Z angielskiego przełożyła

Małgorzata Miłosz

Tytuł oryginału

THE LANGUAGE OF FLOWERS

Redaktor prowadzący

Monika Koch

Redakcja

Maria Wirchanowska

Redakcja techniczna

Agnieszka Gąsior

Korekta

Maciej Korbasiński

Jadwiga Przeczek

Copyright © 2011 by Vanessa Difenbaugh

Copyright © for the Polish translation by Świat Książki Sp. z o.o.,

Warszawa 2011

Copyright © for the e-book edition by Świat Książki Sp. z o.o., Warszawa 2011

Świat Książki

Warszawa 2011

Świat Książki

ul. Rosoła 10

02-786 Warszawa

Niniejszy produkt objęty jest ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że wszelkie udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

ISBN 978-83-247-2661-5

Nr 45102

Konwersja do formatu MOBI: Virtualo Sp. z o.o.
virtualo.eu

Dla PK

Mech jest symbolem matczynej miłości, bo raduje serca, gdy ogarnie nas zima i przeciwności i gdy opuszczą nas letni przyjaciele.

Henrietta Dumont,  The Floral Offering

CZĘŚĆ I

Oset

1.

d ośmiu lat śniłam o ogniu. Drzewa zapalały się, gdy obok nich przechodziłam, płonął ocean. Słodki dym osiadał na moich włosach, a rano czułam jego zapach na poduszce. Mimo wszystko obudziłam się w momencie, gdy zaczął płonąć materac. Ostra chemiczna woń kontrastowała z mglistą słodyczą dymu z moich snów; te zapachy różniły się jak dwa gatunki jaśminu: indyjski i kalifornijski, przywiązanie i rozłąka. Nie sposób ich pomylić.

Stojąc pośrodku pokoju, zlokalizowałam źródło ognia. Z końca łóżka wystawał równy rząd zapałek. Zapalały się jedna od drugiej, jak gorejące słupki pomiędzy metalowymi rurkami. Z przerażeniem patrzyłam, jak zajmowały się ogniem, i w tej krótkiej, paraliżującej chwili miałam znowu dziesięć lat i odczuwałam desperację i nadzieję, jakich nie czułam nigdy wcześniej.

Ale goły materac nie palił się jak osty w październiku. Zaczął się tlić i zgasł. Były moje osiemnaste urodziny.

W salonie na zapadniętej sofie siedziały dziewczyny. Spojrzały na mnie, a ich wzrok zatrzymał się na moich bosych, niepoparzonych stopach. Jedna z dziewczyn odetchnęła z ulgą, druga była rozczarowana. Gdybym miała tu zostać jeszcze tydzień, zapamiętałabym wyraz twarzy każdej z nich. Odpłaciłabym im gwoździami w podeszwach albo kamyczkami w chili. Kiedyś przyłożyłam do ramienia współlokatorki rozżarzony metalowy wieszak za mniejsze przewinienie. Jednak za godzinę już mnie tu nie będzie. I one dobrze o tym wiedziały.

Wstała dziewczyna siedząca pośrodku sofy. Wyglądała dziecinnie – na piętnaście, może szesnaście lat – i była wyjątkowo ładna: zgrabna sylwetka, czysta skóra, nowe ubrania. Nie rozpoznałam jej od razu, ale gdy przechodziła przez pokój, dostrzegłam w jej ruchach coś znajomego; szła ze zgiętymi, przygotowanymi do walki rękami. Dopiero co się wprowadziła, ale uświadomiłam sobie, że już kiedyś z nią mieszkałam, w okresie po Elizabeth, gdy miałam w sobie najwięcej złości i agresji.

Stanęła tuż przede mną i wysunęła do przodu brodę.

– Ogień był od nas wszystkich. Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin.

Siedzące na sofie dziewczyny zaczęły się wiercić. Jedna naciągnęła kaptur, druga szczelnie owinęła się kocem. Poranne słońce oświetlało ich pospuszczane oczy i nagle wydały się bardzo młode, złapane w potrzask. Nie ma innej drogi wyjścia z domu dziecka jak uciec, osiągnąć pełnoletność albo trafić do psychiatryka. Nastolatki nie mają szans na adopcję i rzadko jeżdżą do domów. Te dziewczyny doskonale znały swoją przyszłość. W ich oczach krył się strach: przede mną, przed innymi współlokatorkami, przed życiem. Poczułam niespodziewany przypływ litości. Ja odchodziłam, a one musiały zostać.

Spróbowałam przedostać się do drzwi, ale dziewczyna zagrodziła mi drogę.

– Odejdź – powiedziałam.

z kuchni wyjrzała młoda kobieta, która przychodziła na nocną zmianę. Zapewne nie miała jeszcze dwudziestu lat i bała się mnie bardziej niż jakakolwiek dziewczyna w pokoju.

– Proszę – powiedziała błagalnym głosem. – To jej ostatnie chwile. Pozwól jej odejść.

Czekałam, a dziewczyna zacisnęła dłonie w pięści. Po chwili pokręciła głową i odwróciła się. Przeszłam obok niej.

Do przyjazdu Meredith została godzina. Wyszłam na zewnątrz w mglisty poranek i poczułam pod stopami zimny cement ganku. Zatrzymałam się, żeby pomyśleć. Planowałam znaleźć dla nich coś kąśliwego i wyrażającego nienawiść, ale o dziwo poczułam nagle chęć przebaczenia. Może dlatego, że stałam się pełnoletnia, że wreszcie nadszedł koniec, potrafiłam zdobyć się na pobłażliwość dla ich przewinienia. Przed odjazdem pragnęłam powiedzieć coś, żeby z ich oczu zniknął strach.

Poszłam w dół Fell i skręciłam w Market Street. Doszłam do ruchliwego skrzyżowania i zwolniłam, niepewna, w którą pójść stronę. Kiedy indziej poszłabym do Duboce Park lub do Page and Buchanan, albo wykradałabym zioła na lokalnym rynku. Od dziesięciu lat każdą wolną chwilę spędzałam, ucząc się znaczeń i naukowych opisów kwiatów, ale nie miałam okazji, żeby wykorzystać swoją wiedzę. Stale używałam tych samych kwiatów: bukiet nagietków –   żal, wiaderko ostów^1 –   mizantropia,  szczypta suszonej bazylii –   nienawiść. Bardzo rzadko dawałam coś innego: garść czerwonych goździków dla sędziny, gdy zorientowałam się, że nie wrócę więcej do winnicy, piwonie dla Meredith, jak tylko mogłam je znaleźć. Szukałam kwiaciarni na Market Street i przeszukiwałam mój mentalny słownik.

Po chwili doszłam do sklepu z alkoholem, przed którym stały w wiaderkach opakowane bukiety. Zatrzymałam się. Głównie mieszane bukiety, w których niesione przez kwiaty wiadomości przeczyły sobie wzajemnie. Nie było zbyt dużego wyboru wiązanek z jednego rodzaju kwiatów: standardowe róże – czerwone i różowe, bukiecik nakrapianych goździków oraz wiązanka fioletowych dalii.  Godność.  Od razu wiedziałam, że to wiadomość, którą chcę im przekazać. Odwróciłam się tyłem do wiszącego nad drzwiami lustra, schowałam bukiet pod płaszcz i pobiegłam.

Gdy wróciłam do domu, nie mogłam złapać tchu. Salon był pusty, więc weszłam do środka rozpakować dalie. Kwiaty były idealnie rozwinięte, ze ściśniętych pączków wyłaniały się zakończone na biało fioletowe płatki. Przegryzłam gumkę i rozplątałam łodygi. Dziewczyny nigdy nie zrozumieją znaczenia dalii (zresztą znaczenie odnosi się do ich sytuacji w nieco zawoalowany sposób), ale mimo wszystko czułam dziwną lekkość, gdy przemierzałam hol i wkładałam kwiat pod każde zamknięte drzwi sypialni.

Pozostałe kwiaty podarowałam młodej kobiecie, która pracowała na nocną zmianę. Stała przy oknie kuchennym, czekając na zmienniczkę.

Meredith przyjechała o dziesiątej, tak jak obiecała. Czekałam na nią na ganku, z kartonowym pudłem na kolanach. Przez osiemnaście lat nazbierałam głównie książki:  Słownik kwiatów  i Przewodnik Petersona po dzikich kwiatach stanów Pacyfiku,  obydwie przysłane przez Elizabeth miesiąc po tym, jak opuściłam jej dom. Podręczniki botaniki z różnych bibliotek i cienki tomik poezji wiktoriańskiej, ukradziony z małej księgarni. Na książkach leżały moje ubrania, niektóre znalezione, inne ukradzione, nie wszystkie na mnie dobre. Meredith zabierała mnie do Gathering House, domu przejściowego na Outer Sunset. Zapisała mnie na listę oczekujących, kiedy skończyłam dziesięć lat.

– Wszystkiego najlepszego – powiedziała, gdy wstawiałam karton na tylne siedzenie samochodu.

Nie odpowiedziałam. Obie wiedziałyśmy, że to wcale nie muszą być moje urodziny. Pierwszy raport sądowy określał mój wiek na mniej więcej trzy tygodnie, a dokładna data i miejsce moich urodzin były nieznane, podobnie jak moi biologiczni rodzice. Odgórnie przydzielono mi datę pierwszego sierpnia.

Usiadłam na przednim siedzeniu, obok Meredith, zamknęłam drzwi i czekałam, aż ruszy. Siedziała i stukała w kierownicę sztucznymi paznokciami. Zapięłam pasy, ale samochód nadal stał w miejscu. Spojrzałam na Meredith. Cały czas byłam w pidżamie; podciągnęłam pod brodę kolana i przykryłam je kurtką. Wpatrywałam się w sufit jej samochodu i czekałam, aż ona coś powie.

– Gotowa? – zapytała.

Wzruszyłam ramionami.

– Teraz wszystko zależy od ciebie – powiedziała. – To początek twojego życia i musisz zacząć brać za siebie odpowiedzialność.

Meredith Combs, pracownica socjalna, która umieściła mnie w tylu nieodpowiednich rodzinach zastępczych, chciała rozmawiać ze mną o odpowiedzialności.

2.

rzyciskając do szyby czoło, patrzyłam na migające za oknem zamglone wzgórza. Samochód Meredith śmierdział papierosami, a na pasach widniały ślady pleśni, która rozwinęła się na pozostałościach czegoś, co jadło tu jakieś inne dziecko. Miałam dziewięć lat. Siedziałam na tylnym siedzeniu rozczochrana, w nocnej koszuli. Nie tego oczekiwała Meredith. Specjalnie na tę okazję kupiła mi zwiewną, bladoniebieską sukienkę ozdobioną haftem i koronką, ale nie chciałam jej włożyć.

Meredith wpatrywała się w drogę przed sobą. Nie widziała, jak odpięłam pasy, opuściłam okno i wychyliłam się tak, że moje łopatki dotknęły górnej ramy drzwi. Spojrzała na mnie, ale nie powiedziała ani słowa. Siedziała z zaciśniętymi ustami i nie mogłam dojrzeć wyrazu jej twarzy za ciemnymi okularami.

Jechałam w ten sposób i z każdym kilometrem wychylałam się coraz bardziej, aż nagle Meredith nacisnęła guzik i szyba podniosła się o kilka centymetrów. Szkło naciskało na moją wyciągniętą szyję. Szarpnęłam się do środka i odbiwszy się od siedzenia, upadłam na podłogę. Meredith podnosiła szybę, dopóki szumu wpadającego do samochodu wiatru nie zastąpiła cisza. Ułożyłam się na brudnym dywaniku, wyciągnęłam spod siedzenia butelkę ze smoczkiem, wypełnioną jakąś zjełczałą cieczą, i rzuciłam nią w Meredith. Odbiła się od jej ramienia i wróciła do mnie, zalewając mnie śmierdzącym płynem. Meredith nie drgnęła.

– Chcesz brzoskwinię? – spytała.

Doskonale wiedziała, że nie potrafię odmówić jedzenia.

– Tak.

– Więc wróć na siedzenie i zapnij pas, a na następnym straganie z owocami kupię ci to, co sobie wybierzesz.

Wspięłam się na siedzenie i przeciągnęłam pas przez klatkę piersiową.

Po piętnastu minutach Meredith zjechała z autostrady. Kupiła mi dwie brzoskwinie i ćwierć kilo czereśni, które liczyłam podczas jedzenia.

– Nie powinnam ci tego mówić – zaczęła Meredith. Cedziła słowa powoli i dobitnie dla wzmocnienia efektu. Przerwała i spojrzała na mnie. Wyglądałam przez okno z policzkiem przyciśniętym do szyby i nie reagowałam. – Ale myślę, że powinnaś wiedzieć. To twoja ostatnia szansa. Ostatnia szansa. Słyszysz mnie, Victoria? – Siedziałam niewzruszona. – Gdy skończysz dziesięć lat, zostaniesz uznana za niezdatną do adopcji i nawet ja przestanę próbować namawiać rodziny, żeby cię wzięły. Jak zaprzepaścisz tę szansę, będziesz się tułać od jednego domu dziecka do drugiego, aż osiągniesz pełnoletność. Proszę cię, pomyśl o tym.

Opuściłam okno i wypluwałam przez nie pestki czereśni. Zaledwie godzinę wcześniej Meredith zabrała mnie z mojego pierwszego domu dziecka. Myślę, że specjalnie mnie tam umieściła, żeby przygotować mnie na ten właśnie moment. Nie zrobiłam nic, co mogłoby usprawiedliwić wyrzucenie mnie z ostatniej rodziny zastępczej, i byłam w domu dziecka tylko przez tydzień, zanim Meredith przyjechała, żeby zabrać mnie do Elizabeth.

To pasowało do stylu Meredith, pomyślałam, skazać mnie na cierpienie, żeby mi coś udowodnić. Pracownicy domu dziecka byli okrutni. Każdego ranka kucharka kazała grubej, ciemnej dziewczynie jeść z podniesioną koszulą odsłaniającą jej tłusty brzuch, żeby nie zjadła zbyt dużo. Po śniadaniu matka, czyli pani Gayle, kazała jednej z nas stanąć przy długim stole i powiedzieć, dlaczego nasze rodziny nas nie chcą. Pani Gayle wybrała mnie tylko raz, a ponieważ zostałam porzucona tuż po urodzeniu, powiedziałam tylko: „Moja matka nie chciała mieć dziecka”.

Inne dziewczyny opowiadały o okropnych rzeczach, które robiły swojemu rodzeństwu, albo dlaczego są odpowiedzialne za nałóg narkotykowy rodziców, i prawie zawsze płakały.

Ale jeśli Meredith umieściła mnie w domu dziecka, żeby mnie nastraszyć i zmusić do lepszego zachowania, to nie udało jej się. Pomimo okropnego personelu podobało mi się tam. Regularnie dostawałam posiłki, spałam pod dwoma kocami i nikt nie próbował udawać, że mnie kocha.

Zjadłam ostatnią czereśnię i plunęłam pestką w tył głowy Meredith.

– Pomyśl o tym – powtórzyła.

I jakby chciała przekupstwem skłonić mnie do myślenia, zatrzymała się i kupiła mi parujący kartonik ryby z frytkami i czekoladowego shake’a. Jadłam szybko i niechlujnie, patrząc, jak zamglone wzgórza East Bay zmieniają się w zatłoczony chaos San Francisco. Gdy jechałyśmy przez most Golden Gate, moja koszula nocna była już poplamiona brzoskwiniami, czereśniami, keczupem i lodami.

Minęłyśmy wysuszone pola, plantację kwiatów, pusty parking i dojechałyśmy do winnicy.

Meredith zahamowała gwałtownie i skręciła w lewo, w długą dróżkę, przyspieszając na wybojach, jakby nie mogła się doczekać, aż wreszcie się mnie pozbędzie. Mknęłyśmy obok stołów piknikowych i rzędów wypielęgnowanych, rozpiętych na niskich drutach winogron. Meredith zwolniła trochę przed zakrętem, potem znowu przyspieszyła, jadąc w tumanach kurzu w kierunku kępy wysokich drzew w centralnym punkcie posiadłości.

Gdy stanęła i opadł kurz, zobaczyłam biały dom. Dwupiętrowy, ze strzelistym dachem, oszklonym gankiem i firankami w oknach. Po prawej stronie stała metalowa przyczepa kempingowa i kilka rozwalających się szop, pomiędzy którymi porozrzucane były zabawki, narzędzia i rowery. Ponieważ kiedyś mieszkałam w przyczepie, zaczęłam się zastanawiać, czy Elizabeth będzie miała rozkładaną kanapę, czy też będę musiała dzielić z nią sypialnię. Nie lubiłam słuchać, jak inni oddychają.

Meredith nie zamierzała sprawdzać, czy dobrowolnie wysiądę z samochodu. Odpięła mój pas, chwyciła mnie pod pachy i, wierzgającą, zaciągnęła przed duży dom. Spodziewałam się, że Elizabeth wyjdzie z przyczepy, więc nie zauważyłam jej, dopóki nie poczułam na ramieniu jej kościstych palców. Wyrwałam się z wrzaskiem i na bosaka pobiegłam schować się za samochodem.

– Nie lubi być dotykana! – Usłyszałam wyraźnie poirytowaną Meredith. – Mówiłam ci o tym. Musisz poczekać, aż sama do ciebie przyjdzie.

Zdenerwował mnie fakt, że o tym wiedziała. Potarłam skórę w miejscu, gdzie dotknęła mnie Elizabeth, by wytrzeć ślady jej palców, cały czas chowając się za samochodem.

– Poczekam – powiedziała Elizabeth. – Mówiłam ci, że poczekam, i nie zamierzam się z tego wycofywać.

Meredith zaczęła recytować swoją zwykłą listę wymówek, dlaczego nie może zostać i pomóc nam się ze sobą poznać: chora babcia, zniecierpliwiony mąż, strach przed jazdą w nocy. Słuchająca jej Elizabeth niecierpliwie szurała nogą obok tylnej opony. Za moment Meredith odjedzie i zostanę odsłonięta na podjeździe. Zaczęłam czołgać się do tyłu. Wpełzłam za pień orzecha włoskiego, wstałam i pobiegłam w winorośle. Z mojej kryjówki słyszałam zbliżającą się Elizabeth, a uchyliwszy odrobinę osłaniające mnie gałązki, widziałam, jak idzie wzdłuż winnych krzewów. Z ulgą zdjęłam rękę z buzi, gdy mnie minęła.

Spis treści

- Dedykacja

- Motto

- CZĘŚĆ I Oset, CZĘŚĆ II Serce nienawykłe do miłości

- CZĘŚĆ III Mech, CZĘŚĆ IV Nowe początki

- Słownik kwiatów Victorii

- Od Autorki

- Podziękowania