Wykaz skrótów

AAAI - American Academy of Allergy, Asthma, and Immunology

ACOS (Asthma-COPD Overlap Syndrome) - zespół nakładania astmy i POChP

ACQ (Asthma Control Questionnaire) - kwestionariusz kontroli astmy

ACT (Astma Control Test) - test kontroli astmy

AERD (aspiryn-exacerbated respiratory disease) - choroba układu oddechowego zaostrzana przez kwas acetylosalicylowy

ANN - alergiczny nieżyt nosa

API (Asthma Predictive Index) - indeks przewidywania astmy

AQLQ(S) (Standardised Asthma Quality of Life Questionnaire) - kwestionariusz badający jakość życia osoby z astmą ze standaryzowanymi czynnościami

asIgE - alergenowoswoiste IgE

ASM (aggressive systemic mastocytosis) - agresywna układowa mastocytoza

AZS - atopowe zapalenie skóry

BAT (basophil activation test) - test aktywacji bazofilów

CANN - całoroczny alergiczny nieżyt nosa

CAST - test uwalniania leukotrienów z leukocytów

CCD (cross-reactive carbohydrate determinants) - reagujące krzyżowo determinanty wodorowęglanowe

CM (cutaneus mastocytosis) - mastocytoza skórna

CRD (component resolved diagnostics) - diagnostyka oparta na komponentach alergenowych

dGKS - doustny glikokortykosteroid

dnGKS - donosowy glikokortykosteroid

DPI (dry powder inhalers) - inhalatory proszkowe

EAACI (European Academy of Allergy and Clinical Immunology) - Europejska Akademia Alergii i Immunologii Klinicznej

EMA (European Medicine Agency) - Europejska Agencja ds. Leków

FDEIA (food-dependent exercise-induced anaphylaxis) - anafilaksja popokarmowa indukowana wysiłkiem

FeNO (fractional exhaled nitric oxide) - tlenek azotu w wydychanym powietrzu

FEV1 (forced expiratory volume in 1 s) - natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa

GETE (Global Evaluation of Treatment Effectiveness) - skala oceny skuteczności leczenia

GINA (Global Initiative on Asthma Management) - Światowa Inicjatywa Zwalczania Astmy

GKS - glikokortykosteroidy

HAE (hereditary angioedema) - wrodzony obrzęk naczynioruchowy

HRCT (high resolution computed tomography) - wysoki stopień rozdzielczości tomografii komputerowej

HVA (hymenoptera venom allergy) - nadwrażliwość na jad owadów błonkoskrzydłych

HVA-LL - alergia na jad pszczoły manifestująca się rozległą reakcją miejscową

HVA-SYS - alergia na jad pszczoły manifestująca się reakcją ogólnoustrojową

IgE - immunoglobulina E

i.m. - domięśniowo

ISM (indolent systemic mastocytosis) - mastocytoza układowa o powolnym przebiegu

ITA (allergen immunotherapy) - immunoterapia alergenowa

i.v. - dożylnie

KOR - Kliniczny Oddział Ratunkowy

LABA (long-acting ?2-antagonists) - długo działające ?2-mimetyki

LP - lek przeciwhistaminowy

LPiD - leczenie podtrzymujące i doraźne

LTP (lipid transfer protein) - białko transportujące lipidy

mAPI (modified Asthma Predictive Index) - indeks przewidywania astmy w wersji zmodyfikowanej

MCL (mast cell leukemia) - białaczka mastocytarna

MCS (mast cell sarcoma) - mięsak mastocytarny

MDI (metered dose inhalers) - inhalatory ciśnieniowe z dozownikiem

MEDLINE - baza publikacji medycznych online

Mini AQLQ (Mini Asthma Quality of Life Questionnaire) - skrócony kwestionariusz jakości życia chorych na astmę

NLPZ - niesteroidowe leki przeciwzapalne

nNO - nosowe stężenie tlenku azotu

NTP - naskórkowe testy płatkowe

OAS (oral allergy syndrome) - zespół alergii jamy ustnej

PAC (persistent allergic conjunctivitis) - całoroczne zapalenie spojówek

PCD (primary ciliary dyskinesia) - pierwotna dyskineza rzęsek

PEF (peak expiratory flow) - szczytowy przepływ wydechowy

PFS (pollen-food syndrome) - zespół pyłkowo-pokarmowy

PLT - leki przeciwleukotrienowe

p.o. - doustnie

POChP - przewlekła obturacyjna choroba płuc

PTS - punktowe testy skórne

RAST (radioallergosorbent test) - test radioimmunoabsorpcji

RDS (respiratory distress syndrome) - zespół zaburzeń oddychania

rH - receptor dla histaminy

RSV (respiratory syncytial virus) - wirus RS

SABA (short-acting ?2-antagonists) - krótko działające ?2-mimetyki

SAC (seasonal allergic conjunctivitis) - sezonowe alergiczne zapalenie spojówek

SANN - sezonowy alergiczny nieżyt nosa

s.c. - podskórnie

sIgE - swoiste IgE

SM-AHNMD (systemic mastocytosis with associated clonal hematologic non-mast cell-disease) - mastocytoza układowa z klonalnym rozrostem linii komórkowych niemastocytarnych

SPHIA model - single point highest inhibition achievable assay

Terapia SMART - Symbicort Maintenace And Reliever Therapy

Test NBT - test redukcji błękitu nitrotetrazolowego

UniCAP - metoda pozwalająca oznaczyć stężenie swoistych IgE we krwi

VIT (venom immunotherapy) - immunoterapia jadem owadów błonkoskrzydłych

Vod (visus oculi dextri) - ostrość wzroku oka prawego

Vos (visus oculi sinistri) - ostrość wzroku oka lewego

WDEIA (wheat-dependent exercise-induced anaphylaxis) - anafilaksja zależna od pszenicy indukowana wysiłkiem fizycznym

wGKS - wziewny glikokortykosteroid

Piotr Łacwik, Piotr KunaCiężka astma ze współistnieniem polipów nosa i nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalnePRZYPADEK 1

Opis przypadku

62-letnia kobieta została skierowana do kliniki alergologii z powodu wieloletniej, steroidozależnej astmy ciężkiej, w celu diagnostyki i ewentualnego włączenia terapii biologicznej. Na podstawie wywiadu i dokumentacji medycznej ustalono współistniejące uczulenie na roztocze kurzu domowego, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych z nawracającymi polipami, po trzykrotnej polipektomii oraz operacji zatok szczękowych, a także nietolerancję NLPZ. Oprócz tego pacjentka zgłaszała nawracające stany zapalne ucha środkowego i problemy ze słuchem o zmiennym nasileniu.

Astmę rozpoznano u pacjentki w wieku 35 lat, 2 lata później chora przebyła incydent zaostrzenia z niewydolnością oddechową i koniecznością intubacji po przyjęciu jednej tabletki kwasu acetylosalicylowego. Od tego czasu obserwowano ciężki przebieg astmy, z częstymi zaostrzeniami w wyniku zakażenia oraz ekspozycji na alergeny i wielokrotnymi hospitalizacjami. W ostatnim roku wystąpiły trzykrotnie zaostrzenia leczone metyloprednizolonem w dawce 48 mg/24 h, przy czym w dwóch przypadkach była hospitalizowana. Ze względu na złą kontrolę astmy chora przyjmowała 4 mg/24 h metyloprednizolonu, wysokie dawki wGKS, LABA, LP i PLT. Mimo tak intensywnego leczenia u pacjentki utrzymywały się ciężkie zaburzenia wentylacji, a objawy astmy istotnie utrudniały codzienne funkcjonowanie. Na obniżenie jakości życia chorej wpływ miały również objawy niepożądane przewlekłej glikokortykosteroidoterapii w postaci osteoporozy oraz choroby towarzyszące: niedoczynność tarczycy, hipercholesterolemia oraz przebyte zakrzepica żył głębokich i schorzenia laryngologiczne. Wyniki badań i dawki przyjmowanych leków przedstawiono na rycinach 1.1 i 1.2 oraz w tabeli 1.1.

Tabela 1.1. Leki przyjmowane przez pacjentkę

Lek

Dawka dzienna

(przed leczeniem biologicznym)

Dawka dzienna

(w trakcie leczenia biologicznego)

Flutykazon (wziewnie)

1000 ?g

500 ?g

Salmeterol

100 ?g

50 ?g

Metyloprednizolon

4 mg

-

Lewocetyryzyna

10 mg

10 mg

Flutykazon (donosowo)

400 ?g

400 ?g

Lewotyroksyna

100 ?g

100 ?g

Alendronian sodu

70 mg

70 mg

Rycina 1.1.

Wyniki spirometrii.

Rycina 1.2.

RTG zatok prezentowanej pacjentki.