Przyszedł czas na pierwszy sensowny tekst. Powodów, dla których tematem na niego wybrałem książkę jest kilka:
1. Brak na polskim rynku dobrej książki wprowadzającej do programowania dla początkujących, nie będącej jednocześnie "pokazem slajdów" dla uczniów gimnazjum.
2. Przedstawienie kilku prostych i dających duże możliwości języków programowania w jednej pozycji, którego, przynajmniej w książkach, też brak.
3. Bardzo dobry stosunek zawartości do ceny.
Sytuacja prosta: użytkownik komputera chce (albo musi) poszerzyć swoją wiedzę. Na 5 lat studiów nie ma czasu, na profesjonalne kursy go nie stać, chce się nauczyć sam. Zadaje na jakimś forum komputerowym pytanie w stylu "jaki język programowania polecacie dla początkującego?". Jeśli temat nie zakończy się wojną na obelgi, to naszemu początkującemu zostanie zapewne polecony C/C++. Ok, świetnie! Użytkownik sięga po pierwszą lepszą książkę o C (czy C++). Czyta, a tu nagle, w pierwszym rozdziale, instrukcje warunkowe, pętle, struktury, klasy, zmienne, typy zmiennych...
W tym miejscu odpadnie bardzo wielu początkujących programistów. Właśnie dlatego powstała książka Programowanie. Od podstaw, napisana przez Adriana i Kathie Kingsley-Hughes, wydana pierwotnie przez Wrox, a w Polsce - Helion. Przyznaję, że autorów nie znam, chociaż rzut oka na biogram pozwala stwierdzić, że nie mamy do czynienia z amatorami.
Książka Programowanie. Od podstaw - jak sama nazwa wskazuje - jest przeznaczona dla osób, które potrafią korzystać z komputera w podstawowym stopniu (wystarczy właściwie wiedza na poziomie informatyki w gimnazjum), a chciałyby się nauczyć "tajemnej sztuki tworzenia działających programów". Opis programowania zaczyna się od przedstawienia popularnych stereotypów nt. tej dziedziny informatyki. To bardzo dobry zabieg, wyjaśnia bowiem większość nieporozumień z pisaniem programów związanych.
Następnie pokrótce zostaje opisany kod maszynowy (jak działają komputery) i najpopularniejsze w informatyce systemy liczbowe, a także operatory. Chociaż wydaje się, że to drugie można spokojnie pominąć, to jednak przeczytanie kilku "nadmiarowych" stron nikomu nie zaszkodzi, a zupełnie początkującym może dać bardzo ułatwić myślenie "po programistycznemu".
Dalej znajduje się skrót zasad BHP przy wykorzystywaniu komputera (odpowiednie oświetlenie, miejsce pracy itd.): "Przygotuj sobie warsztat pracy" oraz opis najlepszych - zdaniem autorów - metod i języków na początek. Mamy tutaj kompilowane: Visual Basic, Javę, C++ oraz dwa języki skryptowe: JavaScript i VBScript.
Kolejna część: opis najważniejszego oprogramowania. W tym miejscu pojawia się mój najpoważniejszy (właściwie jedyny) zarzut wobec tej książki. Twórcy trzymają się kurczowo jednego edytora tekstowego - UltraEdit, który nie dość, że nie wyróżnia się wśród konkurencji, to jest płatny. Osobiście polecam darmowy, otwarty programik Notepad++, który został przystosowany do większości obecnie wykorzystywanych języków. Mamy tu więc: numerację wierszy, kolorowanie składni, wyświetlanie w kartach, podgląd działania kodu w przeglądarkach (dla HTML, CSS, JavaScript itp.), możliwość rozbudowy o pluginy oraz podstawowe opcje automatycznej edycji. Wszystko za darmo!
Po około 100 stronach wstępu (to wcale nie jest dużo!) przechodzimy do właściwego pisania kodu. Czytelnik może zapoznać się ze zmiennymi, instrukcjami warunkowymi, tablicami, pętlami i sposobem wstawiania komentarzy. Dzięki licznym przykładom zawartym w każdym z rozdziałów można na bieżąco sprawdzać swoją wiedzę w praktyce, a pytania kontrolne pozwalają na szybkie monitorowanie postępów w nauce.
Duża część książki poświęcona jest rozwiązywaniu błędów w niedziałających programach. Opisane zostały podstawowe pomyłki popełniane przez początkujących, jak i zaawansowanych programistów.
Zdecydowana większość dotychczas napisanego przez nas kodu nie jest zorientowana na konkretny system operacyjny. Na przykładzie VBScript twórcy przedstawiają integrację programów z systemem, w tym przypadku Microsoft Windows.
Całość kończy opis zarządzania, organizacją i dystrybucją naszego nowo napisanego programu. Rady te mają szczególne zastosowanie, jeśli chcemy wykorzystywać nasz produkt w celach komercyjnych.
Jeśli zaś chodzi o stronę techniczną. Książka została perfekcyjnie wydana, dobrym pomysłem było zaopatrzenie jej w twardą oprawę, dzięki czemu nie rozleci się ona przy intensywnym wykorzystywaniu. Ilustracje, choć czarno-białe, są wyraźne i czytelne. Do tekstu wdarło się kilka błędów, głównie literówek, jednak nie przeszkadza to w czytaniu.
Podsumowując: książka wydana przez wydawnictwo Helion jest bardzo dobrym źródłem wiedzy dla użytkowników komputerów, którzy pragną nauczyć się programowania. Świetnie opisuje podstawy tego zagadnienia i stanowi solidną podstawę do dalszej nauki. Nie można jednak oczekiwać, że po lekturze jednej książki, Czytelnik stanie się informatycznym guru, zdolnym do samodzielnego stworzenia aplikacji na miarę Adobe Photoshopa czy pakietu MS Office.
dawids28.blogspot.com Dawid Suder, 2010-08-31