Dopiero teraz znalazłem czas, aby napisać parę słów o książce Projektowanie stron WWW. Użyteczność w praktyce autorstwa Marka Kasperskiego i Anny Boguskiej-Torbicz.
Sam tytuł książki wskazuje na jej zawartość: projektowanie stron z punktu widzenia użyteczności. Jednak książka jest trudna do jednoznacznego zakwalifikowania. Odbieram ją, jako omówienie zbioru różnych tematów, którymi mogą być zainteresowane osoby zajmujące się użytecznością.
Na początek oddaję głos Markowi, którego zapytałem, czy obecnie dokonałby w książce zmian:
Gdy pisałem książkę, to chciałem zamieścić w niej jeszcze jeden dodatek, nt. projektowania interfejsów na potrzeby gier komputerowych, w tym gier przeglądarkowych. Plan wydawniczy wydawał się napięty, stąd go nie napisałem. Gdybym wiedział, że wydanie książki będzie się tak przedłużało, jak to miało miejsce, to zapewne wydzieliłbym jeszcze czas na napisanie tego dodatku.
Marku, świetny pomysł!
Czy coś jeszcze bym zamieścił? Tak - część nt. projektowania ai opartych na gridzie. Co prawda w książce znajduje się część nt. kompozycji, ale można było ciut więcej na ten temat napisać.
I w końcu trzecia sprawa to features definition, czyli opracowywanie funkcjonalności, którą ja uważam za jedną z kluczowych elementów projektowania produktów internetowych, gdyż pozwala zdobyć przewagę nad konkurencją. Wejście w strategię, poznanie procesów decyzyjnych użytkowników, sposobu w jaki myślą i danie im funkcjonalności, która wychodzi na przeciw ich sposobowi realizowania zadań, ma dużo większy sens, niż kopiowanie funkcjonalności i rozwiązań z innych serwisów (znam co najmniej kilka takich przypadkow).
Już od wstępu projektowanie jest w książce traktowane, jako proces. Autorzy opisują możliwy skład grupy projektowej oraz poszczególne etapy prac projektowych i to z kilku punktów widzenia. Od razu wspominają także o zaletach prototypowania.
Rozdział pierwszy to szeroki przegląd różnych elementów witryn: od układu strony, przez metody tworzenia nawigacji, formularz logowania, koszyk, różne elementy GUI, aż po zasady typografii i obsługę błędów. Przy okazji opisują wiele przydatnych narzędzi, jak programy do tworzenia zrzutów ekranu, czy narzędzia ułatwiające dobór kolorów. Rozdział jest bardzo ciekawy i przydatny. Jego kształt sprawia, że staje się narzędziem do którego możemy często wracać. Rzeczywiście - zgodnie z tytułem ksiązki - autorzy wiele kwestii rozważają w sposób praktyczny pokazując realne przykłady. Jednak w niektórych miejscach pokazują jedynie spotykane rozwiązania i wydaje mi się, że niedostatecznie opisują dobre praktyki i często błędy. Nie jest to jednak poważny problem.
Rozdział drugi poświęcono prototypowaniu. Jest to prawdopodobnie pierwsza w języku polskim publikacja, która tak szeroko opisuje to zagadnienie. Przekazuje sporo informacji o metodzie sortowania kart, analizie otrzymanych danych i narzędziach ułatwiających realizację tego rodzaju badania. Dalej autorzy opisują tworzenie prototypów papierowych i elektronicznych (znów otrzymujemy praktyczne przykłady z pracy autorów).
Trzeci rozdział poświęcono badaniom stron - badaniom jakościowym (grupy fokusowe, indywidualne wywiady), testom z użytkownikami, clicktrackingowi, badaniom A/B, eyetrackingowi i analizie statystyk. Brakuje mi jedynie informacji o innych eksperckich metodach testowania stron, jak analiza heurystyczna czy testy z listą kontrolną.
Ostatni - czwarty - rozdział, to dzieło Tomka Karwatki i traktuje o projektowaniu dla urządzeń mobilnych - od scenariuszy użycia, przez budowę architektury informacji i prototypowanie, aż po testowanie.
Krótko podsumowując: książka jest bardzo interesująca, zawiera wiele informacji rzadko spotykanych lub w ogóle niedostępnych w polskojęzycznej literaturze oraz ułatwia rozwój dając nam spis wielu przydatnych narzędzi i polecając masę dalszych źródeł. Zdecydowanie warto książkę mieć i korzystać z jej zawartości.
www.dymecki.pl; 2009-04-22
Z dniem wczorajszym skończyłem lekturę książki “Projektowanie stron WWW. Użyteczność w praktyce” autorstwa Marka Kasperskiego i Anny Boguskiej-Torbicz.
O wielu zaletach i wybranych “wadach” napisał już ciekawą recenzję Robert Drózd na swoim blogu, zatem nie chciałbym się powtarzać co do jego spostrzeżeń.
Z mojego punktu widzenia omawiana tutaj pozycja zawiera gruntowną wiedzę z szeroko pojętego zagadnienia jakim jest tworzenie stron czy serwisów WWW. Informacje podane są prostym i zwięzłym językiem. Można by rzecz, że książka prowadzi nas przez kolejne etapy projektowania i tworzenia serwisu WWW. Liczne ilustracje bardzo dobrze dopełniają opisywane zagadnienia. Ciekawa forma wyróżnienia najbardziej istotnych informacji z omawianego podrozdziału umożliwia szybkie przeskanowanie i przypomnienie sobie o najważniejszych punktach w danym momencie. Na szczególną uwagę zasługuje także potężny zbiór linków oraz bibliografii, za pomocą których można poszerzyć omawiany temat.
Mi osobiście do gustu przypadły końcowe rozdziały książki, gdzie omówione zostały metody i stosowane narzędzia wykorzystywane podczas badań i projektowania interfejsu. Zawierają one samą podstawową esencję opisywanych technik. Może to służyć w przyszłości jako “szybka ściąga” dla odświeżenia i przypomnienia niektórych technik.
Dla kogo jest ta książka?
Książka zdecydowanie jest kierowana raczej do osób chcących uzyskań podstawowe informacje z zakresu projektowania i wykorzystywania różnych rozwiązań i podejść. Osoby posiadające szerszą (np. zawodową) wiedzę z poruszanych w książce kwestii mogą w pewnym momencie odczuć delikatne znurzenie i zacząć bezwiednie kartkować strony w celu pominięcia znanych już zagadnień. Jednak jeśli interesuje nas pozyskanie kompendium o projektowaniu stron lub np. chcielibyśmy mieć w swojej biblioteczce zbiór pokaźnej dodatkowej bibliografii oraz linków do narzędzi, to zdecydowanie jest to książka dla nas.
Czy kupić?
Kupić. Warto zainwestować swoje pieniążki w tę pozycję. Na rynku fachowej literatury niewiele jest pozycji tak licznie ilustrujących przykłady. Na pewno na rynku polskim takich książek praktycznie nie ma (nie mówię o tłumaczeniach z języka angielskiego).
usability-onair.com; 2009-01-21
To chyba jedno z ważniejszych wydarzeń końca roku w naszej branży. Niedawno wyszła pierwsza w całości polska książka poświęcona użyteczności. Marek Kasperski i Anna Boguska-Torbicz napisali Projektowanie stron WWW. Użyteczność w praktyce.
Do tej pory mieliśmy tylko tłumaczenia pozycji ze świata — cenne, ale czasami mocno odległe od tego, czego możemy używać nad Wisłą. Ponadto, wiele z nich (szczególnie pozycje Nielsena) skupiało się na tym, co jest dobre, co złe — a mniej mówili o tym, jak właściwie projektować. Nowa pozycja doskonale uzupełnia tę lukę.
Co jest unikalne jeśli chodzi o tę książkę?
- Bardzo dużo o kolorach, m.in. opisy wielu narzędzi, do których linki znajdziemy też na blogu Marka.
- Dużo na temat czytelności tekstu.
- Przedstawienie popularnych siedmiu fontów i propozycja użycia. Szkoda że autor zapomniał o popularnej Tahomie i o zdobywających popularność czcionkach ClearType Microsoftu (np. doskonała Calibri), zaś opisał np. Impact, z którą się prawie nigdy nie spotkałem w Internecie.
- Szczegółowo omówione narzędzia do sortowania kart.
- Kilkadziesiąt stron o makietach i prototypach — tych papierowych i komputerowych, szczegółowo przedstawione rysowanie makiet pod Visio.
- Sporo na temat testów użyteczności i clicktrackingu.
- Osobny rozdział o projektowaniu dla urządzeń mobilnych, napisany gościnnie przez Tomka Karwatkę.
Są też mniej zajmujące części, nie wiem np. po co przez bite 10 stron pokazywać wykresy z ranking.pl. Czasami też odnoszę wrażenie, że autorzy urywają wykład w najciekawszym momencie. Np. strona 102 i teza o tym, że czasami dobrze jest jeśli liczby są nieczytelne, np. na stronach banków — nie wyjaśniono o jakie właściwie liczby chodzi. Ale to czepianie się. Lepszej polskiej książki o użyteczności nie było i długo nie będzie.
Kupić, nie kupić?
Kupić, zdecydowanie. Polecam książkę wszystkim, którzy po pierwsze: chcą wykorzystywać metody użyteczności w swojej pracy, po drugie: chcą zrozumieć specjalistów z którymi pracują, po trzecie: projektują serwisy i chcieliby to robić trochę bardziej „zgodnie ze sztuką”, a nie tylko swoją intuicją. Według autorów skorzystają z książki projektanci, kierownicy projektów i marketingowcy.
Z tym że jeśli to wasz pierwszy kontakt z użytecznością, polecam na początek przeczytać „Nie każ mi myśleć” Kruga, która wciąż chyba najlepiej wprowadza do tematyki projektowania dla użytkowników, a nie przeraża swoim rozmiarem.
www.webaudit.pl; 2008-12-17
Projektowanie stron WWW. Użyteczność w praktyce
Liliana 2009-03-19 
Sdncenter 2009-01-05 
