły choreatyczne w przebiegu leczenia pochodnymi fenotiazyny, Psych. Pol. 1967, l, 85. – 122. Bukowczyk A., Wasik A., Horodnicki J., Skojarzone leczenie hydreginą i neuroleptykami zaburzeń psychicznych wieku podeszłego, Psych. Pol. 1969, 3, 327. – 123. Bunney W. E., Murphy D. L., Goodwin F. K., The swift process from depression to mania: relationship to drugs with alter brain amines, Lancet 1970, 7655, 1022. – 124. Burner M., Die Psychotherapie der Depressionen unter Berücksichtigung der psycho-sozialen Aspekte, w książce: Depressionen... – 125. Burner M., L’abord psychothérapeutique du malade âgé, w książce: Die Psychiatrie des Alters, S. Karger, Basel, New York 1970. – 126. Burton R., The anatomy of melancholy, Doll and Jordan Smith, London 1955. – 127. Bürger-Prinz H., Endogene Psychosen bei Kindern und Jugendlichen, w: Das depressive Syndrom. – 128. Bürger-Prinz H., Vitalität, Enke, Stuttgart 1968. – 129. Byczkowska Z., Dorczak W., Niwińska A., Siwczyński J., Stany depresyjne a usiłowania samobójcze. Postępowanie terapeutyczne, referat zjazdowy. – 130. Brzezicki E., Automatyzm i stereotypie w etiologii, NNiPP 1955, 4, 551.

131. Brzezicki E., Energetyka napędu psychoruchowego i jego dysregulacja, Psych. Pol. 1969, 4, 407. – 132. Brzezicki E., Etude clinique comparative des nouveaux psycholeptiques, Ann. Méd.-psychol. 1960, 2, 825. – 133. Brzezicki E., Katamneza i prognoza w ostrych psychozach młodzieńczych, Psych. Pol. 1971, 4, 379. – 134. Brzezicki E., Krytyczna ocena dotychczasowych badań nad typologią ludzką a osiągnięcia nauki Pawłowa, Postępy Wiedzy Medycznej 1955, 2, 127. – 135. Brzezicki E., Monopolarność rozsądzającego logicznego rozumowania i bipolarność uczuć w normie i natręctwach, NNiPP 1958, 3, 325. – 136. Brzezicki E., Nerwizmy i psychizmy pokwitania i przekwitania w oświetleniu teorii Pawłowa, Przeg. Lek. 1951, 2/3, 82. – 137. Brzezicki E., Psychopatologia życia codziennego, PAN, Kraków 1970. – 138. Brzezicki E., Psychoza maniakalno-depresyjna po urazie czaszki, Prasa Lekarska 1938, 7, 31. – 139. Brzezicki E., Schizophrenia paradoxalis socialiter fausta, Folia Medica Cracoviensia 1961, s. 267–288. – 140. Brzezicki E., Środki psychotropowe we współczesnym lecznictwie psychiatrycznym, NNiPP 1955, 4, 565.

141. Brzezicki E., Typy ludzi w Polsce pod względem psychofizycznym i ich reakcje duchowe, I: Ludzkość w świetle typologii psychofizycznej, II: Reakcje duchowe ludzi zamieszkujących obszary Polski, Problemy 1946, 9, 12 i 1947, l, 13. – 142. Brzezicki E., Uwagi nad biologią i filogenią uczuciowości, NNiPP 1959, 6, 793. – 143. Brzezicki E., Über Schizophrenien, die zu einem sozialen Aufstieg führen, I. Mitteilung: Positive Wandlung der ganzen Persönlichkeit, II. Mitteilung: Positive Wandlung der ethischen Haltung, Confinia Psychiatrica 1962, 2/3, 177, 4, 223. – 144. Brzezicki E., Wpływ hydrazydu kwasu izonikotynowego na psychikę pod kątem widzenia nauki Pawłowa, Pol. Tyg. Lek. 1954, 47, 1503. – 145. Brzezicki E., Życie psychiczne w okresie przekwitania, w tomie: Dolegliwości wieku przekwitania, Warszawa 1950. – 146. Brzezicki E., Kępiński A., Winid B., Kilka uwag o leczeniu depresji tofranilem, Przegl. Lek. 1958, 12, 397. – 147. Brzezicki E., Kępiński A., Winid B., Odruch orientacyjny, część I: Neurofizjologiczne podstawy odruchu orientacyjnego, Folia Medica Cracoviensia (1960), 1959, I, 1/2, 3. – 148. Burns B. H., Breathlessness in depression, Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 39. – 149. Cadden J. J., Flach F. F., Differential response to treatment as afunction of the changing character of a depression, Amer. J. Psychiat. 1970, 126, 7, 1013. – 150. Cadoret R. J., Winokur G., Clayton P. J., Family history studies: VII. Manic-depressive disease versus depressive disease, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 535, 625.

151. Cammer L., Schizophrenic children of manic-depressive parents, Dis. Nerv. Syst. 1970, 31, 3, 177. – 152. Cavalca G. G., Bonasegla F., Costa N., Il litio glutamato nel trattamento delle psicosi maniaco-depressive: problemi di tossicita, Riv. Sper. Freniat. (Włochy) 1969, 93, 6, 1337. – 153. Chaleckij A. M., O smene sindromow w leczenii periodiczeskich psichozow, Żurnał Newropatołogii i Psichiatrii 1970, 70, 4, 556. – 154. Cheroilllod C., Techniques d’approches psychothérapiques des dépressions, w książce: Depressionen... – 155. Chimiak M., Jaklewicz H., Walden J. de, Próby wyjaśnienia patomechanizmu zespołów depresyjnych, Pamiętnik XXIX, s. 147–151. – 156. Chłopicki K., Uwagi o organizacji społeczności terapeutycznej w szpitalu psychiatrycznym, Psych. Pol. 1957, 2, 231. – 157. Chłopicki K., Własne doświadczenia ze stosowaniem psychoterapii grupowej w leczeniu zespołów depresyjnych, referat zjazdowy. – 158. Chłopicki K., W sprawie tzw. systemu drzwi otwartych w szpitalach psychiatrycznych, NNiPP 1966, 10, 1197. – 159. Chłopicki K., Zespoły psychopatologiczne towarzyszące nadciśnieniu tętniczemu, NNiPP 1965, 6, 829. – 160. Chłopicki K., Pawłowicz A., Wtórna toksykomania glimidowa w przebiegu atypowych psychoz endogennych, Psych. Pol. 1971, 2, 137.

161. Chłopicki W., Kliniczne granice psychozy maniakalno-depresyjnej, referat wygłoszony na VII Zjeździe Psychiatrów Polskich w Kocborowie 4 czerwca 1927 r, streszczenie w: Nowiny Psychiatryczne 1927, 4, 220. – 162. Chmielewska Z., Lejman S., Strawińska Z., Znaczenie zakładów pracy chronionej w procesie rehabilitacji, NNiPP 1966, 4, 455. – 163. Cieślik N., Spett K., Wolter W., Psychiatria w procesie karnym, Wydawn. Prawnicze, Warszawa 1968, s. 302–309. – 164. Ciompi L., Aktuelle Probleme der geronto-psychiatrischen Forschung, w książce: Die Psychiatrie der Alters, S. Karger, Basel, New York 1970. – 165. Cirlot J. E., A dictionary of symbole, Philosophical Library, New York 1962, s. 225–266. – 166. Cooper D., Psychiatry and anti-psychiatry, Tavistock Publ., New York–Sydney–Toronto–Welligton 1967, s. 5–6. – 167. Coppen A., NogueraR., Bailey J., Burns B. H., Swani M. S., Hare E. H., Gardner R., Maggs R., Prophylactic lithium in affective disorders, Lancet 1971, 2, 275. – 168. Cornu F., Die Indikation zur Behandlung mit antidepressiven Medikamenten, w książce: Depressionen... – 169. Curzon G., Tryptophan Pyrrolase-A – biochemical factor in depressive illness?, Brit. J. Psychiat. 1969, 115, 529, 1367. – 170. Cwietkowa N. B., Dwojnikow N. D., Jonowa M. I., Elektroencefałograficzeskije dannyje ubolnych affiektiwno-briedowymi ibriedowymi psichozami priesienilnogo wozrasta w processie ich katamniesticzeskogo izuczenija, Żurnał Niewropatołogii i Psichiatrii 1970, 70, 6, 879.

171. Cwynar S., Przypadek psychozy z naprzemiennymi stanami maniakalnymi i depresyjnymi, przechodzącymi w śpiączkę, Rocznik Psychiatryczny 1860 (1951), nr 1/4, s. 143. – 172. Cwynar S., Jarosz M., Pionkowski J., Działanie lecznicze nortryptyliny, NNiPP 1966, 4, 419. – 173. Cwynar S., Krasilewicz R., Wojdysławska-Wold I., Dwubenzepina (Noveril) – lek o działaniu antydepresyjnym, Psych. Pol. 1971, 2, 201. – 174. Cwynar S., Nagurska H., Ocena skuteczności działania amitryptyliny w stanach psychotycznych przebiegających z odczynem depresyjnym, NNiPP 1965, 2, 289. – 175. Cwynar S., Napieralska M., Pogorzelski W., Siuchnińska H., Doniesienie o wynikach leczenia nowokainą kwaśną (H_3) w Klinice Psychiatrycznej AM w Łodzi, NNiPP 1962, 4, 599. – 176. Cwynar S., Siuchnińska H., Frydrychowicz T., Poseł Z., Weychert A., Stosowanie insidonu (Geigy) w zamkniętym i otwartym lecznictwie psychiatrycznym, NNiPP 1964, 4, 671. – 177. Cwynar S., Rydzyński Z., Simińska W., Wojdysławska I., Weychert A., Porównawcze badania nad skutecznością rozwoju metod w leczeniu stanów depresji, Pamiętnik XXIX, s. 403–406. – 178. Cwynar S., Rydzyński Z., Własne doświadczenia kliniczne zpreparatem SCTZ (Hemineuryną), NNiPP 1964, l, 163. – 179. Czerniejewski K., Terapia starczych zespołów depresyjnych, referat zjazdowy. – 180. Czerniewska J., Jaklewicz H., Wolden J. de, Depresja o typie endogennej w przebiegu leczenia etionamidem, NNiPP 1966, 10, 1209.

181. Czerwiński A., Kapelski Z., Wyniki stosowania anafranilu w endogennych zespołach depresyjnych, Psych. Pol. 1971, 6, 681. – 182. Cziestowicz A. S., Wyniki badań nad psychozami infekcyjnymi, NNiPP 1962, 2, 227. – 183. Dabiński J., Psychofarmakoterapia i psychoterapia w ambulatoryjnym leczeniu stanów depresyjnych, referat zjazdowy. – 184. Dalton K., Prospective study into puerperal depression, Brit. J. Psychiat. 1971, 118, 689. – 185. Danysz A., Leki tymoanaleptyczne, NNiPP 1965, 2, 371. – 186. Das depressive Syndrom, Internationales Symposium. Berlin 16–17 Februar 1968, praca zbiorowa pod red. H. Hippiusa i H. Selbacha, wyd. Urban Schwarzenberg, München–Berlin–Wien 1969. – 187. Davies R. K., Electroconvulsive therapy instruments, Arch. Gen. Psychiat. 1971, 25, 97. – 188. Dąbiński J., Postępowanie terapeutyczne w przypadkach nerwicowych stanów depresyjnych, Pamiętnik XXIX, s. 423–428. – 189. Dąbrowska T., Strzyżewski W., Zmiany zapisu eeg w przebiegu leczenia noverilem endogennych zespołów depresyjnych, referat zjazdowy. – 190. Dąbrowski S., Czynniki biologiczne i psychiczne w genezie stanów depresyjnych, Pamiętnik XXIX, s. 39–51.

191. Dąbrowski S., Psychozy afektywne o typie dystymicznym, Psych. Pol. 1969, 5, 537. – 192. Dąbrowski S., Różnicowanie osłupienia schizofrenicznego i depresyjnego ze zjawiskami osłupienia występującymi w psychozach inwolucyjnych oraz próba ich patofizjologicznej interpretacji, NNiPP 1957, 4 (dodatek), 653. – 193. Dąbrowski S., Stany mieszane w okresie inwolucji, NNiPP 1964, l, 105. – 194. Dąbrowski S., W sprawie zespołu interno-astenicznego, NNiPP 1960, l, 161. – 195. Dąbrowski S., Zespół interno-asteniczny w zejściu tzw. psychoz inwolucyjnych i próba wyjaśnienia roli jego w procesach przystosowania, NNiPP 1959, 4. – 196. Dąbrowski S., Zmiany przebiegu okresowych psychoz afektywnych podczas inwolucji, PZWL, Warszawa 1969. – 197. Dąbrowski S., Grądzki J., Obrazy pneumoencefalograficzne w przebiegu cyklotymii okresu inwolucji, NNiPP 1964, 1, 11. – 198. Dąbrowski S., Obuchowski K., Kliniczno-eskperymentalna analiza struktury zespołów depresyjnych okresu inwolucji, NNiPP 1964, 2, 275. – 199. Depczyński L., Kuczewska K., Tomaszkiewicz J. A., Nawrotność w depresji a metody leczenia, referat zjazdowy. – 200. Depczyński L., Kuczewska K., Tomaszkiewicz J., Zmiany aktywności lipolitycznej w surowicy krwi w depresji endogennej w procesie leczenia, Pamiętnik XXIX, s. 139–145.

201. Depczyński L., Tomaszkiewicz J., Biochemiczne aspekty depresji endogennej, Pamiętnik XXIX, s. 167–170. – 202. Depression. Proceedings of the Scandinavian Symposium on Depression, red. S. Kristiansen, Acta Psychiatrica Scandinavica 1961, supl. 162. – 203. Depression, red. E. Davies, Cambridge Univ. Press 1970. – 204. Depressionen und ihre Behandlung (praca zbiorowa), S. Karger, Basel, New York 1968. – 205. Dick P., Tissot R., Critéres du choix des antidépresseurs, w książce: Depressionen... – 206. Diepgen P., Weltenschaulich bedingte Wandlungen in der Medizin, Norven Verlag, Berlin 1935. – 207. Die Werke des Galens, t. 1–2, Hippokrates-Verlag, Stuttgart 1939–1941. – 208. Die Werke des Hippokrates, t. 1–5, Hippokrates-Verlag, Stuttgart 1933–1940. – 209. Dimitrow Ch., Kirow K., Rola i miasto na psichoterapewta pri melancholii, Swr. Med. (Sofia) 1959, 20, 11, 595. – 210. Dobrzański T., Kaczonowski E., Badania nad zawartością insuliny we krwi chorych z depresją schizofreniczną, NNiPP 1966, 2, 139.

211. Dolmierski R., Psychozy okresu ciąży, porodu i połogu w świetle nowych spostrzeżeń klinicznych, NNiPP 1961, 5, 677. – 212. Dolmierski R., Falicki Z., Leczenie parkinsonoidu polekowego ponalidem (Uk 738), NNiPP 1963, 4, 542. – 213. Dolmierski B., Mrózek J., Zaburzenia psychiczne w okresie starzenia się w świetle materiału Kliniki Chorób Psychicznych w Gdańsku, Pamiętnik XXVI, s. 36–39. – 214. Dominik M., Jakubik A., Ryn Z., Zaburzenia psychiczne w związku z pobytem za granicą, Psych. Pol. 1968, 5, 515. – 215. Doświadczenia w rozwijaniu społeczności leczniczej w szpitalu w Drewnicy (praca wspólna zespołu lekarzy i psychologów), Psych. Pol. 1970, 5, 566. – 216. Bragon P., Muzyka jako czynnik psychoterapeutyczny w stanach depresji, referat zjazdowy. – 217. Dreikandt K. K., Schwarze Messe, Hansen Verlag, München 1970, s. 1–21. – 218. Drogowski M., Stany depresyjne okresu poporodowego, Pamiętnik XXIX, s. 395–398. – 219. Drozdowska D., Sieniarski W., Zienkiewicz B., Jasiewicz F., Wpływ warunków społecznych na zaburzenia psychiczne okresu inwolucji, w: Pamiętnik XXVIII Naukowego Zjazdu Psychiatrów Polskich w Lublinie, 13–15 września 1963, PZWL, Warszawa 1965, s. 208–210. – 220. Dziduszko T., O systematyce i nozologii zaburzeń psychicznych wieku podeszłego, NNiPP 1962, 4, 552–555.

221. Dzikowski H., Nowy środek w leczeniu psychiatrycznym esucos (U.C.B. 3412; Dihydrazine), NNiPP 1961, 4, 543. – 222. Edison W. H., Depression: normal and abnormal, J. Ment. Sc. 1934, 81, 370. – 223. Ekiert H., Elektroencefalograficzne nieprawidłowości w okolicy skroniowej w zaburzeniach psychicznych, Psych. Pol. 1968, 6, 663. – 224. Eliade M., Images et symboles, Sheed Ward, Paris 1952. – 225. Ey H., La conscience, Press Univ. de France, Paris 1963. – 226. Falicki Z., Przypadek stanu padaczkowego po zatruciu largaktylem, NNiPP 1960, 2, 281. – 227. Falicki Z., Zespoły depresyjne w przebiegu procesów zanikowych kory przedczołowej, Pamiętnik XXIX, s. 205–207. – 228. Falicki Z., Walden J. de, Trudności różnicowe w przypadku zaburzeń psychicznych na tle padaczki skroniowej, NNiPP 1962, 3, 441. – 229. Fawcett J., Siemopoules V., Dextroamphetamine response as a possible predictor of improvement with tricyclic therapy in depression, Arch. Gen. Psychiat. 1971, 25, 247. – 230. Fischer-Homberber E., Hypochondrie. Melancholie bis Neurose. Krankheiten und Zustandsbilder, H. Huber, Bern 1970.

231. Flashar H., Melancholie und Melancholiker in den medizinischen Theorien der Antike, Walter de Gruyter, Berlin 1966. – 232. Fluegelman S., Auslaender J., The use of anafranil in the treatment of depression, Harefuah (Hiszpania) 1970, 78, 5, 269. – 233. Fonberg E., Nerwice. Przesądy a nauka, Seria „Omega”, Wiedza Powszechna, Warszawa 1971. – 234. Fonberg E., Neuropatofizjologia stanów depresyjnych, referat zjazdowy. – 235. Forrest A. D., Fraser R. H., Preist R. G., Environmental factors in depressive illness, Brit. J. Psychiat. 1965, 111, 243. – 236. Foucault M., Folie et déraison. Histoire de la folie à l’âge classique, Libraire Plon, Paris 1961. – 237. Foulds G. A., Caine T. M., The assessment of some symptoms and sings of depression in women, J. Ment. Sc. 1959, 438, 182. – 238. Franczak W., Sobkowiak J., Gerżabek-Bajko A., Ignatowicz Ł., Leczenie moczenia nocnego u dzieci niektórymi tymoleptykami, Psych. Pol. 1967, 4, 479. – 239. Franczak W., Ułatowska H., Sobkowiak J., Metoda Łaskowa a leki psychotropowe w leczeniu moczenia nocnego u dzieci, Psych. Pol. 1967, l, 57. – 240. Frankl V. E., Psycholog w obozie koncentracyjnym, w: Apel skazanych, Pax, Warszawa 1962.

241. Frazer J. G., Złota gałąź, PIW, Warszawa 1962. – 242. Frąckowiak T., Psychoterapia stanów depresyjnych, referat zjazdowy. – 243. Freud S., Die Traumdeutung, Franz Deuticke, Leipzig–Wien 1952. – 244. Freud S., Leonardo da Vinci. A study in psychosexuality, Randon House, New York 1947. – 245. Freud S., The interpretation of dreams, t.4–5, Standard Edition of Works, London 1953. – 246. Fritz E., Von Heimweh, Zürich 1949. – 247. Frizek D., Coppen A., Marks V., Plasma magnesium and calcium in depression, Brit. J. Psychiat. 1969, 115, 529, 1375. – 248. Frostig J., Psychiatria, t. 1–2, Lwów 1933. – 249. Gaertner H., Lisiewicz J., Krzeczkowska E., Wpływ wstrząsu elektrycznego na krzepliwość krwi u psychicznie chorych, NNiPP 1966, 12, 1347. – 250. Galenus G., Die Werke des Galens, t. 1–2, Hippokrates-Verlag, Stuttgart 1939–1941.

251. Gall H., Rheumatoide und neuralgische Erscheinungen im Verlauf von depressiven Psychosen, Psychiat. Neurol. Med. Psychol. (Lipsk) 1969, 21, 11, 414. – 252. Gall H., Therapieversuche durch experimentelle Erzeugung von Hautallergien bei depressiven Psychosen, Nervenarzt 1971, 9, 495. – 253. Gallus H., Kostkowski A., Zdolność wiązania żelaza przez białka surowicy krwi w stanach depresji, Pamiętnik XXIX, s. 133–134. – 254. Gałuszko P., Profilaktyka nawrotów schizofrenicznych i cyklofrenicznych, Biuletyn Informacyjny „Cefarm” 1970, 5, 167. – 255. Gałuszko P., Przypadek ciężkiej meprobamatopatii, NNiPP 1965, 2, 335. – 256. Gałuszko P., Zgirski L., Wyniki leczenia niektórymi lekami i metodami depresji endogennych, uzyskane u chorych przebywających w Klinice Chorób Psychicznych AMG w latach 1959–1965, Pamiętnik XXIX, s. 407–409. – 257. Gątarski J., Doniesienie o leczeniu stanów depresji niamidem, w książce: Farmakoterapia chorób psychicznych, Warszawa 1960, s. 353–356. – 258. Gedychowa M., Zastosowanie trausabunu w psychiatrycznym lecznictwie ambulatoryjnym, referat zjazdowy. – 259. Gershon E. S., Dunner D. L., Goodwin F. K., Toward biology of affective disorders genetic contribution, Arch. Gen. Psychiat. 1971, 25, l. – 260. Ghalioungi P., Magic and medical science in ancient Egipt, Hadder and Stoughton, London 1963.

261. Giberti F., Hypochondrie et dépression endogene, Evol. Psychiat. 1965, 30, 97. – 262. Gierdziewicz A., Psychotyczne zespoły depresyjne u kobiet w okresie inwolucji, Pamiętnik XXIX, s. 355–359. – 263. Gierdziewicz A., Zespoły psychotyczne okresu inwolucji u kobiet i mężczyzn, Psych. Pol. 1970, 4, 415. – 264. Giza J. S., Morasiewicz W., O wartościach opieki socjalno-prawnej nad pacjentami otwartego lecznictwa psychiatrycznego, Psych. Pol. 1969, 2, 173. – 265. Glasenapp H., Religie niechrześcijańskie, przeł. S. Łapycewicz, Pax, Warszawa 1966. – 266. Główczeska E., Jankowski K., Przypadek pseudocephalitis toxica w przebiegu leczenia chloropromazyną, NNiPP 1964, 4, 708. – 267. Gnat T., Godorowski K., Kilka uwag o psychiatrii społecznej, NNiPP 1962, 1, 101. – 268. Gnat T., Jezierska A., Krasilewiczowa M., Wierzbicki T., Wstępne doniesienie o leczeniu nowymi środkami przeciwdepresyjnymi sarotenem i surmontilem, NNiPP 1964, 2, 323. – 269. Gnat T., Walczak B., Wierzbicki T., Zimny S., Wstępne wyniki leczenia chlorprotiksenem chorych psychicznie, NNiPP 1963, l, 103. – 270. Goldammer K., Der cholerische Kriegsmann und der melancholische Ketzer, w: Psychiatrie und Gesellschaft, H. Ehrhardt Verlag, Bern–Stuttgart 1958, s. 90–101.

271. Gołębiowska M., Znaczenie aktualnej sprawności myślenia dla rokowania i leczenia depresji, referat zjazdowy. – 272. Górska J., Fellmann B., Zaburzenia czynności poznawczych w przebiegu depresji, Psych. Pol. 1971, 3, 271. – 273. Grabowska H., Problem depresji endogennej wieku dziecięcego, Pamiętnik XXIX, s. 375–378. – 274. GrabowskaM. J., Problem utajonych stanów depresyjnych i ich leczenia u chorych internistycznych, referat zjazdowy. – 275. Grabowska M. J., Znaczenie czynników psychicznych w powstawaniu otyłości, Psych. Pol. 1970, 3, 301. – 276. Grillot de Givry, Le musée de sorciers, Officina Sanctaandreana, Paris 1929. – 277. Grof P., Schou M., Angst J., Baastrup P. C., Weis P., Methodological problems of prophylactic trials in recurrent affective disorders, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 535, 599. – 278. Grof P., Vinar O., Verlaufsrhytmus and prophylaktische Beeinflussungsmöglichkeiten der affektiven Psychosen, w: Das depressive Syndrom. – 279. Gromska J., Idee samobójcze u młodzieży jako następstwa młodzieńczych zmian nastroju, Pamiętnik XXIX, s. 277–234. – 280. Gromska J., Leczenie stanów maniakalnych solami litu, NNiPP 1962, 4, 575.

281. Gromska J., Jaklewicz H., Zespoły psychotyczne w przebiegu zapaleń mózgu u dzieci, NNiPP 1962, 2, 275. – 282. Gromska J., Rief T., Przypadek postaci ekspansywnej zespołu czołowego, NNiPP 1961, 4, 577. – 283. Gromska J., Sulestrowska H., Symptomatologia nerwicowa i rzekomonerwicowa guzów mózgu, NNiPP 1963, 1, 83. – 284. Hamilton M., White J. M., Clinical syndromes in depressive states, J. Ment. Sc. 1959, 441, 985. – 285. Harrow M., Amdur M. J., Guilt and depressive disorders, Arch. Gen. Psychiat. 1971, 25, 240. – 286. Haubrich M., Maksimowicz M., Romankiewicz S., Sobczyk P., Poglądy pomocniczego personelu medycznego na zmiany modernizacyjne w klinice i szpitalu psychiatrycznym w Lublińcu, Psych. Pol. 1969, 3, 351. – 287. Hauri P., Hawkins D. R., Phasic REM, depression, and the relationship between sleeping and waking, Arch. Gen. Psychiat. 1971, 25, 56. – 288. Heftlich-Piątkowska H., Dotychczasowe wyniki leczenia nerwic nialamidem, NNiPP 1961, 4, 547. – 289. Heiler E., Der Katolizismus, Münich 1923, s. 261. – 290. HeimannH., Der Schlaf und seine Störungen im Alter, w książce: Die Psychiatrie des Alters, S. Karger, Basel, New York 1970.

291. Heinrich K., Kretschmar J. H., Kretschmar C., Vergleichende Untersuchungen über die Ergebnisse der Pharmakotherapie und der älteren somatischen Behandlungsverfahren bei endogenen Depressionen, Pharmakopsychiatrie (Stuttgart) 1970, 3, l, 50. – 292. Helmchen H., Hippius H., Pharmakogene Depressionen, w: Das depressive Syndrom. – 293. Henry B. W., Markette J., Emken R., Overall J., Drug treatment of anxious depression in psychiatric outpatients, Dis. Nerv. Syst. 1969, 30, 10, 675. – 294. Hessek A., Szpital Psychiatryczny w Anglii jako środowisko terapeutyczne, Psych. Pol. 1967, 4, 517. – 295. Higier H., Etiologia i terapia psychozy maniakalno-depresyjnej, Klinika Współczesna 1938, 9, 478. – 296. Hippius H., Jantz H., Die heutige Behandlung der Depressionen. Bericht über ein Symposium in Kronberg im Taunus, 12–13 Juni 1959, Nervenarzt 1959, 10, 466. – 297. Holub A., Kozubska M., Zaburzenia psychiczne u chorych z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, Psych. Pol. 1971, l, 7. – 298. Hommes O. R., Panhuysen L. H. M., Depression and cerebral dominance, Psychiat. Neurol. Neurochir. 1971, 74, 259. – 299. Hopkinson G., Celibacy and material fertility in manic-depressive patients, Acta Psychiatrica Scandinavica, t. 39, z. 3, s. 473–476. – 300. Hopkinson G., Read G. F., Bereavement in childchood and depressive psychosis, Brit. J. Psychiat. 1966, 112, 459.

301. Horecki S., Jafra J., Kurowski Z., Zajdowski Z., Zespoły depresyjne w świetle materiału Szpitala w Morawicy w latach 1960–1966, Pamiętnik XXIX, s. 305–308. – 302. Horodnicki J., Krause K., Gospodarka elektrolitowa i wydalanie sterydów nadnerczy u chorych z zespołami depresyjnymi, Pamiętnik XXIX, s. 113. – 303. Hrynkiewicz L., Objawy depresyjne w alkoholowym zespole abstynencyjnym. Przyczynek do zagadnienia tzw. depresji alkoholowej, Pamiętnik XXIX, s. 255–260. – 304. Hrynkiewicz L., Psychopatologia i leczenie depresji alkoholowej, referat zjazdowy. – 305. Hrynkiewicz L., Kotlarek-Haus S., Gabryś K., Aspekty psychiatryczne colitis ulcerosa, Psych. Pol. 1967, 4, 407. – 306. Hunter R., Mac Alpine I., Three hundred years of psychiatry 1535–1860, Oxford University Press, London 1963. – 307. Huttunen M. O., The biochemistry of mental disorders, Duodecim 1970, 86, 1409. – 308. Imieliński K., Równoczesność depresji cyklofrenicznej z objawowym wstrętem płciowym w przypadku dwóch bliźniaczek, NNiPP 1961, 4, 575. – 309. Inose T., Hirata I., Kajiwara A., Iwata A., Tano T., Takahaski K., Sec I., Sakai H., Über depressive Zustände mit EEG-Anomalien. Ein Beitrag zur Differentialdiagnose der endogenen Depression, Psychiat. Neurol. Jap. 1969, 71, 8, 764. – 310. Iwanow W., O objawach depresyjnych chorych na schizofrenię paranoidalną, Pamiętnik XXIX, s. 95.

311. Iwanow W., Konstantinow K., Dwa przypadki samobójstwa drogą samopodpalenia, NNiPP 1966, 6, 655. – 312. Iwanow Ł. T., O różnicowaniu stanów depresyjnych u kobiet w okresie ostrych przełomów hormonalnych, Pamiętnik XXIX, s. 99. – 313. Jacobs M. A., Muller J. J., Skinner J. C., Anderson J., Spilkin A. Z., Personality characteristics of depressive patients associated with improvement in an openward setting, J. Nerv. Ment. Dis. 1971, 153, 126. – 314. Jain V. K., Affective disturbance in hypothyroidism, Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 279. – 315. Jaklewicz H., Przypadek pourazowego zespołu czołowego (z badań nad zagadnieniem lokalizacji rysów charakteropatycznych), NNiPP 1961, 4, 581. – 316. Jaklewicz H., Samouszkodzenia młodocianych recydywistów, NNiPP 1966, 12, 1363, 1366. – 317. Jaklewicz H., Zagadnienie charakteropatii i alkoholizmu wśród nieletnich, NNiPP 1963, 5, 657. – 318. Jakubczyk A., Piotrowska A., Piotrowski A., Szelenberger W., Wstępna ocena psychologiczno-społeczna młodocianych pacjentów leczonych z powodu zażywania środków odurzających, referat zjazdowy. – 319. Janicki A., O ekspresji twórczości plastycznej w stanach depresji, referat zjazdowy. – 320. Janicki A., Percepowanie muzyki w stanach depresji, referat zjazdowy.

321. Janicki A., Zastosowanie muzyki jako dodatkowego czynnika w przebiegu leczenia chorych na schizofrenię, Psych. Pol. 1971, 2, 183. – 322. Jankowska H., Opieka rodzinna nad psychicznie chorymi na Wileńszczyźnie, Rocznik Psychiatryczny 1934, 22, 216. – 323. Jankowska H., Z zagadnień biologii wzruszeń, Pamiętnik Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego 1933, 11, l. – 324. Jankowski K., Powikłania neurologiczne w przebiegu leczenia neuroleptykami w świetle badań histopatologicznych, NNiPP 1964, 4, 635. – 325. Jankowski K., Knoll E., Obraz morfologiczny ośrodkowego układu nerwowego zwierząt doświadczalnych przy długotrwałym podawaniu niektórych leków neuroleptycznych, NNiPP 1966, 4, 381. – 326. Jankowski K., Knoll E., Próba porównania obrazu morfologicznego ośrodkowego układu nerwowego przy przewlekłym stosowaniu chloropromazyny u ludzi i zwierząt doświadczalnych, NNiPP 1964, 4, 643. – 327. Januszkiewicz-Grabias A., Nowicki Z., Próba oceny właściwości przeciwdepresyjnych preparatu concordin, Pamiętnik drugich gdańskich dni lecznictwa psychiatrycznego, Gdynia 25–27 IX 1970 r. Oddział Gdańsko-Bydgoski Pol. Tow. Psychiatrycznego, Gdańsk 1971, s. 431–433. – 328. Janzarik W., Das depressive Syndrom, strukturdynamisch gesehen, w: Das depressive Syndrom. – 329. Jarema M., Rzadki przypadek z kręgu psychozy maniakalno-depresyjnej, Przeg. Lek. 1946, 12/13, 323. – 330. Jarmużek Z., Wzajemny stosunek wydalania z moczem kwasu 5-hydroksyindolooctowego i wanilinomigdałowego (VMA) a efekt leczenia okresowych depresji endogennych imipraminą i nialamidem, referat zjazdowy.

331. Jarmużek Z., Zaburzenia świadomości jako powikłanie leczenia nialamidem, Psych. Pol. 1970, 2, 157. – 332. Jarosz M., Depresja (depressio) a nerwica przygnębienia (neurosi stristitiosa), w książce: Psychonerwice. Sympozjum w Łodzi, Warszawa 1962, s. 151–157. – 333. Jarosz M., Elementy psychologii lekarskiej i psychopatologii ogólnej, PZWL, Warszawa 1971. – 334. Jarosz M., Stany hipoglikemiczne naśladujące nerwice i różne zespoły psychopatologiczne, Psych. Pol. 1967, 2, 225. – 335. Jaroszewski Z., Bartoszewska D., Psychoza maniakalno-depresyjna w świetle danych z kart statystycznych szpitalnych, Pamiętnik XXIX, s. 363–374. – 336. Jaroszyński J., Klasyfikacja stanów depresyjnych, referat zjazdowy. – 337. Jaroszyński J., Gerard K., Stankiewicz D., Czynniki środowiskowe i rodzinne a początek psychozy maniakalno-depresyjnej, Psych. Pol. 1967, 2, 135. – 338. Jaroszyński J., Jaroszewski Z., Leder S., Choroby psychiczne i pielęgniarstwo psychiatryczne. Podręcznik dla średnich szkół medycznych, wyd. 5 poprawione i uzupełnione, PZWL, Warszawa 1971. – 339. Jaroszyński J., Jarzębowska E., Welbel E., Osobowość patologiczna w rodzinach chorych na schizofrenię i psychozę maniakalno-patologiczną, Psych. Pol. 1967, 3, 261. – 340. Jaroszyński J., Kołakowska T., Stankiewicz D., Welbel L., Klasyfikacja depresji, Pamiętnik XXIX, s. 53–66.

341. Jaspers K., Allgemeine Psychopathologie, wyd. 6, Springer-Verlag, Berlin–Göttingen-Heidelberg 1953, s. 107–109. – 342. Jaworska K., Kojecka I., Skaryszewska-Sawicka J., Szmurło B., Dibenzepina (noveril) w leczeniu stanów depresyjnych, Psych. Pol. 1971, 4, 433. – 343. Jaworska K., Kojecka I., Skaryszewska J., Szmurło B., Wyniki stosowania noverilu w zespołach depresyjnych, referat zjazdowy. – 344. Jeziorska A., Kłosińska B., Wierzbicki T., Próba leczenia oksazepamem stanów lękowo-depresyjnych w przebiegu nerwic i psychoz, Psych. Pol. 1968, 1, 33. – 345. Jędrzejczak W., Zespoły depresyjne u byłych więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych, Pamiętnik XXIX, s. 339–343. – 346. Johnson G., Gershon E., Burdook E. I., Floyd A., Hekimian L., Comparative effects of lithium and chlorpromazine in the treatment of acute manic states, Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 267. – 347. Judin T. I., Oczerki istorii otieczestwiennoj psychiatrii, Medgiz, Moskwa 1951. – 348. Jung C., Aion. Untersuchungen zur Symbolgeschichte, Rascher Verlag, Zürich 1951. – 349. Jung C., Psychological reflections Pantheon, New York 1953. – 350. Jung C., Psychologie und Alchemie, Bascher Verlag, Zürich 1944.

351. Jung C., Symbolik des Geistes, Rascher Verlag, Zürich 1948. – 352. Jung C., Kereny I., Introduction to a science of mithology, London 1950. – 353. Jus A., Badania neurofizjologiczne i behawioralne w psychofarmakologii, Psych. Pol. 1968, 2, 201. – 354. Jus A., Ocena skuteczności leków psychotropowych za pomocą badań reakcji na „placebo”, Psych. Pol. 1967, 6, 735. – 355. Jus K., Ocena metod badania reakcji „placebo” we współczesnej psychofarmakoterapii, Psych. Pol. 1967, 5, 609. – 356. Jus K., Próba zbliżenia się do analizy fizjologicznej marzenia sennego, Psych. Pol. 1962, 6, 861. – 357. Jus K., Jus A., Badania poligraficzne nad snem i marzeniem sennym, Psych. Pol. 1966, 6, 715. – 358. Jus K., Jus A., Próba neurofizjologicznego podejścia do zagadnień nieświadomości. Analogie kliniczno-doświadczalne, NNiPP 1963, 6, 887. – 359. Justyna M., Krzyżowski J., Leczenie wstrząsami elektrycznymi w narkozie i zwiotczeniu mięśniowym, NNiPP 1966, 4, 461. – 360. Kaczyński M., Zagadnienia zmian psychicznych po zespołach depresyjnych, Pamiętnik XXIX, s. 171–176.

361. Kaufmann W., Existentialism and death, w: The meaning of death, red. H. Feifel, Mc Graw Hill Book-Comp., New York–Toronto–London 1959, s. 39–63. – 362. Kay D. W. K., Garside R. F., Beamish P., RoyJ.R., Endogenous and neurotic syndroms of depression, Brit. J. Psychiat. 1969, 115, 521, 377. – 363. Kay David W. K., Garside R. F., Roy J. R., Beamish P., „Endogenous” and „neurotic” syndromes of depression: a 5- to 7-years follow-up of 104 cases, Brit. J. Psychiat. 1969, 115, 521, 389. – 364. Kaye B. M., Oral contraceptives and depression, JAMA 1963, 186, 522. – 365. Kelly D., Walter C. J. S., A clinical and physiological relationship between anxiety and depression, Brit. J. Psychiat. 1969, 115, 521, 401. – 366. Kennedy P. F., Phanjco A. L., Shekim W. O., Risk-taking in the lives of parasuicides (attempted suicides), Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 281. – 367. Kędzior J., Leszczyński L., Zaburzenia popędu płciowego w depresji endogennej, Pamiętnik XXIX, s. 223–226. – 368. Kępiński A., Trudności naukowe psychiatry, NNiPP 1962, 5, 715. – 369. Kępiński A., Uwagi krytyczne o psychoterapii, NNiPP 1965, 4, 585. – 370. Kępiński A., Uwagi o społeczności terapeutycznej, Psych. Pol. 1970, 2, 169.

371. Kępiński A., Rystka-Zającowa J., O pielęgniarstwie psychiatrycznym, jego roli i zadaniach, Pielęgniarka i Położna 1971, 8, 16 i 30. – 372. Kępiński A., Winid B., Odruch orientacyjny, cz. II. Badania nad komponentą ruchową i skórno-galwaniczną odruchu orientacyjnego, Folia Medica Cracoviensia 1960, l, 125. – 373. Kępiński A., Winid B., Gierdziewicz A., Uwagi o odruchu orientacyjnym, NNiPP 1961, 3, 383. – 374. Kielholz P., Allgemeine Aspekte der Depressionstorschung, w książce: Depressionen... – 375. Kielholz P., Depressionsdiagnostik. Therapie Umschau, 1968, I, 11; Kielholz P., Diagnose und Therapie der Depressionen für den Praktiker, J. F. Lehmanns Verlag, München 1965. – 376. Kielholz P., Klassifizierung der depressiven Verstimmungszustände, w: Das depressive Syndrom. – 377. Kierkegaard S., Gesammelte Werke. Entweder–Oder, cz. II, F. Diedericks, Jena 1922. – 378. Kiljan A., Rzadkowolska A., Kliniczne zastosowanie TPN 12, referat zjazdowy. – 379. Kiljan A., Wilczak H., Kubacki L., Jus K., Badania poligraficzne nad snem i marzeniem sennym w stanach depresji, Pamiętnik XXIX, s. 101–105. – 380. Klibansky R., Panofsky E., Saxl F., Saturn and Melancholy, Nelson, London 1964.

381. Kołakowska T., Indywidualna wrażliwość na leki psychotropowe, NNiPP 1963, 4, 551. – 382. Kołakowska T., Próba analizy czynników wpływających na jakość remisji w depresji cyklicznej, Pamiętnik XXIX, s. 199–203. – 383. Kołakowska T., Ekiert H., Gohol Z., Kliniczna i elektroencefalograficzna analiza niektórych zespołów depresyjnych, Psych. Pol. 1967, 4, 423. – 384. Kołakowska T., Welbel L., Próba ustalenia istotnych dla rokowania czynników w zespołach depresyjnych, NNiPP 1966, 4, 387. – 385. Kołakowska T., Welbel L., Wartość diagnostycznych objawów psychopatologicznych w zespołach depresyjnych, NNiPP 1965, 2, 245. – 386. Korekjarto M., Lienert G. A., Depressionsskalen als Forschungsmittel in der Psychopathologie, Pharmakopsychiatrie (Stuttgart) 1970, 3, 1, 1. – 387. Korta B., Spisla B., Uzależnienia lekowe młodzieży w materiale kliniki i M. Sz. P. we Wrocławiu, referat zjazdowy. – 388. Korzeniowski L., Reaktywne zaburzenia psychopatów i tzw. psychozy więzienne, Nowiny Psychiatryczne 1936, z. I–IV, s. 49–52: Depresje reaktywne. – 389. Korzeniowski L., Zagadnienie odrębności nozologicznej psychoz inwolucyjnych, NNiPP 1964, 4, 569. – 390. Korzeniowski L., Zarys psychiatrii, wyd. 3, PZWL, Warszawa 1969.

391. Korzeniowski L., Pużyński S., Nawracające zespoły depresyjne w przebiegu przedstarczych zaników mózgu, Pamiętnik XXIX, s. 177–180. – 392. Korzeniowski L., Pużyński S., Szymborski B., Wpływ bimanolu–Polfa na stany depresyjne, Psych. Pol. 1967, 2, 205. – 393. Korzenikow I., Analiza osobowości nieletnich przestępców przebywających w grupach półwolnościowych, NNiPP 1966, 12, 1407. – 394. Kostkowski A., Farmakochirurgiczna terapia zespołu depresyjnego w przebiegu siedmioletniej obserwacji choroby Cushinga, referat zjazdowy. – 395. Kostrzewa T., Mijał K., Pańków T., Płużek Z., Wilk Z., Epidemiologia samobójstw na terenie miasta Krakowa w roku 1966, Psych. Pol. 1968, 6, 653. – 396. Kozaczewska-Kaczanowska W., Luczek M., Amitryptylina w leczeniu stanów depresyjnych, NNiPP 1963, 5, 695. – 397. Kraemer E., Les Maladies designées par le nom d’un saint, Nordiska Antkvariska Bokhandein, Helsingfors 1949. – 398. Kraepelin E., Psychiatrie, C. Grumbach, Leipzig 1896. – 399. Kraepelin E., Vergleichende Psychiatrie, Zentralblatt fur Nervenheilkunde und Psychiatrie 1904, 27, 433. – 400. Kranz H., Das Thema des Wahns in Wandel der Zeit, Fortschr. Neurol. Psychiat. 1955, 23, 58.

401. Kranz H., Depressiver Autismus, w: Das depressive Syndrom. – 402. Krasowska J., O nowy rozdział w psychiatrii, NNiPP 1963, 5, 651. – 403. Krasowska J., Zespół psychotyczny napięcia przedmiesiączkowego u dziewcząt w wieku pokwitania, NNiPP 1962, 6, 893. – 404. Krasowska J., Matias K., Dąbrowska M., Niedojrzałość psychiczna i jej związek z niektórymi odchyleniami charakteru u młodzieży, NNiPP 1963, l, 75. – 405. Kraus A., Der Typus melancholicus in östlicher und westlicher Forschung. Der japanische Beitrag M. Shimadas zur prämorbiden Persönlichkeit Manisch-Depressiver, Nervenarzt 1971, 9, 481. – 406. Krause K., Hołyst J., Zaburzenia psychiczne po przywróceniu czynności serca, NNiPP 1962, 3, 401. – 407. Krause K., Hołyst J., Zespoły depresyjne i ich leczenie w przebiegu chorób naczyń mózgowych, referat zjazdowy. – 408. Krause K., Katzenellenbogen J., Depresja sytuacyjna w przebiegu procesu karnego, Pamiętnik XXIX, s. 267–276. – 409. Krech D., Heredity, environment brain and problem solving, The XVIII Int. Congr. of Psychology, Moscow 1966. – 410. Kretschmer E., Medizinische Psychologie, wyd. 13, oprac. W. Kretschmer, Georg Thieme Verlag, Stuttgart 1971. Toż w jęz. pol. pt. Psychologia lekarska, PZWL, Warszawa 1958.

411. Kryczyński I., Farmakoterapia i psychoterapia tzw. climacterium virile, referat zjazdowy. – 412. Krystof J., Kaizer J., W sprawie utrwalonych zaburzeń pozapiramidowych wywołanych przewlekłym stosowaniem neuroleptyków, Psych. Pol. 1967, 3, 289, – 413. Krzyżowski J., Krytyczna ocena metod służących do wykrywania neuroleptyków w moczu, NNiPP 1966, 2, 161. – 414. Krzyżowski J., Próby samobójcze dokonywane środkami psychotropowymi, Psych. Pol. 1970, 2, 181. – 415. Krzyżowski J., Próby samobójcze dokonywane środkami psychotropowymi. (Analiza przypadków hospitalizowanych w klinice psychiatrycznej w Warszawie), Psych. Pol. 1970, 3, 275. – 416. Krzyżowski J., Marcjan K., Skaryszewska J., Przewlekłe podawanie węglanu litu w psychozach afektywnych, referat zjazdowy. – 417. Krzyżowski J., Skaryszewska-Sawicka J., Marcjan K., Profilaktyczne działanie soli litu w psychozach afektywnych, Psych. Pol. 1971, 3, 283. – 418. Kubacki A., Choroba wrzodowa a zaburzenia emocjonalne, Psych. Pol. 1968, 6, 612. – 419. Kubacki A., Fortini K., Szelanberg W., Poneuroleptyczne reakcje depresyjne w psychozach paranoidalnych, Pamiętnik XXX Zjazdu Naukowego Psychiatrów Polskich, Katowice 1970, s. 155–158. – 420. Kuczewska K., Depczyński L., Gospodarka lipidowa w depresji endogennej, Pamiętnik XXIX, s. 135–138.

421. Kudlien F., Der Beginn der medizinischen Denkens bei Griechen, Artemis, Zürich, Stuttgart 1967. – 422. Kuhn R., Kombinationsbehandlung depressiver Zustände, w książce: Depressionen... – 423. Labhardt F., Depression und psychosomatische Krankheit, w książce: Depressionen... – 424. Labhardt F., Pöldinger W., Antidepressiv wirkende Medikamenten, w książce: Depressionen... – 425. Lades G. A., Hypochondrical syndrom, Elsevier Publ. Comp., Amsterdam–London–New York 1966. – 426. Langwiński R., Powikłania w następstwie błędów dietetycznych przy leczeniu inhibitorami MAO, Psych. Pol. 1967, 3, 337. – 427. Lasoalles R. G., Atypical facial pain and depression, Brit. J. Psychiat. 1966, 112, 651. – 428. Laskowska D., Obrzęk mózgu z wgłobieniem podnamiotowym jako przyczyna nagłego zgonu podczas leczenia mellerilem, Psych. Pol. 1970, 5, 603. – 429. Laskowska D., Kuczyńska R., Brzezińska I., W sprawie działania perazyny (taksilanu), NNiPP 1966, 4, 433. – 430. Laskowska D., Kuczyńska E., Ziwny S., Stany splątaniowe zamroczeniowo-majaczeniowe jako powikłania leczenia chloropromazyną, NNiPP 1963, 5, 667.

431. Laskowska D., Urbaniak K., Groblewska K., Poczucie choroby jako motyw samobójstwa w schizofrenii, Psych. Pol. 1967, 2, 155. – 432. Lauter H., Phassenüberdauernder Persönlichkeitswandel und persistierende Symptome bei der endogenen Depression, w: Das depressive Syndrom. – 433. Lauter H., Schön W., Über den Gestaltwandel der Melancholie, Arch. Psychiat. Nervenkr. 1967, 209, 290. – 434. Leonhard K., Aufteilung der Endogenen Psychosen, Akademie Verlag, Berlin 1968. – 435. Leonhard K., Diagnostyka różnicowa i leczenie depresji okresowych i nerwicowych, Pamiętnik XXIX, s. 85. – 436. Leonhard K., Biopsychologie der endogenen Psychosen, S. Hirzel Verlag, Leipzig 1970, s. 3–53. – 437. Leszczyński L., Sikorski W., Zgirski L., Wczesna symptomatyka depresyjna w przebiegu schizofrenii, Pamiętnik XXIX, s. 213–217. – 438. Leszycki A., Współczesne badania nad przemianą materii w stanach maniakalnych i depresyjnych, Nowiny Psychiatryczne 1933, 3/4, 231. – 439. Leśniak R., Poobozowe zmiany osobowości byłych więźniów obozu koncentracyjnego Oświęcim-Brzezinka, Przeg. Lek. 1965, l, 13. – 440. Lewis A., The state of psychiatry, Routlodge and Kagan, London 1967, s. 71–110: rozdz. VII: Melancholia – a historical review.

441. Licht E., Zienkiewicz J., Zaburzenia charakteru w przebiegu choroby reumatycznej u dzieci, NNiPP 1966, 6, 659. – 442. Lichtenberg P., A definition and analysis of depression, Arch. Neurol. Psychiat. 1957, 5, 519. – 443. Lisowska J., Leczenie atypowych zespołów depresyjnych o charakterze dystymii, Psych. Pol. 1969, 5, 543. – 444. Lisowska J., Rola czynników somatycznych i psychicznych w typowych zespołach depresyjnych o charakterze dystymii, Pamiętnik XXIX, s. 153–159. – 445. Lisowska J., Czerwiński A., Strzyżewski W., Kapelski Z., Bartoszewicz S., Skuteczność dibenzepiny (noveril) w leczeniu endogennych zespołów depresyjnych, referat zjazdowy. – 446. Lisowska J., Sęk H., Przypadek wielokrotnych samouszkodzeń, 1965, 2, 341. – 447. Loewenstein L., Czajkowska L., Zespoły psychoorganiczne w okresie inwolucji, Przeg. Lek. 1967, 9, 676. – 448. Loewenstein L., Gierdziewicz B., Przypadek zaburzeń psychicznych w przebiegu wędrującego zapalenia zakrzepowego żył kończyn dolnych i mózgu, NNiPP 1963, 2, 305. – 449. Lopez Ibor J. J., Depressive Äquivalente, w: Das depressive Syndrom. – 450. Lorén J. A., Eisert M., Quelques aspects épidémiologiques de la manie. (Etude sur 107 cas hospitalisés), Schweiz. Arch. Neurol. Psychiat. 1969, 105, 2, 353.

451. Lowy F. H., Cleghorn J. M., MacClure D. J., Sleep patterns in depression, J. Nerv. Ment. Dis. 1971, 153, 10–26. – 452. Lubońska A., Próby zastosowania muzyki jako środka terapii i readaptacji w szpitalu psychiatrycznym, Psych. Pol. 1967, 5, 577. – 453. Lundquist G., Prognosis and curse in manic-depressive psychosis, Acta Psychiatrica Scandinavica 1945, supl. 35. – 454. Łęczycka K. Ł., Trembla K., Lesiak J., Reakcje psychomotoryczne w stanach depresyjnych, Pamiętnik XXIX, s. 379–382. – 455. Łukomskij J. I., Maniakalno-depressiwnyj psichoz, wyd. 2 poszerzone, Izdatelstwa „Medicina”, Moskwa 1968. – 456. ŁuniewskiW., Psychoza szałowo-posępnicza w kazuistyce sądowo-psychiatrycznej, referat wygłoszony na VII Zjeździe Psychiatrów Polskich w Kocborowie, 4 czerwca 1927 r., streszczenie w: Nowiny Psychiatryczne 1967, IV, 232. – 457. Łyskanowski M., Adolf Rothe i jego inicjatywa opieki nad pacjentami opuszczającymi szpital psychiatryczny, NNiPP 1964, 2, 343. – 458. Łyskanowski M., Kartki z dziejów psychiatrii. Z zagadnień farmakologicznego lecznictwa psychiatrycznego w Polsce w XIX stuleciu, NNiPP 1963, l, 107. – 459. Łyskanowski M., Leczenie chorych psychicznie w wieku XVIII w Polsce i za granicą, Psych. Pol. 1969, 3, 357. – 460. Łyskanowski M., Ludwik Perzyna i jego poglądy na etiologię oraz leczenie chorób psychicznych, 1964, 2, 339.

461. Madejska N., Hika N., Pańków T., Wyniki leczenia stanów depresyjnych melitracenem, Psych. Pol. 1967, I, 463. – 462. Maimonides, Regimen Sanitatis oder die Diaetetik für die Seele und den Körper, S. Karger, Basel–New York 1966. – 463. Majczak A., Grzywa A., Zagadnienia stosowania litu w depresjach, referat zjazdowy. – 464. Malik K., Psychopatologia zespołów depresyjnych leczonych w okresie 1960–1963 w Szpitalu w Kocborowie, Psych. Pol. 1968, 6, 605. – 465. Malraux A., Le musée imaginaire, Paris 1952, 2, 295 i 311. – 466. Małcużyńska I., Wierzbicka B., Ocena klinicznego i ambulatoryjnego stosowania valium, NNiPP 1966, 8, 957. – 467. Marcjan K., Wstępne dane o wynikach stosowania centrofenoksyny (lucidrilu) w psychiatrii, NNiPP 1962, 4, 583. – 468. Marcjan K., Pietruszewska I., Próba zastosowania flufenazyny w leczeniu nerwic i psychoz, NNiPP 1964, 4, 677. – 469. Marcjan K., Wpływ stosowania środków psychotropowych i elektrowstrząsów na obraz kliniczny i przebieg niektórych psychoz afektywnych i schizoafektywnych, Pamiętnik XXIX, s. 431–435. – 470. Mark V. H., Barry H., McLardy T., Ervin F. R., The destruction of both anterior thalamic nuclei in a patient with intractableagitated depression, J. Nerv. Ment. Dis. 1970, 150, 4, 266.

471. Marti-Ibañez F., Ariel. Essays on the arts and the history and philosophy of medicine, M. D. Publications Inc., New York 1952, s. 40: The wonder world of symbols. – 472. Masiak M., Przypadek melancholii anestetycznej, NNiPP 1965, 2, 335. – 473. Masłowski J., Gesty w„Panu Tadeuszu”. (Maszynopis). – 474. Matecki W., O heterogennych pierwiastkach urojeniowych w stanach depresyjnych psychozy maniakalno-depresyjnej, referat wygłoszony na VII Zjeździe Psychiatrów Polskich w Kocborowie w: Nowiny Psychiatryczne 1927, 4, 232. – 475. Matecki W., Etiologia i terapia psychozy maniakalno-depresyjnej, Klinika Współczesna 1938, 7/8, 421. – 476. Matussek P., Die Konzentrationslagerhaft und ihre Folgen, Springer-Verlag, Berlin–Heidelberg–New York 1971. – 477. Matussek P., Phasendauer bei unbehandelten Fällen endogener Depression, w: Das depressive Syndrom. – 478. Mazur M., Mazurowa A., Szadowska A., Szmigielski A., Wpływ toksycznych dawek imipraminy na wyosobnione serce królika i obraz ekg, Psych. Pol. 1959, 2, 139. – 479. Mazurkiewicz J., Zaburzenia nerwowe i psychiczne w okresie przekwitania, Warszawa 1936, odbitka z Pamiętnika VIII Lekarskiego Kursu Wakacyjnego w Ciechocinku-Cieplicy. – 480. Medizinischer Okkultismus. Paramedizin, red. O. Prokop, VEB G. Fischer, Jena 1962.

481. Melia P. I., Prophylactic lithium: adouble-blind trial in recurrent affective disorders, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 535, 621. – 482. Mendlewicz J., Fieve R. R., Rainer J. D., Fleiss J. L., Manic-depressive illness: a comparative study of patients with and without a family history, skrót w: Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 553, 683. – 483. Michelet J., Czarownica, Czytelnik, Warszawa 1961. – 484. Miller J. B., Dreams during varying stages of depression, Arch. Gen. Psychiat. 1969, 5, 560. – 485. Mirek R., „Burza” Szekspira dramatem osobowości, Przeg. Lek. 1968, 11, 721. – 486. Mirek R., Erotyka w komediach Szekspira „Sen nocy letniej”, „Wieczór Trzech Króli”, „Jak wam się podoba”, Przeg. Lek. 1969, 4, 391. – 487. Mirek R., Kroniki dramatyczne Szekspira w ocenie psychiatrycznej, cz. I, Przeg. Lek. 1967, 8, 649. – 488. Mirek R., Kroniki i tragedie Szekspira w świetle psychiatrii sądowej, Przeg. Lek. 1969, 3, 331. – 489. Mirek R., Osobowość Wiliama Szekspira, Przeg. Lek. 1969, 7, 556. – 490. Mirek R., Problematyka psychiatryczna sonetów Szekspira, Przeg. Lek. 1968, 12, 885.

491. Mirek R., Spojrzenie psychiatry na komedie Szekspira, cz. I. „Wesołe kumoszki z Windsoru”, „Kupiec wenecki”, „Miarka za miarkę”, „Ugłaskanie sekutnicy”, Przeg. Lek. 1968, 5, 498. – 492. Mirek R., Spojrzenie na komedie Szekspira, cz. II, Przeg. Lek. 1968, 8, 668. – 493. Mirek R., Wiliam Szekspir, dramaturg chorej psychiki, Przeg. Lek. 1969, 5, 445. – 494. Mitarski J., Psychiatryczne aspekty twórczości Edmunda Monsiela, w broszurze: Świat samotnych wizji Edmunda Monsiela z Wożyczyna. Wystawa rysunków z lat 1942–1962, wyd. Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Kraków 1963. – 495. Mitarski J., Trybowski I., Świat samotnych wizji Edmunda Monsiela z Wożyczyna. Wystawa rysunków, wyd. Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych, Warszawa 1964. – 496. Montgomery B. A., Cullinan T. R., Bayley A. J., A double-blind comparative trial of doxepin hydrochloride and chlordiazepoxide in anxiety and depression in general practice, B. J. Clin. Pract. 1970, 24, 5, 207. – 497. Moody J. P., Allsopp M. N. E., Circadian rhytms of water and electrolyte excretion of manic-depressive psychosis, Brit. J. Psychiat. 1969, 115, 525, 923. – 498. Morozow W. M., Klinika stanów depresyjnych początkowego stadium schizofrenii, Pamiętnik XXIX, s. 77–83. – 499. Mueller W. R., The Anatomy of Robert Burton’s England, University of California Press, Berkeley–Los Ageles 1952. – 500. Nissen G., Depressive Syndrome im Kindes und Jugendalter, Springer-Verlag, Berlin 1971.

501. Noble P., Lader M., Depressive illness, pulse rate and forearm blood flow, Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 261. – 502. Nohl J., The black Death, University Books London 1952. – 503. Noyes R., Ringdahl I. C., Andreasen N. J. C., Effect of lithium citrate on adrenocortical activity in manic-depressive illness, Comp. Psychiat. 1971, 12, 337. – 504. Obolewicz K., Wybrane przypadki powikłań psychotycznych w młodzieżowych toksykomaniach trójchloroetylenowych, referat zjazdowy. – 505. Obuchowska L., Obuchowski K., Badania eksperymentalne nad wpływem kompozycji barwnej ścian sali szpitalnej na chorych psychicznie, NNiPP 1962, 2, 255. – 506. Oczkowski Z., Skojarzone leczenie zespołów depresyjnych środkami psychofarmakologicznymi ze zmodyfikowanymi elektrowstrząsami skolinowymi jednostronnymi w doświadczeniach Oddziału Psychiatrycznego w Bytomiu, referat zjazdowy. – 507. Olds J., Selfstimulation of the brain, Science 1958, 127, 315. – 508. Orelli A., Der Wandel des Inhaltes der depressiven Ideen bei der reinen Melancholie, Schweizerische Archiv für Neurologie 1964, 73, 217. – 509. Ostrogorski G., Dzieje Bizancjum, PWN, Warszawa 1967, s. 445. – 510. Paniczewa J. W., O niektórych rezultatach kliniko-epidemiologiczeskogo issledowanija maniakalno-depressiwnogo psichoza, Żurnał Newropatołogii i Psichiatrii 1969, 69, 9, 1354.

511. Pańków T., Płużek Z., Wilk Z., Mojał K., Kostrzewa T., Epidemiologia samobójstwa na terenie miasta Krakowa w roku 1966, w: Zagadnienie psychiatryczno-społeczne, Pamiętnik II Polsko-Czechosłowackiej Konferencji Psychiatrycznej, Kołobrzeg, 17–19 IX 1967, wyd. Pol. Tow. Psychiatryczne (bez miejsca wydania), 1970, s. 116–122. – 512. Papadimitriov G., Mélancholies périodiques atypiques, Arch. Neurol. Psychiat. 1963, l, 112. – 513. Paprocka E., Stańczyk T., Psychoza inwolucyjna w świetle badań katamnestycznych, Pamiętnik XXIX, s. 235–243. – 514. Paracelsus, Sämtliche Werke, t. 1–4, Fischer Verlag, Jena 1926–1932. – 515. Paszkowski S., Prawość charakteru u osób z psychozą maniakalno-depresyjną, Polska Gazeta Lekarska 1930, 2. – 516. Pauleikhoff B., Statistische Untersuchung über Häufigkeit und Thema von Wahneinfällen bei der Schizophrenie, Arch. Psychiat. Nervenkr. 1954, 191, 34. – 517. Pauleikhoff B., Über die Auslösung endogener depressiver Phasen durch situative Einflüsse, Arch. Psychiat. Nervenkr. 1959, 4, 456. – 518. Pauleikhoff B., Über die Bedeutung situativer Einflüsse bei der Auslösung endogener depressiver Phasen, Arch. Psychiat. Nervenkr. 1958, 6, 669. – 519. Pauleikhoff B., Verlaufesregeln depressiver Syndrome der Schwangerschaft und das Wochenbetts, w: Das depressive Syndrom. – 520. Pauleikhoff B., Mester H., Müller-Fahlbusch H., Endogene Depression nach Unfall, Psychiat. Clin. (Bazylea) 1970, 3, 129.

521. Paulne D., Les sculptures de l’Afrique noire, Presses Universitaires de France, Paris 1956. – 522. Penfield W., Jasper H., Epilepsy and the functional anatomy of the human brain, Little, Brown Co., Boston 1954. – 523. Perris C., A study of bipolar (maniaco-depressive) and unipolar recurrent depressive psychoses, Akademisk Avhandling, Umea, Tryckeriaktiebolag City 1967. – 524. Persson T., Walinder J., L-dopa in the treatment of depressive symptoms, Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 277. – 525. Petre A., Personality and the frontal lobes, Blakeston, New York 1952. – 526. Petrilowitsch N., Baer R., Zyklothymie (1964–1969). Fortschritte der Neurologie, Psychiatrie und ihrer Grenzgebiete 1970, 38, 12, 601–692, tamże 813 pozycji bibliograficznych. – 527. Peuckert W. E., Geheimkulte, Heidelberg 1951. – 528. Pfeifer W. M., Die Symptomatik der Depression in transkultureller Sicht, w: Das depressive Syndrom. – 529. Pflug B., Tölle R., Therapie endogener Depressionen durch Schlafentzug, Nervenarzt 1971, 42, 3, 117. – 530. Piątkowska H., Problemy biologiczne w leczeniu stanów depresyjnych, referat zjazdowy.

531. Piekarska-Ekiert A., Żelazowska S., Reakcje depresyjne z próbami samobójczymi u młodzieży szkolnej, Pamiętnik XXIX, s. 361–362. – 532. Pietruszewska I., Piotrowski A., Żardecka M., Kryteria diagnostyczne psychoz mieszanych, Pamiętnik XXIX, s. 195–198. – 533. Pietruszewska I., Urbanek B., Potencjalizacja niektórych środków antydepresyjnych przez podanie diazepamu, Pamiętnik XXIX, s. 429. – 534. Piotrowski A., Leczenie psychoz maniakalno-depresyjnych i ich zapobieganie, referat wygłoszony na VII Zjeździe Psychiatrów Polskich w Kocborowie, 4 czerwca 1927 r., streszczenie w: Nowiny Psychiatryczne 1927, 4, 223. – 535. Pirożynski T., Siropoaru G., Psychopatologia zachowania się w okresie dojrzewania, Psych. Pol. 1967, 3, 271. – 536. Patman S. R., Comparison of lithium carbonate and imipramine. (In prevention of manic-depressive disease), Dis. Nerv. Syst. 1970, 31, 2, 132. – 537. Platman S. R., Fieve R. R., Sleep in depression and mania, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 531, 219. – 538. Popkowska N., Badania nad zachowaniem się źrenic w przebiegu leczenia psychotropowego, NNiPP 2, 167. – 539. Popkowska N., O formie samobójczej reakcji rezygnacyjnej, Psych. Pol. 1970, 5, 531. – 540. Popławska C., Ćwiklińska A., Specyfika pracy pielęgniarki w psychiatrycznym oddziale dziennym, Psych. Pol. 1971, 4, 437.

541. Pöldinger W., Kliniczne aspekty leczenia depresji, referat zjazdowy. – 542. Priori R., Anthropologische und kulturelle Einflüsse auf die Ausgestaltung der endogenes Depression, w książce: Beiträge zur vergleichenden Psychiatrie, Karger, Basel 1967. – 543. Rachowski A., Dipsomania a alkoholizm przewlekły, Psych. Pol. 1969, 5, 575. – 544. Read H., Sens sztuki, PWN, Warszawa 1965. – 545. Rees L., Leczenie depresji w szpitalu, Pamiętnik XXIX, s. 281–283. – 546. Reguła-Adolf T., Problemy pozakliniczne psychicznie chorego (uwagi asystenta społecznego), Psych. Pol. 1969, 4, 491. – 547. Reise E., Konstitutionelle Verstimmung und manisch-depressives Irresein, Zeitschrift f. d. ges Neurol. Psychiat. Origin, 1910, II, 347. – 548. Rekliński M., Białoszewska I., Przebieg i leczenie depresji psychotycznej w przypadkach zaburzeń hormonalnych, referat zjazdowy. – 549. Rekliński M., Białoszewska I., Taraktan w leczeniu objawowych stanów depresyjnych w przebiegu stwardnienia rozsianego, referat zjazdowy. – 550. Richard J., A propos de problèmes institutionels hospitaliers en gériatrie, w książce: Die Psychiatrie des Alters, S. Karger, Basel, New York 1970.

551. Richter C. P., The phenomenon of unexplained sudden death in animal and man, w: The meaning of death, red. H. Feifel, Mc. Graw Hill Bock Company Inc., New York–Toronto–London 1959. – 552. Rimon R., Halonen P., Herpes simplex virus infection and depressive illness, Dis. Nerv. Syst. 1969, 5, 338–340. – 553. Roback A. A., History of psychology and psychiatry, The Citadel Press, New York 1964, s. 258–260. – 554. Rogers M. P., Whybrow P. C., Clinical hypothyroidism occurring during lithium treatment: two case histories and a review of thyroid function in 19 patients, Amer. J. Psychiat. 1971, 128, 158. – 555. Romaszewska K., Dotychczasowe wyniki leczenia taraktanem w psychiatrii, 1962, 3, 415. – 556. Romaszewska K., Włosińska I., Jus A., Analiza przebiegu faz psychozy maniakalno-depresyjnej i okresowej depresji w zależności od metod leczenia, Pamiętnik XXIX, s. 399–402. – 557. Roszka J., Seredyński R., Zespoły depresyjne u dzieci, referat zjazdowy. – 558. Roth G., Melancholie und „Dunkle Nacht”, Confinia Psychiatrica 1962, 5, 151. – 559. Rothe A., Rys dziejów psychiatrii w Polsce, Warszawa 1893. – 560. Rowe D., Estimates of change in adepressive patient, Brit. J. Psychiat. 1969, 115, 527, 1197.

561. Różycki A., Realizacja zasad społeczności leczniczej na przykładzie wybranych ośrodków zagranicznych, Psych. Pol. 1970, 3, 333. – 562. Rudkowska A., Krause K., Hołyst J., Zmiany zapisu elektroencefalograficznego w przebiegu leczenia stanów depresyjnych tofranilem, NNiPP 1961, 2, 241. – 563. Rudnicki S., Krause K., Hołyst J., Wieloobjawowy zespół neurologiczno-psychiatryczny w następstwie anomalii przedniego odcinka koła tętniczego Willisa, NNiPP 1962, 265. – 564. Rumiancewa C. M., Faktor M. I., Nefedewa N. I., Primienienije solej litija dla profiłaktiki affiektiwnych pristupow, Żurnał Niewropatołogii i Psichiatrii 1970, 70, 2, 1712. – 565. Rumiancewa G. M., Margolina E. B., Litij kak sriedstwo profiłaktiki affiektiwnych rasstrojstw, Żurnał NiewropatołogiiiPsichiatrii 1970, 70, 7, 1082. – 566. Rümmele W., Organische Depressionen und ihre Behandlung, w książce: Depressionen... – 567. Rump S., Nowe związki psychozomimetyczne, NNiPP 1962, l, 111. – 568. Rybakowski J., Uwagi na temat leczniczego działania soli litu w zespołach depresyjnych, referat zjazdowy. – 569. Rydzyński Z., Badania nad właściwościami przeciwdepresyjnymi prothiadenu, NNiPP 1966, 10, 1159. – 570. Rydzyński T., Własne doświadczenia kliniczne z nowym preparatem antydepresyjnym TPD-6, Psych. Pol. 1967, 4, 459.

571. Rydzyński Z., Weychert A., Własne doświadczenia ze stosowaniem imipraminy w leczeniu moczenia nocnego, NNiPP 1966, 2, 153. – 572. Ryn Z., Przypadek psychozy maniakalno-depresyjnej z 14-dniowymi fazami, Psych. Pol. 1967, 4, 499. – 573. Ryn Z., Samobójstwa w Tatrach, Psych. Pol. 1970, 2, 113. – 574. Ryn Z., Zaburzenia psychiczne w chorobie górskiej (wysokościowej), Psych. Pol. 1967, 3, 331. – 575. Sachar E. J., Finkelstein J., Hellman L., Growth hormone responses in depressive illness, Arch. Gen. Psychiat. 1971, 25, 263. – 576. Sattes H., Paranoische Symptomatik bei der endogenen Depression, w: Das depressive Syndrom. – 577. Sawicka H., Ilościowe i jakościowe zmiany szpiku kostnego w przebiegu cyklofrenii, Przegl. Lek. 1951, 8, 270. – 578. Scharrer W., Die phasischen Psychosen in Wandel psychiatrischer Denksrichtungen, Dissertation, Hamburg 1967. – 579. Scher J. M., The depressions and structure: an existential approach to their unterstanding and treatment, Amer. J. Psychother. 1971, 25, 369. – 580. Schneider W., Lexikon alchemistisch-pharmazeutischer Symbole, Verlag Chemie, Meinheim 1962, s. 76–77.

581. Schilling-Siengalewicz S., Psychoza maniakalno-depresyjna po urazie głowy, Prasa Lekarska 1938, 6, 514. – 582. Schmid W., Philosophisches und medizinisches der Consolatio der Boetius, München 1956. – 583. Schou M., Die Lithiumprophylaxe bei manisch-depressiven Psychosen, Nervenarzt 1971, l, l. – 584. Schou M., Baastrup P. C., Grof P., Weis P., Angst J., Pharmacological and clinical problems of lithium prophylaxis, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 335, 615. – 585. Schramm R. W., Schrammowa H., Aminy biogenne w zespołach depresyjnych, Psych. Pol. 1967, 6, 727. – 586. Schramm R. W., Schrammowa H., 17-hydroksykortykosteroidy i równowaga wodno-elektrolitowa w zespołach depresyjnych, Psych. Pol. 1968, l, 87. – 587. Schrammowa H., Wpływ dużych dawek witaminy A na wydalanie VMA, referat zjazdowy. – 588. Schrammowa H., Zmiany psychiczne w przebiegu niektórych chorób związanych z zaburzeniami przemiany wodno-elektrolitowej, AM, Poznań 1964 (rozprawa habilitacyjna). – 589. Schrammowa H., Nowak S., Aktywność ceruloplazminy w surowicy krwi chorych na depresję o różnej etiologii, Psych. Pol. 1971, 3, 251. – 590. Schrammowa H., Schramm R. W., Biochemiczna regulacja nastroju i stanów afektywnych, Psych. Pol. 1967, 6, 723.

591. Schrammowa H., Schramm R. W., Kwas gamma-aminomasłowy, metabolizm i rola w układzie nerwowym, Psych. Pol. 1967, 2, 217. – 592. Schrammowa H., Szubertowa M., Zagadnienia wzajemnej zależności zaburzeń psychicznych i alergicznych, NNiPP 1961, 4, 513. – 593. Schumacher J., Antike Medizin, Walter de Gruyter, Berlin 1963, s. 243–250. – 594. Schwabe J., Archetyp und Tierkreis, Bruno Schwabe Verlag, Basel 1951, s. 189. – 595. Selbach H., Die endogene Depression als Regulationskrankheit, w: Das depressive Syndrom. – 596. Seligman K., The mirror of magic, New York 1948. – 597. Sęk H., Kapelska A., Psychoterapia grupowa w depresjach endogennych, referat zjazdowy. – 598. Sęp-Kowalik B., Znaczenie pochodnych dibenzocykloheptadionowych w leczeniu zespołów depresyjnych, NNiPP 1966, 8, 963. – 599. Sęp-Kowalikowa B., Przypadek depresji endogennej powikłanej w czasie leczenia zespołów majaczeniowo-zamroczeniowych, Psych. Pol. 1969, 6, 721. – 600. Shobe F. O., Long-term prognosis in manic-depressive illness, Arch. Gen. Psychiat. 1971, 24, 334.

601. Schull W. K., Critique of studies of lithium salts in the treatment of mania, Amer. J. Psychiat. 1970, 127, 218. – 602. Sibielak J., Psychiatryczna opieka domowa, Psych. Pol. 1970, 8, 683. – 603. Siegel R. E., Galen’s System of Physiology and Medicine, S. Karger, Basel, New York 1968, s. 209–210. – 604. Sigerist H. E., On the history of medicine, M.D. Publications Inc., New York 1960, s. XVI. – 605. Sigerist H.P., History of medicine, wyd. 2, Oxford University Press, Oxford 1965, t. 1, s. 12–13. – 606. Sikorski W., Zagadnienie psychiatryczno-organizacyjne problemu toksykomanii na terenie województwa gdańskiego, referat zjazdowy. – 607. Simoda K., Über den prämorbiden Charakter des manisch-depressiven Irreseins, Psychiat. Neurol. Jap. 1942, 45, 101. – 608. Siwczyński J., Zagadnienie profilaktyki samobójstw w nauczaniu średnich kadr medycznych, referat zjazdowy. – 609. Smietannikow P. G., Wysszaja nerwnaja dejatelnost’ pri depressiwnych sindromach, Izdatelstwo „Medicina”, Leningradskoje Otdelenie, Leningrad 1967. – 610. Smoczyński S., Zespół kataleptyczny w przypadku guza szyszynki, NNiPP 1962, 3, 437.

611. Sobkowiak J., Franczak W., Wpływ centrofenoksyny na częstość moczenia nocnego u dzieci, NNiPP 1966, 2, 157. – 612. Sokołowska W., Doświadczenia własne z leczenia niamidem zespołów depresyjnych, referat zjazdowy. – 613. Soldan W., Heppe H., Bauer M., Geschichte der Hexenprozesse, wyd. 3, t. 1 i2, München 1911. – 614. Spett K., Dzikowski H., Aleksandrowicz J. W., Leczenie tofranilem stanów depresyjnych, NNiPP 1964, 6, 943. – 615. Spett K., Dzikowski H., Leśniak R., Szymusik A., Samouszkodzenie chorych psychicznie, NNiPP 1962, 6, 885–892. – 616. Spiegelberg U., Depressive Syndrome aus der Sicht psychosomatischer Klinik und Forschung, w: Das depressive Syndrom. – 617. Spitz R. A., Die Entstehung der ersten Objektbeziehungen, wyd. 2, Klett, Stuttgart 1960. – 618. Stenstedt A., A study in manic-depressive psychosis, Acta Psychiatrica Scandinavica 1952, supl. 79. – 619. Stenstedt A., Drei genetische Untersuchungen von psychischen Depressionen, w: Das depressive Syndrom, s. 29–36. – 620. Stenstedt A., Genetics of eurotic depression, Acta Psychiatrica Scandinavica 1966, 42, 392.

621. Stenstedt A., Involutional melancholia. An etiologic clinical and social study of endogenous depression in later life with special reference to genetic factors, Acta Psychiatrica Scandinavica 1959, supl. 127. – 622. Sternalski M., Zaburzenia psychiczne a samobójstwa dokonane, Psych. Pol. 1969, 4, 419. – 623. Sternberg E. J., Kliniczne właściwości zespołów depresyjnych, wieku starczego, Pamiętnik XXIX, s. 87–93. – 624. Stone C. A., Zum Wirkungsmechanismus trizyklischer Antidepressiva, w: Das depressive Syndrom. – 625. Strzyżewski W., Drogowski M., Flupentiksol (Fluanxol) w leczeniu zespołu apatycznego pochodzenia schizofrenicznego, Psych. Pol. 1971, 2, 207. – 626. Strzyżewski W., Bartoszewicz S., Kapelski Z., Trzeciakowa O., Zależność między dynamiką endogennych zespołów depresyjnych a czynnością układu wegetatywnego i pozapiramidowego w przebiegu leczenia lewopromazyną, referat zjazdowy. – 627. Strzyżewski W., Kapelski Z., Bartoszewicz S., Trzeciakowa O., Zmiany w czynnościach wegetatywnych w przebiegu leczenia dwubenzepiną (noveril) endogennych zespołów depresyjnych, referat zjazdowy. – 628. Strzyżewski W., Żakowska-Dąbrowska T., Tietiksen (Navane) w leczeniu zespołów apatycznych pochodzenia schizofrenicznego, Psych. Pol. 1971, 2, 189. – 629. Sulgostowski J., Wolska H., Leczenie stanów depresyjnych na oddziale terapii dziennej, Pamiętnik XXIX, s. 419–422. – 630. Sujecka-Szymkiewicz H., Objawy zespołu pozapiramidowego podczas stosowania podtrzymujących dawek środków neuroleptycznych, Psych. Pol. 1967, l, 79.

631. Sulestrowska H., Wróblewska-Smoczyńska J., Z kazuistyki „nieumotywowanych” samobójstw u dzieci, NNiPP 1966, 6, 729. – 632. Sullivan H. S., Conceptions of modern psychiatry, Norton, New York 1953. – 633. Summers M., The history of Witchcraft and demonology, wyd. 2, University Books, New York 1956. – 634. Susułowska M., Rola psychologa w klinice psychiatrycznej, NNiPP 1965, 4, 617. – 635. Sych M., Winid B., Gątarski L., Treter A., Stosowanie wstrząsów elektrycznych, w uśpieniu i w kontrolowanym zwiotczeniu mięśniowym, NNiPP 1960, l, 129. – 636. Szafranek J., Niezwykła próba samobójcza chorej z depresją endogenną, Psych. Pol. 1969, 6, 717. – 637. Szelenberg W., Muzykoterapia w oddziale psychiatrycznym, Psych. Pol. 1971, 5, 69. – 638. Szelenberg W., Terapia zajęciowa na psychiatrycznym oddziale dziennym, Psych. Pol. 1970, 6, 667. – 639. Sztejerwald W., Stany depresyjne a gruźlica płuc, Pamiętnik XXIX, s. 391–394. – 640. Sztenberg E. J., Sowremiennyje woprosy kliniki i leczenija depressiwnych sostojanij, Kliniczeskaja Medicina 1969, 47, 9, 20.

641. Szumowski W., Historia medycyny filozoficznie ujęta, wyd. 2, PZWL, Warszawa 1971. – 642. Szydlik H., Objawy depersonalizacyjne w stanach przygnębienia nerwicowego, Pamiętnik XXIX, s. 261–266. – 643. Szydlik H., Wasik A., Zespoły psychopatologiczne w przebiegu pourazowego uszkodzenia przedniej części płatów czołowych, NNiPP 1961, 5, 669. – 644. Szymańska Z., Żelazowska S., Piekarska A., Zaburzenia przystosowania u dzieci i młodzieży w świetle katamnezy, Psych. Pol. 1971, 3, 309. – 645. Ścigała F., Leczenie depresji miażdżycowej heparyną, Psych. Pol. 1969, l, 49. – 646. Ścigała F., Obolewicz K., Toksykomanie młodzieżowe jako przyczyna hospitalizacji psychiatrycznej na materiale ostatnich dziesięciu lat Szpitala w Kocborowie. – 647. Świerczek S., Podział kliniczny depresji. Zestawienie przypadków depresji Kliniki Psychiatrycznej w Lublińcu za lata 1960–1964, Pamiętnik XXIX, s. 383–389. – 648. Świerczek S., Psychozy inwolucyjne, Lekarski Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1947. – 649. Świerczek S., Psychozy inwolucyjne, Pamiętnik XXVI, s. 29–36. – 650. Świerczek S., Psychozy inwolucyjne, AM, Zabrze 1960 (rozprawa habilitacyjna).

651. Świerczek S., Über die Involutionspsychosen auf Grund eigener Untersuchungen, Psychiat. Neurol. 1960, 12, 169. – 652. Świerczek S., Kaiser-Świerczkowa S., Odczyn opadania krwi w psychozach, Nowiny Psychiatryczne 1933, 3/4, 200. – 653. Taszow T., Współczesne problemy melancholii, Pamiętnik XXIX, s. 97. – 654. Tarnowska-Dziduszko E., Zieliński J. J., Zastosowania waskulatu w chorobach naczyniowych mózgu, NNiPP 1964, l, 51. – 655. Tatarkiewicz W., O szczęściu, wyd. 5, PWN, Warszawa 1962, rozdz. VI: Szczęście a nieszczęście. – 656. Teja J. S., Narang R. L., Aggarwal A. K., Depression across cultures, Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 253. – 657. Tellenbach H., Zur Freilegung des melancholischen Typus in Rahmen einer kinetischen Typologie, w: Das depressive Syndrom. – 658. Temkin O., The falling sickness, J. Hopkins Press, Baltimore 1945, s. 140. – 659. Temkow I., Krstinkow A., Dackałow Z., Kliniczni izsledwanija wrohu leczebnija efekt na melitracen (trausabun) pri depresite, Newrol. Psichiat. Newrochir. (Sofia) 1969, 8, 6, 456. – 660. Tezioglu A., Mittelalterliche Krankenhäuser unter Berücksichtigung der Frage nach den ältesten psychiatrischen Anstalten, Fakultät der Architektur der Technischen Universität, Berlin 1968.

661. The meaning of death, red. H. Feifel, Mc Graw-Hill Book Comp., Inc., New York–Toronto–London 1959. – 662. Thille Z., Rodzaje i formy oporu przed tworzeniem się społeczności leczniczej w tradycyjnej instytucji psychiatrycznej, Psych. Pol. 1969, 3, 369. – 663. Thille Z., Zamachy samobójcze dzieci i młodzieży, Psych. Pol. 1971, 6, 715. – 664. Thomson L. G., On the genesis of affective illness. A pair of discordant twins, Brit. J. Psychiat. 1970, 116, 532, 323. – 665. Tracewski C., Psychonerwice z elementami depresyjnymi i ich leczenie, referat zjazdowy. – 666. Trąbka J., Neurofizjologia kliniczna, cz. I: Ogólna i cz. II: Analizatory–narządy zmysłowe, wyd. AM, Kraków 1971, (skrypt). – 667. Treter A., Uwagi na temat dobrowolności i przymusu w psychiatrii, Psych. Pol. 1969, 4, 479. – 668. Truszczyńska Z., Mielczarek J., Analiza stanów ostrej depresji reaktywnej jako przyczyn działań przestępczych, Pamiętnik XXIX, s. 301–304. – 669. Urbanek B., Wpływ doustnego podawania chloropromazyny i niamidu na skład flory bakteryjnej jelit u człowieka, NNiPP 1966, 2, 147. – 670. Uszerenko L. S., Wlijanije psichotropnych weszczestw na ekskreciju katechołaminow ubolnych maniakalno-depressiwnym psichozom, Wracz. Dieło 1970, 6, 97.

671. Vagbharés astengahrdayssamhits. Ein altindisches Lehrbuch der Heilkunde, tłum. E. J. Brill, Leiden 1951. – 672. Veillard-Cybulska H., Współpraca psychiatry z sędzią dla nieletnich, NNiPP 1963, 5, 701. – 673. Vencovský E., Leczenie stanów depresyjnych nortryptyliną, NNiPP 1966, 4, 413. – 674. Vencovský E., Přispěvek k metodologii farmakoterapie depresi, Českoslov. Psychiat. 1970, 66, 2, 84. – 675. Vencovský E., Współczesne zagadnienia farmakoterapii psychiatrycznej, NNiPP, 6, 721. – 676. Villa H. L., Die medikamentöse Behandlung der psychischen Störungen im höheren Alter, w książce: Die Psychiatrie des Alters, S. Karger, Basel, New York 1970. – 677. Wacławik P., Przypadek postaci naprzemiennej cyklofrenii, leczony przez cztery lata węglanem litu, Psych. Pol. 1971, 3, 345. – 678. Walcher W., Die larvierte Depression, Hellinek, Wien 1969. – 679. Walczyńska A., Interpersonal relations among neurotic and psychotic patients, Acta Medica Polona, 1968, 3, 281. – 680. Walczyńska A., Próba analizy zagadnienia współżycia pacjentów w klinice psychiatrycznej, NNiPP 1964, l, 139.

681. Welden J. de, Wpływ grup krwi na efekt leczniczy chloropromazyny, NNiPP 1966, 8, 943. – 682. Waldmann H., Zur Psychopathologie der Tagesschwankung beim depressiven Syndrom, Arch. Psychiat. Nervenkr. 1970, 213, 2, 177, – 683. Walser H., Melancholia in medizinisch-geschichtlicher Sicht, Therapie Umschau 1968, 25, 17. – 684. Wankmüller R. F., Zu Dürers Kupferstich „Melancholia I”, Confinia Psychiatrica 1960, 3, 158. – 685. Wardaszko-Łyskowska H., Analiza roli socjoterapii we współczesnej psychiatrii, AM, Warszawa 1966 (rozprawa habilitacyjna). – 686. Wardaszko-Łyskowska H., Badania kliniczne nad mogadonem, środkiem regulującym zaburzenia snu, Psych. Pol. 1969, 1, 53. – 687. Wardaszko-Łyskowska H., Żardecka-Mieściwska M., Wyniki stosowania pyritinolu (encephabolu) w psychiatrii, Psych. Pol. 1970, 2, 161. – 688. Wardaszko-Łyskowska H., Zmiana obrazu psychopatologicznego schizofrenii i psychozy maniakalno-depresyjnej jako wynik farmakoterapii, NNiPP 1965, 6, 869. – 689. Wardaszko H., Jus A., Próba ocen granic między depresją okresową a depresją reaktywną, Pamiętnik XXIX, s. 187–194. – 690. Wasik A., Depresje objawowe w przebiegu leczenia gruźlicy płuc etionamidem, Pamiętnik XXIX, s. 123–131.

691. Wasik A., Niektóre formy reagowania niedorozwiniętych umysłowo na chloropromazynę, Psych. Pol. 1967, l, 91. – 692. Wasik A., Psychopatologiczne obrazy późnych objawów psychicznych wywołanych przewlekłym zażywaniem neuroleptyków, NNiPP 1964, l, 133. – 693. Wasik A., Rzadkie powikłania neurologiczne w przebiegu leczenia neuroleptykami, NNiPP 1964, 6, 949. – 694. Wasik A., Guzowski K., Hiperkinezy napadowe wywołane neuroleptykami, NNiPP 1966, 6, 699. – 695. Wasik A., Kotschy A., Taractan – nowy związek neuroleptyczny w leczeniu chorób psychicznych inerwowych, NNiPP 1962, 4, 603. – 696. Wasik A., Kotschy A., Zespół egzogenny o pomyślnym zejściu jako powikłanie w przebiegu leczenia laroxylem, NNiPP 1965, 2, 353. – 697. Watts C. A. H., Postępowanie w endogennej depresji w ogólnym lecznictwie, Pamiętnik XXIX, s. 289–291. – 698. Wdowiakowa M., Jędrzejczakowa M., Próba oceny klinicznej reakcji depresyjnych u młodzieży, Pamiętnik XXIX, s. 349–353. – 699. Weissman M. M., Klerman G. L., Paykel E. S., Clinical evaluation of hostility in depression, Amer. J. Psychiat. 1971, 128, 261. – 700. Weitbrecht H. J., Auslösung endogener Psychosen, w: Das depressive Syndrom.

701. Wesełucha P., Zespoły depresyjne w klinice chorób wewnętrznych (maszynopis artykułu). – 702. Wiechowski W., Samobójstwo w następstwie konfliktu z otoczeniem, Psych. Pol. 1971, 3, 351. – 703. Wieck H. H., Depressiv getönte Durchgangs-Syndrome, w: Das depressive Syndrom. – 704. Wierzchnicki T., Kłosińska B., Soczyńska D., Chrzanowicz T., Rogiewicz A., Badania katamnestyczne w depresji inwolucyjnej, Pamiętnik XXIX, s. 309–316. – 705. Wieser St., Über den Defekt bei phasischen Psychosen, w: Das depressive Syndrom. – 706. Wilczkowski E., Zagadnienia patofizjologiczne w zaburzeniach psychicznych reaktywnych, Rocznik Psychiatryczny 1949 (1950), 2/3, 214–231. – 707. Wilczkowski E., Zagadnienia patofizjologii zaburzeń psychicznych w okresie inwolucji, Pol. Tyg. Lek. 1949, 180–183. – 708. Wilczkowski E., Bukowczyk A., Krótka diagnostyka psychiatryczna, wyd. 2, PZWL, Warszawa 1966. – 709. Winid B., Psychopatologia i psychoterapia zespołu natręctw, Psych. Pol. 1969, 4, 413. – 710. Winid B., Uwagi o postępowaniu psychoterapeutycznym w nerwicy natręctw, NNiPP 1962, 6, 911.

711. Winid B., Uwagi o zespole natręctw, Psych. Pol. 1970, 2, 175. – 712. Winid B., Zespół natręctw. (Psychopatologia i psychoterapia), wyd. AM, Kraków 1970 (powielone). – 713. Winid B., Starzecka B., Wyniki stosowania u chorej na colitis ulcerosa farmakoterapii i psychoterapii, NNiPP 1965, 4, 657. – 714. Winzenried F. J. M., Beziehung periodischer Verhaltens- und Befindensstörungen im Kindes und Jugendalter zu den endogenen Psychosen, w: Das depressive Syndrom, s. 392–393. – 715. Wittkower E., Hügel R., Transkulturelle Aspekte des Depressiven syndroms, w: Das depressive Syndrom, s. 142–143. – 716. Wittkower R., Wittkower M., Born under Saturn. The character and conduct of artists, Weidenfeld and Nikolson, London 1963, s. 102–108. – 717. Włosińska I., Wpływ aktywnego leczenia biologicznego na czas trwania remisji w psychozie maniakalno-depresyjnej, Psych. Pol. 1971, 5, 543. – 718. Wojdysławska I., Wyniki leczenia stanów depresyjnych melitracenem (trausabunem), Psych. Pol. 1970, 4, 449. – 719. Wolpe J., Neurotic depression: experimental analog clinical syndromes, and treatment, Amer. J. Psychother. 1971, 25, 362. – 720. Wołek, Przybylska L., Rozwój życia kulturalnego wśród pacjentów szpitala w Kocborowie, Psych. Pol. 1968, l, 43.

721. Woodruff A. A., Guze S. B., Clayton P. J., Unipolar and bipolar primary affective disorder, Brit. J. Psychiat. 1971, 119, 33. – 722. Wróblewska-Smoczyńska J., Reakcja depresyjna u dzieci niedorozwiniętych umysłowo i zaniedbanych wychowawczo, Pamiętnik XXIX, s. 209–212. – 723. Wróblewska-Smoczyńska J., Smoczyński S., Depresja a organiczne dysforie na materiale chorych z guzami mózgu, Pamiętnik XXIX, s. 219–222. – 724. Wróblewski J., Dietetyka starców jako problem gerontopsychiatryczny, Psych. Pol. 1970, 5, 597. – 725. Wróblewski J., Problem starców w szpitalnej terapii zajęciowej, Psych. Pol. 1971, 3, 331. – 726. Wróblewski J., Przypadek pourazowego zespołu czołowego z napadami dystymicznymi, Psych. Pol. 1967, 3, 367. – 727. Wyrsch J., Psychiatrie als offene Wissenschaft, Verlag P. Haupt, Bern–Stuttgart 1969, s. 87–95: Über Glück und Unheil der Namengebung in der Psychiatrie. – 728. Zakrzewska F., Analiza kliniczna i elektromiograficzna zaburzeń ruchowych w przebiegu leczenia środkami neuroleptycznymi, NNiPP 1963, 5, 679. – 729. Zarębiński J., Gajewski W., Efekty leczenia zespołów depresyjnych u ludzi w podeszłym wieku na materiale Szpitala Psychiatrycznego w Węgorzewie, (maszynopis). – 730. Zemlaniocyna P. A., O batipicznych wariantach maniakalno-depressiwnogo psichoza, Żurnał Newropatołogii i Psichiatrii 1969, 69, 9, 1360.

731. Zerbin-Rüdin E., Zur Genetik der depressiven Erkrankungen, w: Das depressive Syndrom. – 732. Zgirski L., Kliniczne i społeczne aspekty toksykomanii wśród młodzieży Trójmiasta, referat zjazdowy. – 733. Zgirski L., Rozważania nad efektywnością leczenia depresji endogennej, w: Pamiętnik drugich gdańskich dni lecznictwa psychiatrycznego, Gdynia 25–27 IX 1970 r., Oddział Gdańsko-Bydgoski Pol. Tow. Psychiatrycznego, Gdańsk 1971, s. 403–408. – 734. Zieliński T., Z życia idei, Wydawn. Rój, Warszawa 1939, t. 2, s. 241–275: Mania twórcza, s. 325–330: Złoty wiek. – 735. Zienkiewicz J., Nerwicowe i psychotyczne zespoły depresyjne wieku dziecięcego, Pamiętnik XXIX, s. 345–348. – 736. Zilboorg G., A history of medical psychology, W. W. Norton Co., New York 1941. – 737. Żakowska T., Dąbrowski S., Zmiany czynności bioelektrycznej mózgu w przypadkach okresowych psychoz afektywnych podczas inwolucji, Pamiętnik XXIX, s. 107–111.

NAJWAŻNIEJSZE NOWSZE POZYCJE KSIĄŻKOWE
DOTYCZĄCE DEPRESJI

S. Kasper i in., Depresje. Rozpoznawanie i leczenie, Warszawa 1996.

S. Pużyński, Choroby afektywne, w: Psychiatria, red. A. Bilikiewicz, Warszawa 1998, wyd. II, s. 267–282.

S. Pużyński, Depresje, Warszawa 1988, wyd. II.

S. Pużyński, Depresje i zaburzenia afektywne, Warszawa 1989, wyd. II.

R. Stach, A. Zięba, Człowiek, depresja, terapia, Kraków 1992.

Depresja. Ujęcie psychoanalityczne, red. K. Walewska, J. Pawlik, Warszawa 1992.

S. Adamczyk, Schizofrenia, „Człowiek i Światopogląd” 1973, nr 7, s. 214, a.t. Schizofrenia, „Problemy” 1973, nr l, s. 62.

M. Bajerowicz, Najbardziej tajemniczy kraj, „Tydzień” 1973, nr 7, s. 16.

J. Bogusz, Prof. dr Antoni Kępiński, „Przeg. Lek.” 1973, nr 1, s. 189–193.

J. Bogusz, Prof. dr med. Antoni Kępiński, „Służba Zdrowia” 1972, nr 29, s. 2.

H. Bortnowska, Profesor Antoni Kępiński, „Tygodnik Powszechny” 1972, nr 27, s. 2.

E. Brzezicki, J. Masłowski, Antoni Kępiński. Człowiek i dzieło, „Znak” 1972, nr 220, s. 1293–1314.

B. Czeszko, Pomoc w zrozumieniu, „Nowe Książki” 1972, nr 19, s. 56–57.

J. Doliński, Symptomy poprawy. Nowości literatury faktów, „Życie Literackie” 1972, nr 38, s. 10.

W. Grochola, Co jest w człowieku?, „Polityka” 1973, nr 17 i 18.

R. W. Gutt, Rezonans rytmu, „Służba Zdrowia” 1972, nr 32, s. 8.

Z. Hanicki, Wspomnienie o prof. dr hab. med. Antonim Kępińskim, „Przeg. Lek.” 1972, nr 12, s. 971–972.

A. Jakubik, Antoni Kępiński – Homo religiosus, „Więź” 1973, nr 4.

J. Janociński, Żył mądry lekarz, „Przewodnik Katolicki”, 1973, nr 5, s. 38–39.

Z. Jaroszewski, Pro memoria. Prof. dr Antoni Kępiński, „Problemy Alkoholizmu” 1972, nr 2, s. 18–19.

O. Jędrzejczyk, W sprawie człowieka, „Gazeta Krakowska” 1972, nr 199.

R. Leśniak i J. Masłowski, Psychiatryczna problematyka obozów hitlerowskich w twórczości Antoniego Kępińskiego, „Przegląd Lekarski” 1974, nr l.

T. Lisiewicz, Psychiatria rozumiejąca, „Życie i Myśl” 1973, nr 7, s. 80–89.

J. Masłowski, Najbliżej chorych, „Tygodnik Powszechny” 1972, nr 34, s. 2.

J. Masłowski, Profesor dr Antoni Kępiński, „Psychiatria Polska”, 1972, nr 6, s. 609.

T. Nyczek, Psychiatria stosowana, „Echo Krakowa” 1974, nr 16.

K. Skarżyńska, Antoni Kępiński – Psychopatologia nerwic, „Psychologia Wychowawcza” 1972, nr 5, s. 599.

A. Strońska, Morbus Bojarskiej, „Służba Zdrowia” 1973, nr 51 i 52.

PRZYPISY

[59] Zob. poz. 44, 61, 165, 224, 241, 244, 245, 260, 276, 348, 350, 351, 352, 361, 425, 465, 471, 473, 521, 544, 586, 594, 596, 634, 734.

[60] Zob. poz. l, 165, 276, 421, 425, 580, 594, 716, 734.

[79] W spisie podano te pozycje bibliograficzne, które wiążą się z treścią książki. Eksponowano głównie prace nowsze. Piśmiennictwo światowe dotyczące psychozy maniakalno-depresyjnej obejmuje wiele tysięcy publikacji naukowych; dotychczas nie zostało ono ujęte w całości w bibliografii specjalnej. Wybrany tutaj wykaz piśmiennictwa można traktować jako materiał do takiej bibliografii. Znaczna część podanych w nim pozycji zawiera dość obszerne spisy wymienianego przez autorów piśmiennictwa, zarówno zagranicznego, jak i polskiego, zwłaszcza w zakresie zagadnień szczegółowych poruszanych w poszczególnych pracach.